sindelar390

Του Κώστα Δρουγαλά

Το βιβλίο Οφσάιντ είναι η βιογραφία του Αυστριακού Ματίας Ζίντελαρ, του μεγαλύτερου ποδοσφαιριστή του κόσμου την περίοδο του Μεσοπολέμου. Ο Ζίντελαρ ξεχώρισε από νωρίς στα ποδοσφαιρικά γήπεδα: ήταν ένας σέντερ φορ με εξυπνάδα και ταχύτητα αέρινη, κάτι που του χάρισε το προσωνύμιο «Χάρτινος Αρχηγός»· αργότερα προστέθηκε και το «Μότσαρτ των γηπέδων», που έμελλε να τον ακολουθήσει έως τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία 36 ετών.

Η ιστορία που έπλασε ο Ιταλός Fabrizio Silei παρακολουθεί μια φτωχή οικογένεια στην Αυστρία λίγο πριν την Ένωση (το «Anschluss») της χώρας τους με τη ναζιστική Γερμανία και επικεντρώνεται στη σχέση του μικρού Μάρκους με τον πατέρα του. Από τη μία, ο μικρός ονειρεύεται πως είναι ο Ζίντελαρ παίζοντας μπάλα έξω από τις εργατικές πολυκατοικίες, στις οποίες και μεγαλώνει, ενώ λαχταρά την ένωση που θα οδηγήσει στη μεγάλη Γερμανία. Από την άλλη, ο πατέρας του τρέμει την προσάρτηση της χώρας του στη ναζιστική γείτονα χώρα, αλλά και το γεγονός πως η επικείμενη ένωση ενθουσιάζει τον γιο του.

Αντίσταση μέσα στο γήπεδο

Για τον Ζίντελαρ ο «αγώνας συμφιλίωσης» μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας θα ήταν το κύκνειο άσμα του.

Στις 3 Απριλίου του 1938 επρόκειτο να διεξαχθεί ένας φιλικός αγώνας μεταξύ της Αυστρίας και της Γερμανίας, ο τελευταίος πριν την επίσημη ένωση των δύο χωρών· με το πέρας του αθλητικού αγώνα, οι ποδοσφαιριστές της Αυστρίας θα ήταν αναγκασμένοι να αγωνίζονται με τα χρώματα της Γερμανίας. Ο πατέρας του Μάρκους προσπαθεί να προσεγγίσει, μέσω μιας μικρής ομάδας αντιστασιακών, τον Ζίντελαρ για να τον πείσει να μην πάρει μέρος στον αγώνα. Μη κατορθώνοντας να τον πλησιάσει, μιλά στην Καμίλα, την Ιταλίδα σύζυγο του ποδοσφαιριστή. Τα λόγια του θα την ταρακουνήσουν: ο Ζίντελαρ, σύμβολο της ελευθερίας των Αυστριακών, δεν γίνεται να αγωνιστεί σε έναν τέτοιο αγώνα. Όταν η Καμίλα μιλά τελικά στον σύζυγό της για τη συνάντηση που είχε με τον πατέρα του Μάρκους, ο ίδιος θα της πει: «υπάρχουν στιγμές που μόνο χάνοντας τα πάντα μπορείς να περισώσεις κάτι».

Τελικά ο Ζίντελαρ αποφασίζει να κατέβει στον αγώνα εν μέσω φωνών αποδοκιμασίας που κάνουν λόγο για προαποφασισμένη στημένη ήττα των Αυστριακών. Ο Ζίντελαρ όμως αρνήθηκε τους πολλαπλούς εξευτελισμούς: προσωπικούς· επαγγελματικούς· πατριωτικούς. Δεν θα άφηνε την εθνική ομάδα της χώρας του, την περίφημη «Βούντερτιμ» (ομάδα-όνειρο) να διασυρθεί: έτσι ο Αυστριακός σέντερ φορ σκόραρε στο 17ο λεπτό παγώνοντας το επιτελείο του Χίτλερ στις εξέδρες· οι μελανοχίτωνες κι οι ένστολοι του Γ΄ Ράιχ παρακολουθούν επί ενενήντα λεπτά τον «Μότσαρτ των γηπέδων» να ελίσσεται με χαρακτηριστική ευκολία ανάμεσα από τους αντιπάλους. Το δεύτερο γκολ της Αυστρίας θα σημειωθεί από τον Σέστα, φίλο του Ζίντελαρ. Οι δυο τους θα είναι και οι μοναδικοί ποδοσφαιριστές που με το πέρας της αναμέτρησης θα αρνηθούν να χαιρετήσουν φασιστικά προς την εξέδρα όπου καθόταν ο υπεύθυνος αθλητισμού της ναζιστικής Γερμανίας. Για τον Ζίντελαρ, ο «αγώνας συμφιλίωσης» μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας θα ήταν το κύκνειο άσμα του.

Ο θάνατος του ήρωα 

Ο κόσμος ήξερε πως το σύμβολο της δικής του ελευθερίας είχε δολοφονηθεί

Εννέα μήνες αργότερα ο Ματίας Ζίντελαρ και η Καμίλα θα βρεθούν νεκροί στο διαμέρισμά τους από διαρροή γκαζιού: δολοφονία, ατύχημα ή αυτοκτονία; Η αστυνομία υιοθέτησε την εκδοχή του ατυχήματος. Ο κόσμος ήξερε πως το σύμβολο της δικής του ελευθερίας είχε δολοφονηθεί από τους Ναζί. Στην κηδεία, και παρά τις ρητές απαγορεύσεις του καθεστώτος, περισσότεροι από 40.000 Αυστριακοί αποχαιρέτησαν τον Ματίας Ζίντελαρ, κάτω από τα αμήχανα βλέμματα των αρχών. Ανάμεσα στον απλό κόσμο θα βρεθεί και ο Μάρκους με τον πατέρα του, προβαίνοντας κι αυτοί με την παρουσία τους σε μια βουβή πράξη αντίδρασης. Αυτή η αγάπη που του έτρεφε ο κόσμος τόσο στην κερκίδα όσο και στην καθημερινή ζωή, αποτέλεσε την ύστατη πράξη αντίστασης του Ζίντελαρ απέναντι στον φασισμό. Γιατί υπάρχουν στιγμές που μόνο χάνοντας τα πάντα μπορείς να περισώσεις κάτι.

Το βιβλίο κυκλοφορεί στη σειρά «Μαρτυρίες» των εκδόσεων Κόκκινο, στην οποία έχουν επίσης κυκλοφορήσει τα βιβλία: Το δέντρο βλέπει  (με θέμα τη ζωή της Άννα Φρανκ) και Το λεωφορείο της Ρόζα (με θέμα την πράξη της Ρόζα Παρκς που σηματοδότησε την αρχή του αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ΗΠΑ). 

ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ

silei-sindelar-exofylloΟφσάιντ
Ματίας Ζίντελαρ, Ο Μότσαρτ του ποδοσφαίρου
Fabrizio Silei
Εικ. Maurizio A. C. Quarello
Μτφρ. Ελένη Κατσαμά, Φίλιππος Μανδηλαράς
Κόκκινο, 2014
Σελ. 40, τιμή: €14,90
politeia-link
 
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο φίλος μας, ο Έρικ Καρλ

Ο φίλος μας, ο Έρικ Καρλ

Της Ελένης Κορόβηλα 

Ο λόγος που η καλλιέργεια της αισθητικής αγωγής στα πολύ μικρά παιδιά είναι μια σημαντική διαδικασία που δεν πρέπει να παραμελείται μπορεί σχετικά εύκολα να γίνει αντιληπτός κρίνοντας και μόνο εκ του αποτε...

Ευτυχισμένοι έφηβοι

Ευτυχισμένοι έφηβοι

Τρία ελληνικά λογοτεχνικά βιβλία για εφήβους

Της Σίσσυς Τσιφλίδου*

«Τι νόημα θα είχε να γράψω για ευτυχισμένους εφήβους;» ...

Το λεωφορείο της Ρόζας

Το λεωφορείο της Ρόζας

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους
Αυτή την εβδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Εικονογραφημένες ιστορίες, μυθιστορήματα, μίνι βιογραφίες σπουδαίων γυναικών ή νεότερων κοριτσιών που μέσα από την προσωπική τους διαδρομή στην επιστήμη, την τέχνη, τον ακτιβισμό ή με το ηθικό παράδειγμά τους διεκδικώντας τα δικαιώματά τους αποτελούν πρότυπα. Τα βιβλία με θέμα τις ζωές γυναικών που απευθύνονται σε π...

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Δέκα χρόνια μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου για την Ημέρα της Γυναίκας. Τι μεσολάβησε; Τι άλλαξε; 

Της Εύας Στάμου

Στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου με τον τίτλο ...

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Για τη νουβέλα της Mary Wollstonecraft, μητέρας του φεμινισμού, «Μαίρη, Μια Μυθοπλασία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χίμαιρα σε μετάφραση Θωμά Μαστακούρη. 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Όλοι γνωρίζουμε (ή νομίζου...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Michael Schudson «Δημοσιογραφία» (μτφρ. Δημήτρης Αθηνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Μαρτίου από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ποια δημοσιογραφία έχει τη μεγαλύτερη σημασ...

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ