sindelar390

Για το βιβλίο Οφσάιντ (μτφρ.Ελένη Κατσαμά, Φίλιππος Μανδηλαράς) του Fabrizio Silei που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κόκκινο. 

Του Κώστα Δρουγαλά

Το βιβλίο Οφσάιντ είναι η βιογραφία του Αυστριακού Ματίας Ζίντελαρ, του μεγαλύτερου ποδοσφαιριστή του κόσμου την περίοδο του Μεσοπολέμου. Ο Ζίντελαρ ξεχώρισε από νωρίς στα ποδοσφαιρικά γήπεδα: ήταν ένας σέντερ φορ με εξυπνάδα και ταχύτητα αέρινη, κάτι που του χάρισε το προσωνύμιο «Χάρτινος Αρχηγός»· αργότερα προστέθηκε και το «Μότσαρτ των γηπέδων», που έμελλε να τον ακολουθήσει έως τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία 36 ετών.

Η ιστορία που έπλασε ο Ιταλός Fabrizio Silei παρακολουθεί μια φτωχή οικογένεια στην Αυστρία λίγο πριν την Ένωση (το «Anschluss») της χώρας τους με τη ναζιστική Γερμανία και επικεντρώνεται στη σχέση του μικρού Μάρκους με τον πατέρα του. Από τη μία, ο μικρός ονειρεύεται πως είναι ο Ζίντελαρ παίζοντας μπάλα έξω από τις εργατικές πολυκατοικίες, στις οποίες και μεγαλώνει, ενώ λαχταρά την ένωση που θα οδηγήσει στη μεγάλη Γερμανία. Από την άλλη, ο πατέρας του τρέμει την προσάρτηση της χώρας του στη ναζιστική γείτονα χώρα, αλλά και το γεγονός πως η επικείμενη ένωση ενθουσιάζει τον γιο του.

Αντίσταση μέσα στο γήπεδο

Στις 3 Απριλίου του 1938 επρόκειτο να διεξαχθεί ένας φιλικός αγώνας μεταξύ της Αυστρίας και της Γερμανίας, ο τελευταίος πριν την επίσημη ένωση των δύο χωρών· με το πέρας του αθλητικού αγώνα, οι ποδοσφαιριστές της Αυστρίας θα ήταν αναγκασμένοι να αγωνίζονται με τα χρώματα της Γερμανίας. Ο πατέρας του Μάρκους προσπαθεί να προσεγγίσει, μέσω μιας μικρής ομάδας αντιστασιακών, τον Ζίντελαρ για να τον πείσει να μην πάρει μέρος στον αγώνα. Μη κατορθώνοντας να τον πλησιάσει, μιλά στην Καμίλα, την Ιταλίδα σύζυγο του ποδοσφαιριστή. Τα λόγια του θα την ταρακουνήσουν: ο Ζίντελαρ, σύμβολο της ελευθερίας των Αυστριακών, δεν γίνεται να αγωνιστεί σε έναν τέτοιο αγώνα. Όταν η Καμίλα μιλά τελικά στον σύζυγό της για τη συνάντηση που είχε με τον πατέρα του Μάρκους, ο ίδιος θα της πει: «υπάρχουν στιγμές που μόνο χάνοντας τα πάντα μπορείς να περισώσεις κάτι».

Για τον Ζίντελαρ ο «αγώνας συμφιλίωσης» μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας θα ήταν το κύκνειο άσμα του.

Τελικά ο Ζίντελαρ αποφασίζει να κατέβει στον αγώνα εν μέσω φωνών αποδοκιμασίας που κάνουν λόγο για προαποφασισμένη στημένη ήττα των Αυστριακών. Ο Ζίντελαρ όμως αρνήθηκε τους πολλαπλούς εξευτελισμούς: προσωπικούς· επαγγελματικούς· πατριωτικούς. Δεν θα άφηνε την εθνική ομάδα της χώρας του, την περίφημη «Βούντερτιμ» (ομάδα-όνειρο) να διασυρθεί: έτσι ο Αυστριακός σέντερ φορ σκόραρε στο 17ο λεπτό παγώνοντας το επιτελείο του Χίτλερ στις εξέδρες· οι μελανοχίτωνες κι οι ένστολοι του Γ΄ Ράιχ παρακολουθούν επί ενενήντα λεπτά τον «Μότσαρτ των γηπέδων» να ελίσσεται με χαρακτηριστική ευκολία ανάμεσα από τους αντιπάλους. Το δεύτερο γκολ της Αυστρίας θα σημειωθεί από τον Σέστα, φίλο του Ζίντελαρ. Οι δυο τους θα είναι και οι μοναδικοί ποδοσφαιριστές που με το πέρας της αναμέτρησης θα αρνηθούν να χαιρετήσουν φασιστικά προς την εξέδρα όπου καθόταν ο υπεύθυνος αθλητισμού της ναζιστικής Γερμανίας. Για τον Ζίντελαρ, ο «αγώνας συμφιλίωσης» μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας θα ήταν το κύκνειο άσμα του.

Ο θάνατος του ήρωα 

Εννέα μήνες αργότερα ο Ματίας Ζίντελαρ και η Καμίλα θα βρεθούν νεκροί στο διαμέρισμά τους από διαρροή γκαζιού: δολοφονία, ατύχημα ή αυτοκτονία; Η αστυνομία υιοθέτησε την εκδοχή του ατυχήματος. Ο κόσμος ήξερε πως το σύμβολο της δικής του ελευθερίας είχε δολοφονηθεί από τους Ναζί. Στην κηδεία, και παρά τις ρητές απαγορεύσεις του καθεστώτος, περισσότεροι από 40.000 Αυστριακοί αποχαιρέτησαν τον Ματίας Ζίντελαρ, κάτω από τα αμήχανα βλέμματα των αρχών. Ανάμεσα στον απλό κόσμο θα βρεθεί και ο Μάρκους με τον πατέρα του, προβαίνοντας κι αυτοί με την παρουσία τους σε μια βουβή πράξη αντίδρασης. Αυτή η αγάπη που του έτρεφε ο κόσμος τόσο στην κερκίδα όσο και στην καθημερινή ζωή, αποτέλεσε την ύστατη πράξη αντίστασης του Ζίντελαρ απέναντι στον φασισμό. Γιατί υπάρχουν στιγμές που μόνο χάνοντας τα πάντα μπορείς να περισώσεις κάτι.

Ο κόσμος ήξερε πως το σύμβολο της δικής του ελευθερίας είχε δολοφονηθεί

Το βιβλίο κυκλοφορεί στη σειρά «Μαρτυρίες» των εκδόσεων Κόκκινο, στην οποία έχουν επίσης κυκλοφορήσει τα βιβλία: Το δέντρο βλέπει  (με θέμα τη ζωή της Άννα Φρανκ) και Το λεωφορείο της Ρόζα (με θέμα την πράξη της Ρόζα Παρκς που σηματοδότησε την αρχή του αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ΗΠΑ). 

Κώστας Δρουγαλάς είναι εκπαιδευτικός και κριτικός λογοτεχνίας.


silei-sindelar-exofylloΟφσάιντ
Ματίας Ζίντελαρ, Ο Μότσαρτ του ποδοσφαίρου
Fabrizio Silei
Εικ. Maurizio A. C. Quarello
Μτφρ. Ελένη Κατσαμά, Φίλιππος Μανδηλαράς
Κόκκινο, 2014
Σελ. 40, τιμή: €14,90
politeia-link
 
 
 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το ολοκαύτωμα στο εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο: Τέσσερα ελληνικά βιβλία

Το ολοκαύτωμα στο εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο: Τέσσερα ελληνικά βιβλία

Τέσσερα εικονογραφημένα βιβλία γραμμένα με διαφορετικούς τρόπους γραφής, ύφους ή οπτικής γωνίας και θέμα το Ολοκαύτωμα: «Τα κίτρινα καπέλα» της Κέλλυς Ματαθία-Κόβο με εικονογράφηση της ίδιας (Πατάκης, 2017), «Από μακριά» της Αγγελικής Δαρλάση (εικον. Βασίλης Κουτσογιάννης, εκδ. Μεταίχμιο), «Ζάζα» της Αργυρώς Πιπίνη ...

«Γκούρι, σημαίνει πέτρα», της Θεοδώρας Κατσιφή (κριτική)

«Γκούρι, σημαίνει πέτρα», της Θεοδώρας Κατσιφή (κριτική)

Για το βιβλίο της Θεοδώρας Κατσιφή «Γκούρι, σημαίνει πέτρα» με εικονογράφηση της Πατρίτσια – Ευγενίας Δεληγιάννη (εκδ. Καλειδοσκόπιο). Κεντρική εικόνα: Επεξεργασμένο σκίτσο της Πατρίτσια – Ευγενίας Δεληγιάννη από το βιβλίο.

Του Μάνου Κοντολέων

...
«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις). Κεντρική φωτογραφία © Karsten Winegeart / Unsplash.

Του Γιώργου Βέη

«Η αλήθεια είναι απεχθής: έχουμε την τέχνη ...

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Σε κάθε περίπτωση η ορθοδοξία θα νικήσει (διήγημα)

Λάλησε ο κόκορας στο κινητό. Σηκώθηκα με ταραχή να κλείσω το ξυπνητήρι. Δεν ξέρω γιατί αλλά στο τρίτο χτύπημα νομίζω πως κυνηγάω το πετεινάρι και όλο μου ξεφεύγει. Θέλω να το πιάσω από το λαιμό και να το ταρακουνώ μέχρι να γίνει κόκκινο, όπως το λειρί του.

Του Δημήτρη Μαγριπλή

...
«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ