prodimosieysi eysrathiadis

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Γιάννη Ευσταθιάδη «Ανοιχτό μικρόφωνο – Μονόλογοι και ομολογίες» το οποίο κυκλοφορεί στις 15 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μελάνι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ξανθός άγγελος

Έτσι με φώναζαν. Τι λέω «φώναζαν»… Ούρλιαζαν, τραγουδούσαν, παραληρούσαν!

Ήμουν ο ήρωάς τους, ο πρώτος μύθος του ελληνικού ποδοσφαίρου, κατά πώς λέν’ οι ιστορικοί.

Ομάδα μου, ο Παναθηναϊκός.

Η θέση μου: μέσα δεξιά.

Ήμουν, λέει, αέρινος. Η μπάλα πραγματικά κολλούσε στο πόδι μου. Είχα το απόλυτο κοντρόλ, τις απίστευτες ντρίμπλες, τους δεξιοτεχνικούς ελιγμούς.

Μπορούσα να σκοράρω με το δεξί, με το αριστερό ή με το κεφάλι. Σε 23 αγώνες πέτυχα 53 γκολ. Και πρωταγωνίστησα στο ιστορικό 8-2 με τον Ολυμπιακό των Ανδριανοπουλαίων.

Ύστερα αποσύρθηκα οριστικά.

Ήμουν –το πιστεύετε δεν το πιστεύετε– 21 ετών – ηλικία που οι περισσότεροι αρχίζουν! Είχα παίξει μόλις 3 χρόνια: από το 1928 έως το 1931. Κάτι σαν στρατιωτική θητεία (τόση περίπου ήταν τότε).

Υπηρέτησα την πράσινη πατρίδα και απολύθηκα.

Μπορούσα να σκοράρω με το δεξί, με το αριστερό ή με το κεφάλι. Σε 23 αγώνες πέτυχα 53 γκολ. Και πρωταγωνίστησα στο ιστορικό 8-2 με τον Ολυμπιακό των Ανδριανοπουλαίων. Ύστερα αποσύρθηκα οριστικά.

Απολύθηκα;

Αυτό το μυστήριο δεν λύθηκε ποτέ για τον κόσμο. Πολλά ειπώθηκαν και γράφτηκαν τότε.

Συγκρούστηκα, έλεγαν, με τον ισχυρό τότε παράγοντα, Απόστολο Νικολαΐδη. Ο λόγος; Ήμουν μέλος της ΟΚΝΕ, της Νεολαίας του Κομμουνιστικού Κόμματος, κι αυτό εκείνος δεν το ανεχόταν. Αντιδικήσαμε, έλεγαν, και αναγκάστηκα να παραιτηθώ.

Αλήθεια; Ψέματα; Εν μέρει αλήθεια; Υπήρχαν και άλλοι λόγοι; Μήπως το πολυτεχνείο όπου σπούδαζα;

Όσο κι αν με πίεσαν όσο ζούσα, δεν απάντησα ποτέ. Γιατί να το κάνω τώρα; Άλλωστε, ποιος μπορεί να ενδιαφέρεται;

Το σίγουρο πάντως είναι πως βραδιές ολόκληρες φίλαθλοι πολιορκούσαν το σπίτι μου και μου ζητούσαν, με εκλιπαρούσαν ν’ αλλάξω απόφαση. Υπήρξαν ακόμα και αντίπαλοι που με παρακαλούσαν να συνεχίσω. Η απόφασή μου δεν άλλαξε… κι εκεί τελείωσαν όλα.

Έζησα κοντά άλλα 50 χρόνια μια ζωή ανώνυμη, κοινή.

Και τώρα τι μένει;

Τίποτα.

Καμία μαρτυρία, κανένα ντοκουμέντο από το πέρασμά μου, το παραμικρό τεκμήριο.

efstathiadis exΤότε, βεβαίως, δεν υπήρχαν κάμερες στο γήπεδο ν’ αποτυπώσουν στιγμιότυπα, να διασώσουν φάσεις… Δεν υπήρχε καν ραδιόφωνο με λαλίστατους εκφωνητές να περιγράφουν τις κινήσεις, να στολίζουν με επίθετα τις επιθέσεις, να καταθέτουν άποψη και θαυμασμό.

Η δική μου φήμη χτίστηκε μόνο από βλέμματα: τα βλέμματα όλων αυτών που με είδαν, που με λάτρεψαν και μίλησαν για μένα, αυτών που σήμερα είναι όλοι τους νεκροί – όπως κι εγώ.

Έχω μια φήμη που δεν βασίζεται πια σε καμία μαρτυρία.

Όσο το σκέφτομαι, χαμογελώ, γιατί καταλήγω πως όσο λιγότερα τα τεκμήρια, τόσο η δόξα μένει ανέγγιχτη, τόσο μεγαλώνει ο μύθος.

Ζω άραγε, τρόπος του λέγειν, ένα όνειρο, μια υπνοβασία που εξιδανικεύει τα πάντα και δεν πλαστογραφεί τίποτα, ή μήπως είμαι ένας λαθρεπιβάτης της αιωνιότητας ή, έστω, της διάρκειας;

Τώρα γύρω μου τα πάντα είναι σκοτάδι.

Όπως δεν μπόρεσα να μαρκάρω τον χρόνο για να μη με προσπεράσει, έτσι δεν μπορώ να σκοράρω τώρα στον μη χρόνο που πια με περιβάλλει.

Όμως, κάποιες βραδιές, το αεράκι φέρνει παράφωνα τα λόγια των αναμνήσεων, πιασμένα θαρρείς στα δίχτυα των γκολπόστ, και μια μελωδία που είναι η μόνη απόδειξη ότι υπήρξα.

Βάλαμε οκτώ
βάλαμε οκτώ
βάλαμε οκτώ στον Ολυμπιακό
κι άλλα τέ-
κι άλλα τέσσερα στον Άρη,
γεια σου, Ά-
γεια σου, Άγγελε Μεσσάρη!


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Εικονογραφημένες ιστορίες, μυθιστορήματα, μίνι βιογραφίες σπουδαίων γυναικών ή νεότερων κοριτσιών που μέσα από την προσωπική τους διαδρομή στην επιστήμη, την τέχνη, τον ακτιβισμό ή με το ηθικό παράδειγμά τους διεκδικώντας τα δικαιώματά τους αποτελούν πρότυπα. Τα βιβλία με θέμα τις ζωές γυναικών που απευθύνονται σε π...

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Δέκα χρόνια μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου για την Ημέρα της Γυναίκας. Τι μεσολάβησε; Τι άλλαξε; 

Της Εύας Στάμου

Στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου με τον τίτλο ...

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Για τη νουβέλα της Mary Wollstonecraft, μητέρας του φεμινισμού, «Μαίρη, Μια Μυθοπλασία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χίμαιρα σε μετάφραση Θωμά Μαστακούρη. 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Όλοι γνωρίζουμε (ή νομίζου...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Michael Schudson «Δημοσιογραφία» (μτφρ. Δημήτρης Αθηνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Μαρτίου από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ποια δημοσιογραφία έχει τη μεγαλύτερη σημασ...

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ