Χάρης Καλαϊτζίδης: «Υπάρχει μια λογική μοντάζ στην Πολεμική Μηχανή»

Ο Χάρης Καλαϊτζίδης μας συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημά του «Πολεμική Μηχανή» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία. «Πρόκειται για ένα βιβλίο για τον φασισμό και τη σχέση του με την επιθυμία: όχι μόνο τον φασισμό των κρατών και των ομάδων, αλλά επίσης τον φασισμό της καθημερινής ζωής», σημειώνει, μεταξύ άλλων.

Επιμέλεια: Ευλαλία Πάνου

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;

Στην Πολεμική Μηχανή, δύο ζωές στο περιθώριο συνδέονται μέσω μιας τρίτης. Έτσι, ο Διονύσης, που μεγαλώνει ως ομοφυλόφιλος στην επαρχία, κι η Αριάδνη, που συνθλίβεται από ψυχιατρικούς και πατριαρχικούς θεσμούς, ερωτεύονται σε διαφορετικές φάσεις της ζωής τους τον Βαρθολομαίο Γδούπα, ο οποίος σταδιακά εκφασιστοποιείται. Με γλώσσα που κινείται από το σχετικά ρεαλιστικό ως και το εντελώς ποιητικό, και μ’ ένα ασαφές πέρασμα από αφηγητή σε αφηγητή, βλέπουμε τις περίπλοκες κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις που καθορίζουν τις ζωές των χαρακτήρων, την έκσταση, τον πόνο, και τις μεταμορφώσεις.

Πρόκειται για ένα βιβλίο για τον φασισμό και τη σχέση του με την επιθυμία: όχι μόνο τον φασισμό των κρατών και των ομάδων, αλλά επίσης τον φασισμό της καθημερινής ζωής, τον φασισμό που ριζώνει στα σώματα και στους έρωτές μας, εκείνον που μας κάνει να αγαπάμε τις αλυσίδες μας και να επιθυμούμε ό,τι μας αρρωσταίνει.

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;

Με κίνδυνο να ευλογήσω τα γένια μου, ή να απαντήσω σε μια ερώτηση που κανονικά θα έπρεπε να αφήνεται στους αναγνώστες, μπορώ να πω πως η Πολεμική Μηχανή φέρνει κάτι διαφορετικό – ίσως όχι κάτι το απαραίτητα καινούργιο, αλλά σίγουρα κάτι το διαφορετικό. Η γραφή, πάνω απ’ όλα, η γλώσσα κι ο τρόπος που αυτή διαρθρώνεται με το ύφος και τον ρυθμό, ειδικά στα πιο παράξενα –παραληρηματικά ή πειραματικά– σημεία του βιβλίου, δομεί μια ιδιαίτερη συνθήκη.

Όταν μου έρχεται μια ιδέα, η πρώτη μου αντίδραση είναι να τη μοιραστώ με κάποιον.

Παράλληλα, ένα στοιχείο που υπάρχει και σε άλλα έργα σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, αλλά που παίρνει κεντρική θέση στην Πολεμική Μηχανή, είναι αυτό της θεωρίας και του τρόπου με τον οποίο ορισμένες φιλοσοφικές καταβολές (το έργο των Ντελέζ-Γκατταρί κατά βάση) μετουσιώνονται σε αφήγηση και πρόζα. Φυσικά, το μυθιστόρημα δεν εξαντλείται στην λογοτεχνική επεξεργασία της θεωρίας – απεναντίας, προσφέρει διαφορετικά επίπεδα ανάγνωσης, έχει στρώσεις, σαν μιλφέιγ, έτσι που μπορεί ο καθένας να πάει μέχρι εκεί που θέλει.

Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».

Όταν μου έρχεται μια ιδέα, η πρώτη μου αντίδραση είναι να τη μοιραστώ με κάποιον. Μιλάω συνεχώς με τους φίλους μου, τους λέω τις σκέψεις μου κι αφουγκράζομαι τις διάφορες αντιδράσεις. Με βοηθάει πολύ ο διάλογος – συζητώντας καταλαβαίνω καλύτερα τις ιδέες μου, τις βλέπω διαφορετικά, ενώ συχνά εμφανίζονται και νέα στοιχεία που ξεπηδάνε από το ασύνειδο. Οπότε στην αρχή μιλάω. Ύστερα κρατάω σημειώσεις, περιμένω για λίγο, τις ξαναεπισκέπτομαι…

Καθώς έγραφα την Πολεμική Μηχανή, άκουγα συνεχώς δίσκους, κυρίως σύγχρονης κλασικής και μινιμαλισμού, Terry Riley, Philip Glass, Arvo Pärt, Nils Frahm…

Γράφω μόνο αν έχω έναν εκτενή σκελετό, θέλω να ξέρω ακριβώς πώς δομείται το περιεχόμενο προτού παντρέψω λέξεις. Έτσι, όταν γράφω, όταν γράφω στ’ αλήθεια, μπορώ να αφοσιωθώ στην έκφραση καθαυτή, χωρίς να ανησυχώ για την πλοκή, τις μεταβάσεις, το νόημα και τα κενά. Εφόσον είναι όλα προαποφασισμένα, μου δίνεται η δυνατότητα να κάνω τη γραφή όσο πιο σφιχτή μπορώ.

Όταν έχω ένα πρώτο ντραφτ, το δίνω σε μερικούς ανθρώπους που εμπιστεύομαι. Προσπαθώ να τους κρατάω λίγους, μα πάντα ο ενθουσιασμός μου υπερισχύει και καταλήγω να μοιράζω το κείμενο εδώ κι εκεί, σε φίλους, γνωστούς, συνεργάτες… Εν τέλει όμως εμπιστεύομαι λίγους – και λίγους ακούω σοβαρά πριν να περάσω στο δεύτερο ντραφτ.

Πολεμική ΜηχανήΈχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.– τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;

Σίγουρα έχω επηρεαστεί πολύ από τη μουσική, ίσως και μ’ έναν αναπάντεχα άμεσο τρόπο: Καθώς έγραφα την Πολεμική Μηχανή, άκουγα συνεχώς δίσκους, κυρίως σύγχρονης κλασικής και μινιμαλισμού, Terry Riley, Philip Glass, Arvo Pärt, Nils Frahm… Θεωρώ πως κάποια στοιχεία τους τρύπωσαν μέσα στο κείμενο: Από τη μία, οι ατέλειωτες επαναλήψεις των μουσικών φράσεων με βοήθησαν να δομήσω τον ρυθμό του λόγου∙ από την άλλη, η υποβλητική ατμόσφαιρα των συνθέσεων έθεσε το έδαφος για το ύφος στα πιο υπερβατικά και συγκινησιακά κομμάτια του έργου, εν είδει soundtrack.

Πέρα απ’ αυτό, ο κινηματογράφος. Υπάρχει μια λογική μοντάζ στην Πολεμική Μηχανή, κάτι σε jump cut ή σε παράλληλο editing κάθε φορά που περνάμε από το ένα συναισθηματικό στάδιο στο άλλο, ή, ακόμα πιο έντονα, από τον έναν αφηγητή στον άλλον καθώς ο εαυτός καταλύεται πριν δομηθεί διαφορετικά.

Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;

Η ιστορία της έκδοσης της Πολεμικής Μηχανής είναι μάλλον παράξενη. Πριν από αυτήν είχα γράψει μια νουβέλα, μία ιστορία à la Λένος Χρηστίδης και Κωστάκης Ανάν, γεμάτη με λογοπαίγνια, παρεΐστικες περιπέτειες, shows με drag και ντραγκς. Δεν είχα κάποιον γνωστό σε εκδοτικό, κι έτσι, το ‘19, την έστειλα σε 15 οίκους. Από αυτούς, απάντησε θετικά μόνο η Εστία. Υπογράψαμε για το βιβλίο το ‘20, όμως, μέχρι να φτάσει σε επιμελητή –ο covid καθυστέρησε τα πάντα– εγώ είχα ήδη ετοιμάσει την Πολεμική Μηχανή. Μίλησα με τον εκδοτικό, τους πρότεινα να βγάλουμε το πιο πρόσφατο έργο, κι εκείνοι συμφώνησαν. Ξαναϋπογράψαμε το ‘21.

Θεωρώ ότι υπήρξα πολύ τυχερός, και είμαι ειλικρινά ευγνώμων στην κυρία Καραϊτίδη της Εστίας για όλη της τη βοήθεια. Όντως, τα πράγματα δεν είναι εύκολα για τους νέους συγγραφείς – ένας φοβερός όγκος κειμένων αποστέλλεται σε υποστελεχωμένους εκδοτικούς, οι οποίοι συχνά δεν απαντάνε καν στις προτάσεις που λαμβάνουν, πολλοί κινούνται με γνωριμίες, τα πάντα είναι αρκετά θολά… Για κάποιο άτομο που θα ‘θελε να εκδοθεί, η συμβουλή μου θα ήταν να μη σταματήσει να στέλνει τα κείμενά του, να επισκέπτεται τους οίκους – πόρτα με πόρτα, καταπακτή με παραθύρι, κάποιο άνοιγμα θα βρεθεί.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θάλεια Μακρίδου-Τσιάβου: «Οι ήρωές μου ήρθαν αντιμέτωποι με αντίξοες καταστάσεις και επέλεξαν το ταξίδι και τη διαφυγή»

Θάλεια Μακρίδου-Τσιάβου: «Οι ήρωές μου ήρθαν αντιμέτωποι με αντίξοες καταστάσεις και επέλεξαν το ταξίδι και τη διαφυγή»

Η Θάλεια Μακρίδου–Τσιάβου μάς συστήθηκε πρόσφατα με τη συλλογή διηγημάτων «Ταξίδια σε αχαρτογράφητα νερά» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. 

Επιμέλεια: Book Press 

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακό...

Εύη Βούλγαρη: «Το βιβλίο ξεκίνησε στο μυαλό μου βλέποντας μέσα στον εγκλεισμό να γίνονται παράλογες απαγορεύσεις»

Εύη Βούλγαρη: «Το βιβλίο ξεκίνησε στο μυαλό μου βλέποντας μέσα στον εγκλεισμό να γίνονται παράλογες απαγορεύσεις»

Η Εύη Βούλγαρη μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Πιο πολύ φοβήθηκαν τις λέξεις» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μωβ Σκίουρος. 

Eπιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; ...

Χριστίνα Λιναρδάκη: «Το βιβλίο μου είναι μια ποιητικά αποδοσμένη ματιά στην καθημερινότητα ενός ανθρώπου με σκλήρυνση κατά πλάκας»

Χριστίνα Λιναρδάκη: «Το βιβλίο μου είναι μια ποιητικά αποδοσμένη ματιά στην καθημερινότητα ενός ανθρώπου με σκλήρυνση κατά πλάκας»

Η Χριστίνα Λιναρδάκη μάς συστήθηκε πρόσφατα με την ποιητική συλλογή της «ΣΚΠ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενάντια. 

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ