Ο Ορχάν Παμούκ στα Χανιά: Το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου «ξεκινά» δυνατά

Με μεγάλη χαρά, το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), που πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, υποδέχεται στα Χανιά τον πολυβραβευμένο Τούρκο νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ, έναν από τους διασημότερους σήμερα συγγραφείς στον κόσμο, σε μία σπάνια εμφάνισή του ενώπιον του ελληνικού κοινού και σε μία ξεχωριστή προφεστιβαλική εκδήλωση.

Συγκεκριμένα, τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, στις 20:00, στο Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», στο Ενετικό Λιμάνι της πόλης, ο Ορχάν Παμούκ θα συνομιλήσει με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα, ενώ η μεταφράστρια των βιβλίων του στα ελληνικά, Στέλλα Βρετού, θα μιλήσει για την εμπειρία της από τη μεταξύ τους σταθερή επικοινωνία και για τις μεταφραστικές δυσκολίες του έργου του.

Προσκεκλημένος του Δήμου Χανίων και του Φεστιβάλ Βιβλίου το οποίο ο Δήμος διοργανώνει, ο Ορχάν Παμούκ, σε αυτή την προφεστιβαλική εκδήλωση, εγκαινιάζει ουσιαστικά τον δημόσιο διάλογο του 5ου ΦΒΧ, καθώς το έργο του συνομιλεί καίρια με το φετινό κεντρικό θέμα του φεστιβάλ «Κόσμοι σε σύγκρουση». Αλλά και η ίδια η Κρήτη αποτελεί έναν τόπο που ο συγγραφέας έχει επισκεφτεί επανειλημμένα και με τον οποίο διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση. Έχει μάλιστα εμπνεύσει και το φανταστικό νησί Μίνγκερ -τοποθετημένο κάπου ανάμεσα στην Κρήτη και την Κύπρο- που «πρωταγωνιστεί» στο τελευταίο βιβλίο του που κυκλοφορεί στα ελληνικά, Νύχτες πανούκλας (εκδ. Πατάκη, 2022).

Λίγα λόγια για τον Ορχάν Παμούκ

Ο Ορχάν Παμούκ γεννήθηκε το 1952 στην Κωνσταντινούπολη. Τελείωσε το λύκειο στη Ροβέρτειο Σχολή, σπούδασε τρία χρόνια αρχιτεκτονική στο Πολυτεχνείο και το 1976 αποφοίτησε από το Ινστιτούτο Δηµοσιογραφίας του Πανεπιστηµίου της Κωνσταντινούπολης. Άρχισε να γράφει το 1974. Το πρώτο του µυθιστόρηµα, Ο Τζεβντέτ µπέη και οι γιοι του (εκδ. Πατάκη, 2022), βραβεύτηκε µε το Βραβείο Μυθιστορήµατος των Εκδόσεων Μιλιέτ και εκδόθηκε το 1982. Την ίδια χρονιά πήρε και το Βραβείο Μυθιστορήµατος Ορχάν Κεµάλ. Το δεύτερο βιβλίο του, Το σπίτι της σιωπής (εκδ. Πατάκη, 2021), µεταφράστηκε στα γαλλικά και το 1991 τιµήθηκε µε το βραβείο Prix de la Decouverte Europeenne.

Το ιστορικό µυθιστόρηµά του Το λευκό κάστρο (εκδ. Ωκεανίδα, 2005) µεγάλωσε τη φήµη του µέσα κι έξω από την Τουρκία. Ακολούθησαν τα µυθιστορήµατα Το µαύρο βιβλίο (εκδ. Πατάκη, 2021), ένα από τα πιο συζητηµένα και πολυδιαβασµένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας -η γαλλική µετάφραση του οποίου κέρδισε το βραβείο France Culture-, Η καινούρια ζωή (εκδ. Πατάκη, 2023), Με λένε Κόκκινο (εκδ. Πατάκη, 2019), που απέσπασε το 2002 στη Γαλλία το Prix du Meilleur livre etranger, στην Ιταλία, επίσης το 2002, το βραβείο Grinzane Cavour και το 2003 το βραβείο IMPAC-Dublin.

Το 1999 εκδόθηκαν τα Άλλα χρώματα (εκδ. Ωκεανίδα, 2010), µια επιλογή από άρθρα του για τη λογοτεχνία και τον πολιτισµό, δηµοσιευµένα σε εφηµερίδες και περιοδικά εντός και εκτός Τουρκίας. Ακολούθησαν το Χιόνι (εκδ. Πατάκη 2020), που το 2005 πήρε το βραβείο Le Prix Medicis Etranger, και το αυτοβιογραφικό Iστανµπούλ. Πόλη και αναµνήσεις (εκδ. Πατάκη, 2020). Ο Ορχάν Παµούκ το 2005 τιµήθηκε µε το Βραβείο Ειρήνης του Γερµανικού Συνδέσµου Εκδοτών και το 2006 µε το βραβείο Νόµπελ για το σύνολο του έργου του. Στη συνέχεια εκδόθηκαν τα βιβλία του Το μουσείο της αθωότητας (εκδ. Πατάκη, 2023), Ο αγαθός και στοχαστικός συγγραφέας, Κάτι παράξενο στον νου µου (εκδ. Ωκεανίδα, 2015) και Η γυναίκα µε τα κόκκινα µαλλιά (εκδ. Πατάκη, 2018), ενώ το 2021 κυκλοφόρησε το τελευταίο του µυθιστόρηµα Νύχτες πανούκλας (εκδ. Πατάκη, 2022).

Τα βιβλία του έχουν µεταφραστεί σε εξήντα τρεις γλώσσες. Από τα µέσα της δεκαετίας του 1990, εκφράζοντας τις απόψεις του για τα δικαιώµατα του ανθρώπου και την ελευθερία της σκέψης, διατηρεί µια κριτική στάση απέναντι στο τουρκικό κράτος. Είναι επίτιµο µέλος της Αµερικανικής Ακαδηµίας Τεχνών και Γραµµάτων και της Κινεζικής Ακαδηµίας Κοινωνικών Επιστηµών. Διδάσκει, για συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα, µία φορά τον χρόνο στο Πανεπιστήµιο Columbia. Έχει τιµηθεί µε τα τουρκικά βραβεία των ιδρυµάτων Αϊντίν Ντογάν και Ερντάλ Οζ. Ζει στην Κωνσταντινούπολη.

Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ) πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα γεγονότα για το βιβλίο στη χώρα, τοποθετώντας δυναμικά τα Χανιά στον ελληνικό και διεθνή πολιτιστικό χάρτη. Κάθε χρόνο φιλοξενεί διακεκριμένους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, πανεπιστημιακούς, διανοουμένους και καλλιτέχνες, με περισσότερες από 300 συμμετοχές μέχρι σήμερα. Στόχος του είναι η ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και διανόησης, η στήριξη νέων λογοτεχνικών φωνών και η ενίσχυση του διεθνούς του χαρακτήρα, φιλοδοξώντας να ενταχθεί δυναμικά στον χάρτη των ευρωπαϊκών φεστιβάλ βιβλίου. Τον σχεδιασμό και την υλοποίησή του έχει η ΑΜΚΕ «Σχέδιο Πολιτισμού».