Πεζογράφοι και ποιητές εύχονται στην Book Press με ένα διήγημα ή ένα ποίημα γραμμένο ειδικά για τους αναγνώστες μας. Μια λέξη τα ενώνει: «δέκα». Σήμερα, ο Γιάννης Γορανίτης.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Λευκή ισοπαλία
Όταν το τηλέφωνο χτυπάει στις τρεις και δέκα τη νύχτα, δεν μπορεί να 'ναι για καλό. Ειδικά όταν ακούς τη φωνή της μάνας σου. Σπασμένη.
«Γιάννη, κοιμάσαι;» ρώτησε και συνέχισε χωρίς να περιμένει απάντηση: «Δεν θέλω να σε ανησυχήσω, αλλά–», άφησε την πρόταση μετέωρη, λες και όφειλα να τη συμπληρώσω. «Ο πατέρας σου», τη συμπλήρωσε η ίδια τελικά. «Τι έγινε;» η φωνή μου ακούστηκε βραχνή απ’ τον ύπνο. «Χειροτέρεψε απότομα. Απ’ το νοσοκομείο σε παίρνω». Ακολούθησε μια αμοιβαία παύση. «Πρέπει να έρθεις Ελλάδα. Μπας και τον προφτάσεις» και αναστέναξε. «Θα έρθω» είπα, μάλλον απερίσκεπτα. Ασφαλώς απερίσκεπτα, γιατί μεθαύριο ξεκινούσε το συνέδριο. Το συνέδριο που περίμενα ένα ολόκληρο ακαδημαϊκό έτος. Αντί όμως να πάω στο Εδιμβούργο για να παρουσιάσω την εισήγησή μου, θα βρισκόμουν στην Αθήνα.
Μπας και τον προφτάσω, που λέει κι η μάνα.
Με φώναζε για να δω στην τηλεόραση τον Αναστόπουλο, μα εγώ κλεινόμουν στο δωμάτιο για να διαβάσω Βακαλόπουλο. Έλεγε για Καρλ Χάιντζ Ρουμενίγκε, κι εγώ σκεφτόμουν Μαρία Ρίλκε. Όταν πλέον συνειδητοποίησε ότι μαζί με την εφηβεία μου απομακρυνόταν και η πιθανότητα να πατήσω στα χνάρια του, μου γύρισε οριστικά την πλάτη.
Τι θα έλεγε άραγε αν μάθαινε ότι έγραψα μια διατριβή ογδόντα δύο χιλιάδων λέξεων με θέμα «Ποδόσφαιρο και έμφυλες ταυτότητες: Η βία της ανδροπρέπειας και η ανδροπρέπεια της βίας». Πιθανότατα θα τον άφηνε παγερά αδιάφορο, αλλά η λέξη ποδόσφαιρο σίγουρα θα τραβούσε την προσοχή του. Η μπάλα ήταν η ζωή του. Κι εμμέσως έγινε και η δική μας. Με το ζόρι. Όπως με το ζόρι με μάθαινε να ντριμπλάρω, να πλασάρω, να κάνω βολέ. «Έλα παιχτούρα μου» έλεγε και ξαναέλεγε εκφράζοντας τη μάταιη, όπως αποδείχθηκε, ελπίδα να διαπλάσει τον ποδοσφαιρικό διάδοχό του. Εγώ κλοτσούσα οκνηρά την μπάλα ή την άφηνα να κυλήσει στο γκαζόν, αδιαφορώντας για τις παραινέσεις των προπονητών που λιγώνονταν στο άκουσμα του επιθέτου Σάμαλης. «Μικρός είναι. Θα στρώσει» του έλεγαν. Αλλά εγώ δεν έστρωνα. Με φώναζε για να δω στην τηλεόραση τον Αναστόπουλο, μα εγώ κλεινόμουν στο δωμάτιο για να διαβάσω Βακαλόπουλο. Έλεγε για Καρλ Χάιντζ Ρουμενίγκε, κι εγώ σκεφτόμουν Μαρία Ρίλκε. Όταν πλέον συνειδητοποίησε ότι μαζί με την εφηβεία μου απομακρυνόταν και η πιθανότητα να πατήσω στα χνάρια του, μου γύρισε οριστικά την πλάτη. Έκτοτε, μονίμως απών από τη ζωή μας, και πανταχού παρών στα γήπεδα, μου δίδαξε μόνο ένα πράγμα: να μη δέχεσαι τις ήττες.
Απολύτως συμβιβασμένος με τις ήττες μου, έστειλα ένα απολογητικό email στην υπεύθυνη του συνεδρίου, και έκλεισα θέση στη μεσημεριανή πτήση για Αθήνα. Πριν νυχτώσει αποβιβαζόμουν στο Ελευθέριος Βενιζέλος. Κουφόβραση και μυρωδιά χλωρίνης. Μπήκα στο πρώτο ταξί. «Στον Ευαγγελισμό» ήταν το μόνο που είπα, και το μόνο που ήθελα να πω. Ο ταξιτζής όμως είχε όρεξη για κουβέντα. «Ελπίζω όχι για κάτι δυσάρεστο» έριξε τα άδεια δίχτυα του. «Ευχάριστο δεν το λες» απάντησα κοφτά. Με κοίταξε από τον καθρέφτη με βλέμμα που μαρτυρούσε ότι θέλει ν’ ακούσει τη συνέχεια. «Ο πατέρας μου…» και έκανα ένα νεύμα απογοήτευσης. «Μεγάλος;». «Πενήντα οκτώ». «Τι λες βρε παιδί μου; Κι εγώ νέο τον έχασα» είπε και ξεφύσηξε δυνατά. «Αυτά έχει η ζωή».
Λες και με οδηγούσε κάτι ισχυρότερο από τη βούλησή μου να μείνω σιωπηλός, έγειρα μπροστά και αγκαλιάζοντας το προσκέφαλο του συνοδηγού, του είπα: «Ήταν και ποδοσφαιριστής». Γύρισε και με κοίταξε. «Πώς λεγόταν;» «Σάμαλης». «Ο Σάμαλης του Πανιωνίου;» και γύρισε το κεφάλι του. «Ο Κανέλλος ο Σάμαλης;» Του ένευσα καταφατικά. Τα μάτια του έλαμψαν. «Τι λες ρε φίλε; Παιχταράς, μεγάλο δεκάρι. Αν δεν είχε εκείνο τον τραυματισμό, θα είχε παίξει σε μεγάλη ομάδα». «Κι ο Πανιώνιος μεγάλη ομάδα είναι» αντέτεινα.
«Πέθανε δηλαδή ο Σάμαλης;» «Όχι ακόμη» είπα με μια δόση ενοχής να πικρίζει τη γλώσσα μου. Με κοίταξε πάνω από τον ώμο του, και μέχρι τον Ευαγγελισμό δεν μου ξαναμίλησε. Όταν φτάσαμε, πάτησε τα αλάρμ και με κοίταξε σαν να απολογείται. «Περαστικά να του πεις» και αφού μου έδωσε τα ρέστα, μου έσφιξε το χέρι. «Θα του τα πω». Δεν ήξερα καν αν θα τον πρόφταινα.
«Τον πρόφτασες» μου είπε η μάνα στο αυτί, σαν να μου εκμυστηρευόταν ένα πολύτιμο μυστικό. Ξοδέψαμε αρκετή ώρα φλυαρώντας μέχρι να ξεκινήσει το επισκεπτήριο της εντατικής. Μόλις μπήκα, η νοσοκόμα τον ταρακούνησε ελαφρά. Εκείνος τρεμόπαιξε τα βλέφαρα και με κοίταξε πλάγια. «Έλα ρε Σταύρο» είπε και στο πρόσωπό του ζωγραφίστηκε ένα δειλό χαμόγελο. Προφανώς με μπέρδευε με τον Σταύρο, το δεξί εξτρέμ του Πανελευσινιακού και σύζυγο αδερφής μου. Ο πατέρας έκλεισε ξανά τα μάτια του και σάλιωσε τα χείλη του, σαν να ετοιμαζόταν να πει κάτι πολύ σπουδαίο. «Ρε Σταύρο, με ποιον κληρωθήκαμε στο κύπελλο;» ρώτησε τελικά.
«Δεν είμαι ο Σταύρος». Τρεμόπαιξε και πάλι τα βλέφαρα. «Ο Γιάννης είμαι. Ο γιος σου». Η νοσοκόμα πισωπάτησε σαν να μην ήθελε να αναμιχθεί σε μια τόσο ιδιωτική στιγμή. «Μόλις ήρθα από το Λονδίνο».
«Ας είναι» είπε χωρίς ν’ ανοίξει τα μάτια. «Δεν σου κρατάω κακία. Κακία δεν κρατάω σε κανέναν». Το χαμόγελο υποχώρησε. «Κακία κρατάω μόνο σε 'κείνον τον Κυριακίδη του Απόλλωνα που μου ’χωσε την κλωτσιά στο γόνατο και δεν έπαιξα στην Εθνική. Ο γαμόσπιτος».
Αυτή ήταν η τελευταία λέξη που άκουσα απ’ τα χείλη του.
Όπως προχωρούσα στον υποφωτισμένο διάδρομο, μου φάνηκε πως είδα μια οικεία φιγούρα να τρέχει. Δεν έτρεχε απλώς. Με τα κουντεπιέ κοντρόλαρε μια ασπρόμαυρη μπάλα. Με δεξιοτεχνία ζηλευτή συνέχισε να ντριμπλάρει γιατρούς, νοσοκόμες, επισκέπτες κι ασθενείς που παραμέριζαν όπως έβλεπαν το δεκάρι της ομάδας να επελαύνει προς τα γκολπόστ. Ανοιγόκλεισα τα μάτια για να βεβαιωθώ ότι δεν με πήρε ο ύπνος. Ξύπνιος ήμουν.
Άνοιξα το βήμα μήπως τον προφτάσω. Εκείνος όμως συνέχιζε την ταχύτατη κατεβασιά του στους διαδρόμους της κλινικής. Δεν τον πρόφτασα. Ποτέ δεν θα τον πρόφταινα. Είχε μόλις σκοράρει και πανηγύριζε μπροστά στην εξέδρα των φανατικών. Η φανέλα με το δέκα ήταν κολλημένη στην ιδρωμένη πλάτη του. Κάθισα σε μια πλαστική καρέκλα, από αυτές που είναι βιδωμένες στον τοίχο σε πεντάδες, όπως στους πάγκους των αναπληρωματικών. Πήρα μια βαθιά ανάσα. Μυρωδιά χλωρίνης. Και κουφόβραση.
Όταν σήκωσα ξανά το κεφάλι, είδα την ασπρόμαυρη μπάλα να κυλάει προς το μέρος μου. Πετάχτηκα απ’ τον πάγκο, και χωρίς να το σκεφτώ έριξα ένα δυνατό σουτ. Η μπάλα ακολούθησε μια ψηλοκρεμαστή τροχιά και καρφώθηκε στο γάμμα της εστίας. Κάπου στο βάθος τον είδα να χαμογελά. Τότε μόνο συνειδητοποίησα ότι ο Κανέλλος Σάμαλης μπορεί να μη χώνευε τις ήττες, αλλά δεν θα έλεγε όχι σε μια λευκή ισοπαλία.
* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΟΡΑΝΙΤΗΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «24» (εκδ. Πατάκη).
