alt

Του Κώστα Αγοραστού
Φωτογραφία © Γιώργος Οικονομόπουλος

Ο Γιάννης Ξανθούλης δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Από τη δεκαετία του '80 μέχρι σήμερα είναι ιδιαίτερα αγαπητός σε ένα εντυπωσιακά ετερόκλητο κοινό. Κι αυτό γιατί υπήρχαν πολλές «πηγές» για να έρθει κανείς σε επαφή με τα κείμενα του Γιάννη Ξανθούλη. Επιθεωρήσεις, ραδιόφωνο, πρόζα για τις εμφανίσεις του Γιώργου Μαρίνου στη Μέδουσα και φυσικά τα πολυδιαβασμένα μυθιστορήματά του. 

Η σύντομη κουβέντα που είχαμε έγινε με αφορμή ένα νέο του βιβλίο, σε μορφή κόμικ. Ο Θανάσης Δήμου εικονογράφησε δύο έμμετρες ιστορίες του Γιάννη Ξανθούλη και έτσι προέκυψαν οι Βιβλικοί ήρωες με χαμηλά λιπαρά (εκδ. Ελληνικά Γράμματα).

Βιβλικά κείμενα και η παραβολή του Άσωτου Υιού χρησιμοποιώντας ανελέητο χιούμορ. Παιχνίδι με τα όρια ανοχής του θρησκευτικού αισθήματος του μέσου Έλληνα και ένα κλείσιμο του ματιού προς νέες, για εσάς, μορφές έκφρασης, όπως είναι τα κόμικς. Πώς φτάσατε, κ. Ξανθούλη, από τη Σιλάνα Σαλιάγκου στους Βιβλικούς Ήρωες;

Το θρησκευτικό αίσθημα, πέρα από την αποθέωση της «συγγνώμης», στον Άσωτο, μάλλον δεν με απασχόλησε. Παρ’ όλα αυτά ανέκαθεν ήμουν περίεργος με τις χαριστικές Κυριακές ηρώων, όπως ο Άσωτος. Με μια φαντασμαγορική μεταμέλεια γίνονταν σταρ.

Έφτασα μέσω εκείνης της ραδιοφωνικής ηρωίδας, της κυρίας Σιλάνας Σαλιάγκου. Και τα δύο «βιβλικά συμπτώματα» προϋπήρχαν λόγω εκπομπών. Φυσικά, έγιναν βιβλίο στα χνάρια των κόμικς με επιπλέον επεξεργασία, ας είναι καλά ο Θανάσης Δήμου. Όσο για το θρησκευτικό αίσθημα, πέρα από την αποθέωση της «συγγνώμης», στον Άσωτο, μάλλον δεν με απασχόλησε. Με ενδιέφερε όμως ο αδικημένος του, καλός αδερφός, που τον ονόμασα Σώτο. Παρ’ όλα αυτά ανέκαθεν ήμουν περίεργος με τις χαριστικές Κυριακές ηρώων, όπως ο Άσωτος. Με μια φαντασμαγορική μεταμέλεια γίνονταν σταρ.

Ένα από τα στοιχεία που χαρακτηρίζει τα κείμενά σας είναι και η αντισυμβατική ματιά με την οποία αντιμετωπίζετε τους ήρωές σας. Τα τελευταία χρόνια, στην καθημερινότητά μας, διαπιστώνεται μια τάση επιστροφής σε πιο συντηρητικά πρότυπα. Πριν από λίγες μέρες προτάθηκε –αλλά αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις– η επαναφορά μια διάταξης, για την ποινικοποίηση της κακόβουλης βλασφημίας και της καθύβρισης των θρησκευμάτων. Αυτό σας κινητοποιεί στο να φτιάξετε βιβλία, σαν τους Βιβλικούς Ήρωες, με ανάλογη εναλλακτική διάθεση;

Όχι, ποτέ δεν είχα σχέση με τα λεγόμενα «γαμοσταυρίδια», τα «καντήλια» και τα άλλα δημοφιλή ξεσπάσματα. Για λόγους αισθητικής μού προξενούσαν αηδία. Οι βιβλικοί ήρωές μου και το λεκτικό παιχνίδι με το «βιβλικό» μάλλον έχει να κάνει με μια νομοτέλεια που δύσκολα ανατρέπεται. Δηλαδή, η Κυριακή του Ασώτου πάντα θα φλερτάρει με το τριώδιο και η γαλοπούλα θα συνεχίσει να καθορίζει τη γευστική ανάταση των Χριστουγέννων. Κι αν σκεφθείτε πως είμαι 72 χρόνων, μπορείτε και να μετρήσετε πόσες Κυριακές Ασώτων και πόσες γαλοπούλες μού αντιστοιχούν.

Biblikoi Hroes

Σε ένα μεγάλο κοινό που διαβάζει είστε πολύ γνωστός από τα βιβλία σας. Την επιτυχημένη ατάκα, το έξυπνο και ανατρεπτικό χιούμορ, τη λοξή ματιά στα πράγματα, την είχατε και την καλλιεργήσατε από τη δεκαετία του ’80 και στις επιθεωρήσεις με τον Λάκη Λαζόπουλο, καθώς και με τα κείμενα που γράφατε για τον Γιώργο Μαρίνο στη Μέδουσα. Τι έχει αλλάξει από εκείνη την εποχή μέχρι σήμερα;

Ουσιαστικά ξεκίνησα να γράφω συστηματικά μυθιστορήματα στα μέσα της δεκαετίας του '80. Με έναν ιδιαίτερα σχιζοφρενή τρόπο διαχώριζα –ή έτσι νόμιζα– την πεζογραφία μου με την ευτράπελη σατιρική διάθεση του θεάτρου ή των χρονογραφημάτων στην «Ελευθεροτυπία». Όμως… ο σατιρικός θέλει να κρυφτεί, μα η χαρά δεν τον αφήνει, που λέει ο πονηρός σοφός λαός. Η «λοξή» ματιά δεν εγκαταλείπεται και να το θέλω. Απλά επισημαίνω, κι όχι μόνον εγώ, πως η αμηχανία, που επικρατεί στην γενικότερη κοινωνική συμπεριφορά, στέρησε από τη σάτιρα χυμούς. Φοβάμαι μήπως μελλοντικά ποινικοποιηθεί ακόμη και το χαμόγελο.

Ο σατιρικός θέλει να κρυφτεί, μα η χαρά δεν τον αφήνει, που λέει ο πονηρός σοφός λαός. Η «λοξή» ματιά δεν εγκαταλείπεται και να το θέλω.

«Την Ιφιγένεια δυστυχώς/ με ψέματα την πιάσανε/ κι ενώ της τάξανε γαμπρό/ πήγαν και την θυσιάσανε.
Τον Αχιλλέα της δίνανε/ τον ξακουστό ημίθεο/ και το κορίτσι τσίμπησε/ γιατί ήταν και ηλίθιο.
Κορίτσια σαν τα κρύα νερά/ με συνταγές ψηθήκανε/ και στολισμένα με πουρέ/ πατάτας κηδευτήκανε».

Όσο γράφατε, κ. Ξανθούλη το «ποιητικό-εικαστικό μανιφέστο» Η κατάρα της Γαλοπούλας, μπορούσατε να το αντιμετωπίσετε και σαν αναγνώστης; Γελάτε με όσα γράφετε ή περιμένετε τις αντιδράσεις των οικείων σας και των αναγνωστών;

Μπορώ να σας βεβαιώσω ότι οι οικείοι μου δεν με αντιμετωπίζουν καθόλου γελαστικά. Όταν γράφω, γράφω γιατί έτσι μπορώ, χωρίς να αυτολογοκρίνω το κέφι μου, που δεν είναι πάντα στα καλύτερά του. Κι ό,τι ήθελε προκύψει.

xanthloulis

Επιστρέφοντας στους Βιβλικούς Ήρωες, πώς ήταν η συνεργασία σας με τον Θανάση Δήμου;

Ο Δήμου σπούδασε θεατρολογία, είναι ηθοποιός και έχει ήδη θητεύσει επιτυχώς στο είδος «σκίτσο». Σαν βάση είχαμε τις έμμετρες ιστορίες μου κι από εκεί και πέρα απολαμβάναμε τις αυθαιρεσίες μας. Ελπίζω να έχουμε συνέχεια.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΞΑΝΘΟΥΛΗ

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός).

Της Στεφανίας Τζακώστα

Καταρχάς μας τράβηξε ο τίτλος του βιβλίου. ...

Μάρω Βαμβουνάκη: «Δίχως άνθρωπο ή Θεό, ο καθένας μας συρρικνώνεται και μαραζώνει»

Μάρω Βαμβουνάκη: «Δίχως άνθρωπο ή Θεό, ο καθένας μας συρρικνώνεται και μαραζώνει»

«Όμως εγώ πιστεύω στην αιωνιότητα, στον Λόγο πως με τον θάνατο περνάμε στην όντως ζωή. Θέλω να πιστεύω τουλάχιστον...» Μάρω Βαμβουνάκη 

Της Στεφανίας Τζακώστα...

Γιάννης Καλπούζος: «Δάσκαλοί μου υπήρξαν οι παραμυθάδες του χωριού μου»

Γιάννης Καλπούζος: «Δάσκαλοί μου υπήρξαν οι παραμυθάδες του χωριού μου»

Συνέντευξη με τον Γιάννη Καλπούζο, με αφορμή το τελευταίο του μυθιστόρημα «ἐρᾶν - Βυζαντινά αμαρτήματα» (εκδ. Ψυχογιός). 

Της Στεφανίας Τζακώστα

«Η εικό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου με... προφυλάξεις

Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου με... προφυλάξεις

Λόγω της πανδημίας του COVID-19 και των σχετικών μέτρων που έχουν ληφθεί από την Πολιτεία, το Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, ως διοργανώτρια αρχή, έχει μεριμνήσει για την εφαρμογή ειδικών μέτρων στους χώρους των φετινών εκδηλώσεών του, ώστε να διασφαλιστεί η υγεία όλων όσοι θα παρευρεθούν σε αυτές (θεατές, καλλιτέ...

Το εμπόδιο

Το εμπόδιο

Οι καμπάνες της Κυριακής ηχούσαν ακόμα, όταν το λεωφορείο μπήκε στο σταθμό. Ο κόσμος τον προσπερνούσε αδιάφορα, συζητώντας ζωηρά και σέρνοντας βαλίτσες κατά μήκος των διαδρόμων, ενώ μερικά παιδιά έτρεχαν εδώ κι εκεί, τραβώντας ανυπόμονα τους γονείς τους από το χέρι.

Διήγημα της Ηρώς Κάπα

...
«Μεγάλο σινεμά, μικρές οθόνες» από το Ίδρυμα Ωνάση

«Μεγάλο σινεμά, μικρές οθόνες» από το Ίδρυμα Ωνάση

Οι υπότροφοι του Ιδρύματος Ωνάση μάς πάνε κινηματογράφο. Από τα φεστιβάλ του κόσμου, στις οθόνες μας. Από τις 9 έως τις 15 Ιουλίου. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Το πρόγραμμα Μεγάλο Σινεμά Μικρές Οθόνες συνεχίζει τις ψ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...
Katherine Anne Porter: «Το πλοίο των τρελών»

Katherine Anne Porter: «Το πλοίο των τρελών»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Katharine Anne Porter «Το πλοίο των τρελών» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), που κυκλοφορεί στις 3 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σχεδόν όλοι όσοι βρίσκ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

30 Ιουνίου 2020 ΕΛΛΗΝΕΣ

π. Χαράλαμπος: «Είμαστε κάτι πέρα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα»

Συνέντευξη με τον π. Χαράλαμπο Παπαδόπουλο με αφορμή το βιβλίο του «Εμπιστοσύνη – Η ελευθερία από την ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα» (εκδ. Αρμός). Της Στε

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ