Χάρης Καλαϊτζίδης: «Υπάρχει μια λογική μοντάζ στην Πολεμική Μηχανή»

Ο Χάρης Καλαϊτζίδης μας συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημά του «Πολεμική Μηχανή» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία. «Πρόκειται για ένα βιβλίο για τον φασισμό και τη σχέση του με την επιθυμία: όχι μόνο τον φασισμό των κρατών και των ομάδων, αλλά επίσης τον φασισμό της καθημερινής ζωής», σημειώνει, μεταξύ άλλων.

Επιμέλεια: Ευλαλία Πάνου

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;

Στην Πολεμική Μηχανή, δύο ζωές στο περιθώριο συνδέονται μέσω μιας τρίτης. Έτσι, ο Διονύσης, που μεγαλώνει ως ομοφυλόφιλος στην επαρχία, κι η Αριάδνη, που συνθλίβεται από ψυχιατρικούς και πατριαρχικούς θεσμούς, ερωτεύονται σε διαφορετικές φάσεις της ζωής τους τον Βαρθολομαίο Γδούπα, ο οποίος σταδιακά εκφασιστοποιείται. Με γλώσσα που κινείται από το σχετικά ρεαλιστικό ως και το εντελώς ποιητικό, και μ’ ένα ασαφές πέρασμα από αφηγητή σε αφηγητή, βλέπουμε τις περίπλοκες κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις που καθορίζουν τις ζωές των χαρακτήρων, την έκσταση, τον πόνο, και τις μεταμορφώσεις.

Πρόκειται για ένα βιβλίο για τον φασισμό και τη σχέση του με την επιθυμία: όχι μόνο τον φασισμό των κρατών και των ομάδων, αλλά επίσης τον φασισμό της καθημερινής ζωής, τον φασισμό που ριζώνει στα σώματα και στους έρωτές μας, εκείνον που μας κάνει να αγαπάμε τις αλυσίδες μας και να επιθυμούμε ό,τι μας αρρωσταίνει.

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέας; Τι το καινούργιο φέρνει;

Με κίνδυνο να ευλογήσω τα γένια μου, ή να απαντήσω σε μια ερώτηση που κανονικά θα έπρεπε να αφήνεται στους αναγνώστες, μπορώ να πω πως η Πολεμική Μηχανή φέρνει κάτι διαφορετικό – ίσως όχι κάτι το απαραίτητα καινούργιο, αλλά σίγουρα κάτι το διαφορετικό. Η γραφή, πάνω απ’ όλα, η γλώσσα κι ο τρόπος που αυτή διαρθρώνεται με το ύφος και τον ρυθμό, ειδικά στα πιο παράξενα –παραληρηματικά ή πειραματικά– σημεία του βιβλίου, δομεί μια ιδιαίτερη συνθήκη.

Όταν μου έρχεται μια ιδέα, η πρώτη μου αντίδραση είναι να τη μοιραστώ με κάποιον.

Παράλληλα, ένα στοιχείο που υπάρχει και σε άλλα έργα σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, αλλά που παίρνει κεντρική θέση στην Πολεμική Μηχανή, είναι αυτό της θεωρίας και του τρόπου με τον οποίο ορισμένες φιλοσοφικές καταβολές (το έργο των Ντελέζ-Γκατταρί κατά βάση) μετουσιώνονται σε αφήγηση και πρόζα. Φυσικά, το μυθιστόρημα δεν εξαντλείται στην λογοτεχνική επεξεργασία της θεωρίας – απεναντίας, προσφέρει διαφορετικά επίπεδα ανάγνωσης, έχει στρώσεις, σαν μιλφέιγ, έτσι που μπορεί ο καθένας να πάει μέχρι εκεί που θέλει.

Πείτε μας δυο λόγια για το νεότευκτο «συγγραφικό σας εργαστήρι».

Όταν μου έρχεται μια ιδέα, η πρώτη μου αντίδραση είναι να τη μοιραστώ με κάποιον. Μιλάω συνεχώς με τους φίλους μου, τους λέω τις σκέψεις μου κι αφουγκράζομαι τις διάφορες αντιδράσεις. Με βοηθάει πολύ ο διάλογος – συζητώντας καταλαβαίνω καλύτερα τις ιδέες μου, τις βλέπω διαφορετικά, ενώ συχνά εμφανίζονται και νέα στοιχεία που ξεπηδάνε από το ασύνειδο. Οπότε στην αρχή μιλάω. Ύστερα κρατάω σημειώσεις, περιμένω για λίγο, τις ξαναεπισκέπτομαι…

Καθώς έγραφα την Πολεμική Μηχανή, άκουγα συνεχώς δίσκους, κυρίως σύγχρονης κλασικής και μινιμαλισμού, Terry Riley, Philip Glass, Arvo Pärt, Nils Frahm…

Γράφω μόνο αν έχω έναν εκτενή σκελετό, θέλω να ξέρω ακριβώς πώς δομείται το περιεχόμενο προτού παντρέψω λέξεις. Έτσι, όταν γράφω, όταν γράφω στ’ αλήθεια, μπορώ να αφοσιωθώ στην έκφραση καθαυτή, χωρίς να ανησυχώ για την πλοκή, τις μεταβάσεις, το νόημα και τα κενά. Εφόσον είναι όλα προαποφασισμένα, μου δίνεται η δυνατότητα να κάνω τη γραφή όσο πιο σφιχτή μπορώ.

Όταν έχω ένα πρώτο ντραφτ, το δίνω σε μερικούς ανθρώπους που εμπιστεύομαι. Προσπαθώ να τους κρατάω λίγους, μα πάντα ο ενθουσιασμός μου υπερισχύει και καταλήγω να μοιράζω το κείμενο εδώ κι εκεί, σε φίλους, γνωστούς, συνεργάτες… Εν τέλει όμως εμπιστεύομαι λίγους – και λίγους ακούω σοβαρά πριν να περάσω στο δεύτερο ντραφτ.

Πολεμική ΜηχανήΈχουν επηρεάσει άλλες τέχνες –κινηματογράφος, εικαστικά, κόμικς, μουσική κ.ά.– τη συγγραφική σας δουλειά; Αν ναι, με ποιους τρόπους;

Σίγουρα έχω επηρεαστεί πολύ από τη μουσική, ίσως και μ’ έναν αναπάντεχα άμεσο τρόπο: Καθώς έγραφα την Πολεμική Μηχανή, άκουγα συνεχώς δίσκους, κυρίως σύγχρονης κλασικής και μινιμαλισμού, Terry Riley, Philip Glass, Arvo Pärt, Nils Frahm… Θεωρώ πως κάποια στοιχεία τους τρύπωσαν μέσα στο κείμενο: Από τη μία, οι ατέλειωτες επαναλήψεις των μουσικών φράσεων με βοήθησαν να δομήσω τον ρυθμό του λόγου∙ από την άλλη, η υποβλητική ατμόσφαιρα των συνθέσεων έθεσε το έδαφος για το ύφος στα πιο υπερβατικά και συγκινησιακά κομμάτια του έργου, εν είδει soundtrack.

Πέρα απ’ αυτό, ο κινηματογράφος. Υπάρχει μια λογική μοντάζ στην Πολεμική Μηχανή, κάτι σε jump cut ή σε παράλληλο editing κάθε φορά που περνάμε από το ένα συναισθηματικό στάδιο στο άλλο, ή, ακόμα πιο έντονα, από τον έναν αφηγητή στον άλλον καθώς ο εαυτός καταλύεται πριν δομηθεί διαφορετικά.

Ο δρόμος προς την έκδοση για τους νέους συγγραφείς συνήθως δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα. Ποια είναι η δική σας ιστορία;

Η ιστορία της έκδοσης της Πολεμικής Μηχανής είναι μάλλον παράξενη. Πριν από αυτήν είχα γράψει μια νουβέλα, μία ιστορία à la Λένος Χρηστίδης και Κωστάκης Ανάν, γεμάτη με λογοπαίγνια, παρεΐστικες περιπέτειες, shows με drag και ντραγκς. Δεν είχα κάποιον γνωστό σε εκδοτικό, κι έτσι, το ‘19, την έστειλα σε 15 οίκους. Από αυτούς, απάντησε θετικά μόνο η Εστία. Υπογράψαμε για το βιβλίο το ‘20, όμως, μέχρι να φτάσει σε επιμελητή –ο covid καθυστέρησε τα πάντα– εγώ είχα ήδη ετοιμάσει την Πολεμική Μηχανή. Μίλησα με τον εκδοτικό, τους πρότεινα να βγάλουμε το πιο πρόσφατο έργο, κι εκείνοι συμφώνησαν. Ξαναϋπογράψαμε το ‘21.

Θεωρώ ότι υπήρξα πολύ τυχερός, και είμαι ειλικρινά ευγνώμων στην κυρία Καραϊτίδη της Εστίας για όλη της τη βοήθεια. Όντως, τα πράγματα δεν είναι εύκολα για τους νέους συγγραφείς – ένας φοβερός όγκος κειμένων αποστέλλεται σε υποστελεχωμένους εκδοτικούς, οι οποίοι συχνά δεν απαντάνε καν στις προτάσεις που λαμβάνουν, πολλοί κινούνται με γνωριμίες, τα πάντα είναι αρκετά θολά… Για κάποιο άτομο που θα ‘θελε να εκδοθεί, η συμβουλή μου θα ήταν να μη σταματήσει να στέλνει τα κείμενά του, να επισκέπτεται τους οίκους – πόρτα με πόρτα, καταπακτή με παραθύρι, κάποιο άνοιγμα θα βρεθεί.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χριστόφορος Ευθυμίου: «Ο ήρωάς μου αποπειράται να ενηλικιωθεί μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον»

Χριστόφορος Ευθυμίου: «Ο ήρωάς μου αποπειράται να ενηλικιωθεί μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον»

Ο Χριστόφορος Ευθυμίου μάς συστήθηκε πρόσφατα με τη νουβέλα του «Όσα δεν έγιναν» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. 

Επιμέλεια: Book Press

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρ...

Ευανθία Χαριτοπούλου: «Η πρωτοτυπία του βλέμματος πάνω σε ένα χιλιοειπωμένο θέμα, αυτό κάνει τη διαφορά»

Ευανθία Χαριτοπούλου: «Η πρωτοτυπία του βλέμματος πάνω σε ένα χιλιοειπωμένο θέμα, αυτό κάνει τη διαφορά»

Η Ευανθία Χαριτοπούλου μάς συστήθηκε πρόσφατα με τη συλλογή διηγημάτων της «Όμως η σάρκα ακόμα απαλή» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενύπνιο. 

Επιμέλεια: Book Press

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε ...

Μάνος Χατζηγιάννης: «Το βιβλίο μου μιλάει για ελευθερία, για αντίσταση, για περιπέτεια και για έναν παράφορο έρωτα»

Μάνος Χατζηγιάννης: «Το βιβλίο μου μιλάει για ελευθερία, για αντίσταση, για περιπέτεια και για έναν παράφορο έρωτα»

Ο Μάνος Χατζηγιάννης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημά του «Ασκατασούνα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νίκας. 

Επιμέλεια: Book Press

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε για σας;

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο Θωμάς Κοροβίνης κατεβαίνει στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο Θωμάς Κοροβίνης κατεβαίνει στο «υπόγειο»

Στο 28ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον πεζογράφο, ποιητή, στιχουργό και μουσικό Θωμά Κοροβίνη, με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο «Ποιήματα και τραγούδια» (εκδ. Άγρα). Η συζήτηση θα μεταδοθεί την Πέμπτη, 2...

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ