o xoros toy mayroy pelargoy700

Για το βιβλίο της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου «Ο χορός του μαύρου πελαργού» (εκδ. Πατάκη).

Της Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου

Ο «καπετάνιος» παππούς μέσα από το ημερολόγιό του, που έχει γράψει για να διαβαστεί από τον εγγονό του Φάνη, εξιστορεί τις προσωπικές περιπέτειες της ζωής του οι οποίες, καθώς είναι άμεσα συνδεδεμένες με ιστορικά και πολιτικά γεγονότα των χωρών στις οποίες βρισκόταν ως ναυτικός προβάλλουν και ιστορικά γεγονότα των χωρών αυτών.

Η συνύφανση ιστορίας και βιογραφίας, η ανάδειξη ιστορικών αξιών μέσα από τη μικροϊστορία, η προβολή της τρίτης ηλικίας χαρακτηρίζουν και το τελευταίο μυθιστόρημα της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Ο χορός του μαύρου πελαργού (εκδ. Πατάκη). Με την αφηγηματική της δεινότητα σε ένα μυθιστόρημα με μεταμοντέρνα αφηγηματικά χαρακτηριστικά, όπως η μείξη λογοτεχνικών ειδών, ημερολογίου-αφήγησης, οι αιφνίδιες χρονικές και τοπικές μετακινήσεις, ο εγκιβωτισμός ιστοριών, η συγγραφέας αναδεικνύει όχι μόνο την τρίτη ηλικία και τα προβλήματά της, αλλά αποδίδει στην μορφή του παππού πρωταγωνιστικό ρόλο, καθόλου τυπικό και συμβατικό. Ο «καπετάνιος» παππούς μέσα από το ημερολόγιό του, που έχει γράψει για να διαβαστεί από τον εγγονό του Φάνη, εξιστορεί τις προσωπικές περιπέτειες της ζωής του οι οποίες, καθώς είναι άμεσα συνδεδεμένες με ιστορικά και πολιτικά γεγονότα των χωρών στις οποίες βρισκόταν ως ναυτικός προβάλλουν και ιστορικά γεγονότα των χωρών αυτών, όπως είναι εκτός από την Ελλάδα, η Κροατία, η Ουκρανία, η Πολωνία, η Γερμανία, η Αυστρία, χώρες της Λατινικής Αμερικής, ο Πόντος και η Μικρά Ασία. Η λειτουργία της μνήμης είναι αυτή που μετατρέπει το παρελθόν σε παρόν, ενώ η χρονική απόσταση και το διπλό φιλτράρισμα των γεγονότων (οι απόψεις του παππού και ο σχολιασμός από τον εγγονό ή και τη φίλη του την Άννα) διευρύνουν και πληθαίνουν τους ερμηνευτικούς κώδικες των γεγονότων. Το μυθιστόρημα αυτό όμως δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιστορικό μυθιστόρημα. Τα ιστορικά γεγονότα υπό-κεινται και ο περιπετειώδης και αστυνομικός, σε κάποια σημεία, χαρακτήρας του έργου προσελκύει το ενδιαφέρον του νεαρού αναγνώστη και τον παρασύρει σε μια πολυσχιδή ανάγνωση.

Ο χορός του μαύρου πελαργού, που δεν είναι άλλος από τον ποντιακό χορό, συμβολίζει το θάρρος και την αδάμαστη ψυχή των Ποντίων.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ασχολείται με την τρίτη ηλικία και ειδικότερα με το πρόσωπο του παππού. Ένα πρόσωπο που συνήθως αντιπροσωπεύει και εκφράζει ήθη και χαρακτήρες παλαιότερων εποχών και προκαλεί κυρίως τον σεβασμό του μικρού ήρωα και αναγνώστη προς αυτόν. Τόσο στο Φιλί της λύκαινας όσο και στον Χορό του μαύρου πελαργού ο παππούς είναι ανατρεπτικός, ασυνήθιστος, δραστήριος, αντικομφορμιστής. Ο τύπος του, δηλαδή, προσιδιάζει με αυτόν πολλών νέων παιδιών, γεγονός που καθιστά τον παππού ενδιαφέροντα και φιλικό συνομιλητή των νεαρών ηρώων και αναγνωστών. Τα διακείμενα: Τ. Λειβαδίτης, Ν. Καββαδίας, ποντιακά τραγούδια, πλουτίζουν τις αναγνωστικές εμπειρίες του αναγνώστη, καθιστώντας τον συμμέτοχο διαχρονικών εμπειριών και συναισθηματικών καταστάσεων. Ο χορός του μαύρου πελαργού, που δεν είναι άλλος από τον ποντιακό χορό, συμβολίζει το θάρρος και την αδάμαστη ψυχή των Ποντίων που «γονατίζουν από βάσανα, διώξεις και ξεριζωμούς, ακόμα και από γενοκτονίες, αλλά πάντα ξαναστέκονται στα πόδια τους…». Αυτά τα στοιχεία χαρακτήριζαν τον παππού σ΄όλη του τη ζωή και αυτά κληροδοτεί στον Φάνη και στον κάθε Φάνη η συγγραφέας.

Ο χορός του μαύρου πελαργού έρχεται να πλουτίσει με τρόπο αφηγηματολογικά διαφορετικό, γλωσσικά ιδιαίτερα φροντισμένο, με ανατρεπτική πλοκή, την πλούσια πινακοθήκη μυθοπλαστικών ηρώων, των μυθιστορημάτων της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου.

* Η ΆΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ-ΓΚΙΒΑΛΟΥ είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Φιλολογικές διαδρομές Γ΄- Δημιουργοί και αναγνώστες» (εκδ. Πατάκη).

 Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του © James Burke, «Στο καφενείο», Μέτσοβο, 1959.


altΟ χορός του μαύρου πελαργού
Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου
Πατάκης 2019
Σελ. 128, τιμή εκδότη €7,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΤΗΣ ΠΕΤΡΟΒΙΤΣ-ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλία που μεγαλώνουν σοφά παιδιά

Βιβλία που μεγαλώνουν σοφά παιδιά

Οκτώ (συν ένας) αντιπροσωπευτικοί τίτλοι βιβλίων για μικρούς φιλόσοφους.

Των Άλκη Γούναρη και Βάσως Μπάκα

Μπορεί ένα παιδί να κ...

Τριστάνος, Ιζόλδη κι ένας αφηγητής γλάρος

Τριστάνος, Ιζόλδη κι ένας αφηγητής γλάρος

Για το βιβλίο «Τριστάνος και Ιζόλδη – Μια ιστορία των γλάρων». μια ελεύθερη διασκευή του μεσαιωνικού θρύλου, βασισμένη στα βιβλία των Μπερούλ και Ζοζέφ Μπεντιέ από τον Μάνο Κοντολέων (εικονογράφηση Βάσω Ψαράκη, εκδ. Πατάκη).

...

Μιλώντας στα παιδιά για δικαιώματα, τα δικά τους και των άλλων

Μιλώντας στα παιδιά για δικαιώματα, τα δικά τους και των άλλων

Για το βιβλίο της Μαρίζας Ντεκάστρο «Πού κρύβονται τα δικαιώματα;» (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Ελένης Σβορώνου

– Παιδιά, έχει κανείς ακούσει ένα νησάκι που...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ