alt

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου με το οποίο δούλεψαν πρόσφατα και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Γιώργος Μαθόπουλος, με αφορμή το μυθιστόρημα του Fredrik Backman «Η γιαγιά μου σας χαιρετά και ζητάει συγνώμη», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ασχολούμαι επαγγελματικά με τη μετάφραση εδώ και πολλά χρόνια και πάντα αντιμετώπιζα το προς μετάφραση κείμενο σαν ένα τοπίο προς εξερεύνηση, σαν ένα ταξίδι. Είναι ένα ταξίδι στον κόσμο του δημιουργού του κειμένου και απαιτεί να ταυτίζεσαι μαζί του, ώστε να μην εμφανίζεται τελικά μπροστά στον αναγνώστη ένας θρυμματισμένος καθρέφτης αλλά μια πλήρης εικόνα των φανερών αλλά και των κρυμμένων τοπίων. Επιλέγω πάντα να είμαι πιστός στο πρωτότυπο, γιατί νομίζω ότι όταν μεταφέρεις το κείμενο στη γλώσσα-στόχο, η πίστη στο πρωτότυπο σε διευκολύνει να μεταφέρεις και να παρουσιάσεις όλες τις αποχρώσεις και τις ιδιαιτερότητες του εννοιολογικού και γλωσσικού σύμπαντος που έχει δημιουργήσει ο συγγραφέας. Το να είσαι πιστός στο πρωτότυπο δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι κάνεις μια μετάφραση με ξύλινη γλώσσα, ακατάληπτη για τον αναγνώστη στον οποίο απευθύνεσαι. Είναι σημαντικό να νιώθεις ότι ο συγγραφέας μιλάει μέσα σου, ότι αφουγκράζεσαι και μετουσιώνεις τα λόγια του και τη μουσική του κειμένου. Με τον τρόπο αυτό η εργασία της μετάφρασης θεμελιώνεται πάνω στη μύηση στο έργο του συγγραφέα, και το να αποδώσεις πιστά ένα κείμενο απαιτεί πολύ περισσότερη διαίσθηση και τριβή με τη γλώσσα από το να το αποδώσεις όπως σε βολεύει. Ο μεταφραστής είναι συνήθως ένας άνθρωπος που σε όλη τη διάρκεια της εργασίας του δεν βολεύεται σχεδόν με τίποτα. Όταν μεταφράζω, κάθε φράση του πρωτοτύπου μού αποκαλύπτεται σαν μια νοητική εικόνα, και μόνο όταν την έχω ολοζώντανη μέσα μου, καταφέρνω να τη μεταφέρω στη γλώσσα-στόχο.

Είναι σημαντικό να νιώθεις ότι ο συγγραφέας μιλάει μέσα σου, ότι αφουγκράζεσαι και μετουσιώνεις τα λόγια του και τη μουσική του κειμένου. Με τον τρόπο αυτό η εργασία της μετάφρασης θεμελιώνεται πάνω στη μύηση στο έργο του συγγραφέα, και το να αποδώσεις πιστά ένα κείμενο απαιτεί πολύ περισσότερη διαίσθηση και τριβή με τη γλώσσα από το να το αποδώσεις όπως σε βολεύει. Ο μεταφραστής είναι συνήθως ένας άνθρωπος που σε όλη τη διάρκεια της εργασίας του δεν βολεύεται σχεδόν με τίποτα.

Πριν από μερικούς μήνες μού προτάθηκε από τις εκδόσεις Κέδρος να μεταφράσω το μυθιστόρημα Η γιαγιά μου σας χαιρετά και ζητάει συγγνώμη του Φρέντρικ Μπάκμαν. Η μετάφραση αυτή ήταν ένα ταξίδι γεμάτο προκλήσεις, γιατί η συναρπαστική αφήγηση του Μπάκμαν συνοδεύεται από μια απαράμιλλη λιτότητα ύφους. Όμως λιτότητα ύφους δεν σημαίνει ότι συναντάς κατ’ ανάγκην ευθείες γραμμές∙ επομένως δεν έχει ευθείες γραμμές ούτε η μετάφραση του κειμένου.  

Οι δυσκολίες που συνάντησα δεν είχαν να κάνουν τόσο με τον αφηγηματικό ρυθμό όσο με τη σκιαγράφηση της κουλτούρας των χαρακτήρων, δηλαδή όλων των προσώπων που δημιουργεί ο συγγραφέας. Οι χαρακτήρες του πηγάζουν από την αληθινή ζωή∙ είναι καθημερινοί άνθρωποι και αντιπροσωπεύουν ποικίλες πτυχές της κουλτούρας των Σκανδιναβικών χωρών. Είναι τόσο πολλές αυτές οι πτυχές, όπως συμβαίνει σε κάθε κοινωνία άλλωστε, ώστε είναι προτιμότερο να μιλάμε για ξεχωριστές κουλτούρες και όχι για μία ενιαία.

Το ζήτημα που αντιμετώπισα ήταν ότι ενώ από τη μια ήθελα να είμαι πιστός στο πρωτότυπο, έπρεπε ταυτόχρονα να αποδώσω όσο το δυνατόν καλύτερα την τοπιογραφία των ανθρώπινων σχέσεων και των συγκρούσεων (όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τους διαλόγους και τις περιγραφές), έτσι ώστε να γίνει αντιληπτή από τον Έλληνα αναγνώστη, που φυσικά δεν είναι μυημένος στα μυστήρια και στις αποχρώσεις της (ευρύτερης) σουηδικής κουλτούρας.

Έζησα αρκετά χρόνια στη βόρεια Σουηδία∙ οι άνθρωποι εκεί είναι πιο λιγομίλητοι και λιγότερο ενθουσιώδεις από τους Μεσογειακούς, δημιουργούν όμως πολύ δυνατές φιλίες. Στο μυθιστόρημα αυτό τα πρόσωπα δένονται σιγά σιγά μεταξύ τους, και στα μάτια του μεταφραστή που έχει ζήσει στη σουηδική κοινωνία οι σχέσεις των προσώπων δημιουργούν έναν πολύχρωμο καμβά αλληλεπίδρασης, συχνά υπόγειας ή ελάχιστα ορατής, τον οποίο πρέπει να διακρίνει το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Το ζήτημα που αντιμετώπισα ήταν ότι ενώ από τη μια ήθελα να είμαι πιστός στο πρωτότυπο, έπρεπε ταυτόχρονα να αποδώσω όσο το δυνατόν καλύτερα την τοπιογραφία των ανθρώπινων σχέσεων και των συγκρούσεων (όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τους διαλόγους και τις περιγραφές), έτσι ώστε να γίνει αντιληπτή από τον Έλληνα αναγνώστη, που φυσικά δεν είναι μυημένος στα μυστήρια και στις αποχρώσεις της (ευρύτερης) σουηδικής κουλτούρας. Στο μυθιστόρημα τα συναισθήματα είναι πανταχού παρόντα και έντονα· σε αντίθεση με ό,τι έχουμε συνηθίσει στην Ελλάδα, από τους περισσότερους χαρακτήρες δεν δηλώνονται ευθέως, υποκρύπτονται, διακρίνονται μέσα από τη γλώσσα του σώματος, μέσα από πράξεις που έχουν διπλή ανάγνωση, μέσα από σιωπές και αποχωρήσεις.

Στο μυθιστόρημα ο χαρακτήρας της γιαγιάς παίζει καθοριστικό ρόλο. Η γιαγιά ήταν κάποτε γιατρός και ταξίδευε σε διάφορα μέρη του κόσμου όπου συνέβαιναν φυσικές καταστροφές ή ήταν εμπόλεμες ζώνες. Όταν πια επιστρέφει στη Σουηδία, γίνεται πολέμια της πολιτικής ορθότητας μέσα στην οποία αρχίζει να εγκλωβίζεται σταδιακά η σουηδική κοινωνία. Ο χαρακτήρας αυτός έχει μέσα του την κουλτούρα μιας ολόκληρης γενιάς, μιας γενιάς που έχει σχεδόν χαθεί και οι σημερινοί Σουηδοί θεωρούν λίγο έως πολύ προβληματική. Διαβάζουμε τι κάνει η γιαγιά για να διασκεδάσει την εφτάχρονη εγγονή της, την Έλσα, ένα πανέξυπνο κορίτσι, και νομίζουμε πως είναι η Πίπη Φακιδομύτη που μεγάλωσε ‒ μια φιγούρα εξέγερσης. Η γιαγιά ενοχλεί τη σουηδική κοινωνία, μια κοινωνία που αποφεύγει τις συγκρούσεις, ενώ εκείνη είναι υπέρμαχος των συγκρούσεων. Μπαίνει στη μαγική ντουλάπα με την εγγονή της και ταξιδεύουν μαζί σε ένα μαγικό βασίλειο αφηγήσεων, σε έναν κόσμο στον οποίο «όποιος μπορεί να δώσει ζωή σε μια αφήγηση γίνεται ισχυρότερος κι από έναν βασιλιά».

Αντιμετώπισα τους διαλόγους σαν τα κομμάτια ενός ψηφιδωτού που αποκαθίσταται σιγά σιγά και μας χαρίζει τη μαγεία των ανθρώπινων συναισθημάτων και τη σκιαγράφηση πολύ διαφορετικών χαρακτήρων. Με καθοδήγησε η ίδια η αφήγηση και η λιτότητα του ύφους, και νομίζω ότι κατάφερα να αποκαλύψω αυτό το ψηφιδωτό στον Έλληνα αναγνώστη. Η υποδόρια σκωπτικότητα του συγγραφέα, παρούσα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του  μυθιστορήματος, αποτελεί χαρακτηριστικό leitmotiv του έργου, που νομίζω ότι αφομοίωσα στη μεταφραστική μου προσπάθεια.

Στο μυθιστόρημα συναντάμε δύο κόσμους· τον πραγματικό κόσμο και τον φανταστικό κόσμο των παραμυθιών. Όμως, συμβαίνει κάτι παράξενο· οι δύο κόσμοι ενώνονται μεταξύ τους: ο πραγματικός κόσμος εμπεριέχεται στον φανταστικό και το αντίστροφο. Ο πραγματικός κόσμος δίνει υλικό στον φανταστικό κόσμο, κι αυτός με τη σειρά του χαρίζει στον πραγματικό κόσμο τα παραμύθια του, που εξηγούν την πραγματικότητα, την κάνουν βιώσιμη, και ταυτόχρονα σπέρνουν τον σπόρο της αντίστασης. Η γιαγιά «φέρνει» παραμύθια από τη Σχεδόν Ξυπνητή Χώρα, και με τον τρόπο αυτό μυεί την Έλσα στον κόσμο, στις απαιτήσεις και στο γίγνεσθαι της καθημερινής ζωής. Η γιαγιά δημιουργεί νέες λέξεις, και καθώς παρασυρόμαστε από την αφήγηση έχουμε την εντύπωση πως τις δανείζει στον συγγραφέα, ή μάλλον ξεχνάμε πως υπάρχει συγγραφέας, που σημαίνει ότι ο συγγραφέας έχει πετύχει τον στόχο του. Τον στόχο αυτό τον πετυχαίνουν μόνο οι συγγραφείς που αγαπούν τους ανθρώπους και αγγίζουν τα πάντα γύρω τους με ταπεινότητα. Η δυσκολία εδώ ήταν να βρω έναν  τρόπο να αποδώσω λέξεις που δεν υπάρχουν στα σουηδικά,  λέξεις που έχει κατασκευάσει ο Μπάκμαν και εξυπηρετούν τη μυθοπλασία του. Ήταν από τις πιο όμορφες προκλήσεις, και πιστεύω ότι ανταποκρίθηκα επιτυχώς. Μια άλλη πρόκληση ήταν η απόδοση των αναρίθμητων διαλόγων, οι οποίοι αναδίδουν ζωντάνια και χτίζουν σχεδόν θεατρικά τους χαρακτήρες, μεταφέροντας μέσα από το λεξιλόγιο το ήθος τους. Οι χαρακτήρες, με διαφορετικά ονόματα βέβαια, εμφανίζονται και στους δύο κόσμους ‒στον πραγματικό και εκείνο των παραμυθιών‒ όχι απλώς αντικαθρεφτιζόμενοι από τον έναν στον άλλον, αλλά σαν αναπόσπαστα στοιχεία ενός σύμπαντος που γίνεται κατανοητό μόνο μέσα στην πολυπρισματικότητά του. Σε όλους τους διαλόγους ξεπροβάλλει η διάθεση της ακαταπόνητης γιαγιάς, της Έλσας, αλλά και άλλων προσώπων για αντίσταση στον καθωσπρεπισμό, καθώς και η αμφισβήτηση παγιωμένων αντιλήψεων. Έτσι η γλώσσα της καθημερινότητας, άλλοτε τετριμμένα καθημερινή και άλλοτε ποιητική μέσα στην αφαιρετικότητά της, παρουσιάζει έναν ενδιαφέροντα βαθμό διακυμάνσεων, με τις αντίστοιχες μεταφραστικές δυσκολίες. Αντιμετώπισα τους διαλόγους σαν τα κομμάτια ενός ψηφιδωτού που αποκαθίσταται σιγά σιγά και μας χαρίζει τη μαγεία των ανθρώπινων συναισθημάτων και τη σκιαγράφηση πολύ διαφορετικών χαρακτήρων. Με καθοδήγησε η ίδια η αφήγηση και η λιτότητα του ύφους, και νομίζω ότι κατάφερα να αποκαλύψω αυτό το ψηφιδωτό στον Έλληνα αναγνώστη. Η υποδόρια σκωπτικότητα του συγγραφέα, παρούσα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του  μυθιστορήματος, αποτελεί χαρακτηριστικό leitmotiv του έργου, που νομίζω ότι αφομοίωσα στη μεταφραστική μου προσπάθεια.

Δεν επιδίωξα επαφή με τον συγγραφέα, όχι τόσο λόγω έλλειψης χρόνου όσο επειδή προτίμησα να τον αφουγκραστώ μέσα από το κείμενό του. Τον ευχαριστώ γιατί μου χάρισε μια απολαυστική αφήγηση, όπου δεν υπάρχει ούτε μία περιττή λέξη.

Τώρα μεταφράζω ένα άλλο βιβλίο του Μπάκμαν, το Η Μπριτ-Μαρί ήταν εδώ, που κι αυτό το χαρακτηρίζει μια απαράμιλλη λιτότητα ύφους. Περιγράφεται η ζωή των κατοίκων ενός σουηδικού χωριού, όπου τα πάντα κλείνουν σταδιακά: κέντρο υγείας, ταχυδρομείο, ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς πως θα μπορούσε να δίνει ζωή σε ένα χωριό. Ο Μπάκμαν, με τη σκωπτικότητα που τον διακρίνει και στο προηγούμενο μυθιστόρημά του, ασκεί κοινωνική κριτική. Και σε αυτό το μυθιστόρημα οι διάλογοι είναι ζωντανοί δημιουργώντας ένα θεατρικό σκηνικό, όπου εκτυλίσσεται η ζωή και αποκαλύπτονται τα συναισθήματα καθημερινών ανθρώπων, πράγμα που σημαίνει πως ως μεταφραστής αντιμετωπίζω τις ίδιες ή ανάλογες δυσκολίες με αυτές που ανέφερα για το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

alt


Info
Ο Γιώργος Μαθόπουλος σπούδασε Συγκριτική λογοτεχνία, Γαλλική φιλολογία, Εθνολογία και Σύγχρονο Πολιτισμό στο Umeå Universitet (Σουηδία). Μεταφράζει από το 1985. Έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, τα μυθιστορήματα της τριλογίας Millennium του Stieg Larsson (Το κορίτσι με το τατουάζ, Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά, Το κορίτσι στη φωλιά της σφήκας) και το Ragtime του E.L Doktorow. Ήταν συνιδρυτής του Stig Poetry Workshop στη Σουηδία. Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές, μια συλλογή διηγημάτων και ένα αφήγημα. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά και τα αγγλικά. 

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Δεν μεταφράζουμε λέξεις!

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Έλεγα σε προηγούμενο άρθρο μου ότι συμβαίνει κάμποσες φορές αναγνώστες μιας μετάφρασης να έχουν ενστάσεις για την απόδοση της μιας ή της άλλης λέξης. Όσοι διαμαρτύρονται μάλιστα συνήθως έχουν και μια τριβ...

Τι κάνει ο μεταφραστής

Τι κάνει ο μεταφραστής

Tου Κώστα Κουτσουρέλη

Συμβαίνει συχνά. Ο μεταφραστής που μένει πιστός στη μορφή του πρωτότυπου ποιήματος, που κρατάει λ.χ. το μέτρο ή την ομοιοκαταληξία του, να δέχεται κριτική (καλόπιστη συνήθως) ότι προδίδει το «νόημά» του. ...

Για τη μετάφραση

Για τη μετάφραση

Του Γιώργου Βέη

Ο Ezra Pound, ως γνωστόν, αρεσκόταν να μεταφράζει Κομφούκιο από το σινικό πρωτότυπο χωρίς να ομιλεί ή να γράφει τη γλώσσα των μανδαρίνων. Πρόκειται για δήθεν μετάφραση, παρανόηση, παράφραση ή επινόηση κειμένου;
...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ