laslo ailf

Το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας άνοιξε τις πύλες του στις 27 Μαρτίου 2026, με δύο εκδηλώσεις με καλεσμένους τη Σέλβα Αλµάδα και τον Λάσλο Κρασναχορκάι, Νόμπελ Λογοτεχνίας 2025.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας έκανε την πρεμιέρα του χθες, στις 27 Μαρτίου 2026, παρουσιάζοντας δύο από τα πιο δυνατά χαρτιά του από τη λίστα των διεθνών καλεσμένων: τη Σέλβα Αλµάδα από την Αργεντινή και τον Ούγγρο Λάσλο Κρασναχορκάι, το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2025.

Παρά τον μουντό καιρό, αναγνώστες, συγγραφείς, άνθρωποι του ακαδημαϊκού χώρου επισκέφτηκαν την Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Η αίθουσα στην οποία η Σέλβα Αλμάδα μίλησε με τη δημοσιογράφο Τίνα Μανδηλαρά είχε πολύ κόσμο, που παρακολούθησε μια συζήτηση γύρω από το έργο της Αλμάδα, που επικεντρώνεται σε θέματα κοινωνικού προβληματισμού, όπως η έμφυλη βία και η σχέση του ανθρώπου με τη φύση.

almada ailf

Η Αλμάδα παρότρυνε Ελληνίδες και Έλληνες συγγραφείς να εμμένουν σε σημαντικά θέματα όπως οι γυναικοκτονίες, αψηφώντας τις ενστάσεις που συχνά προβάλει η συντηρητική πλευρά. Μίλησε για τη λογοτεχνική παράδοση της χώρας της και στάθηκε ιδιαίτερα στην πεζογραφία του Χούλιο Κορτάσαρ, ενώ εξέφρασε τη θλίψη της που στην Αργεντινή δεν φτάνουν πολλά λογοτεχνικά έργα από την Ελλάδα και για αυτόν τον λόγο, η ελληνική πεζογραφία είναι σχετικά άγνωστη στο αναγνωστικό κοινό εκεί – εξήγησε πως στην Αργεντινή, οι περισσότεροι εκδοτικοί οίκοι είναι μικροί και κινούνται με δικούς τους πόρους και για αυτό θα ήταν σημαντική περισσότερη κρατική υποστήριξη.

kleidarithmos almada plinthopoioi

Από την πρώτη στιγμή, η ομάδα του Διεθνούς Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας ήταν παρούσα, βοηθώντας όσους, λίγους, δυσκολεύτηκαν να συνδεθούν με τα ακουστικά τους. Οι επισκέπτες έπρεπε να φέρουν τα δικά τους ακουστικά και αποκτούσαν πρόσβαση στο μεταφρασμένο live σκανάροντας έναν κωδικό QR. Αυτό επέτρεψε μεγαλύτερη ελευθερία κίνησης στον χώρο και δεν δημιουργήθηκαν ουρές για τον δανεισμό ακουστικών.

kallitexnikoi diefthintes ailf

Οι καλλιτεχνικοί διευθυντές του Φεστιβάλ, από αριστερά προς τα δεξιά: Λευτέρης Καλοσπύρος, Χρήστος Αστερίου, Μικέλα Χαρτουλάρη

Η εκδήλωση κύλησε ομαλά, οδηγώντας στην επόμενη, την οποία άνοιξε ο Πρόεδρος της Τεχνόπολης, Κωστής Παπαϊωάννου, κάνοντας λόγο για τα φεστιβάλ λογοτεχνίας, που αποτελούν μια κατάφαση στη ζωή και την ανθρώπινη δημιουργία εν μέσω ζοφερών εξελίξεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Τον λόγο πήραν οι καλλιτεχνικοί διευθυντές του Φεστιβάλ, Χρήστος Αστερίου, Λευτέρης Καλοσπύρος και Μικέλα Χαρτουλάρη, και στη συνέχεια ένα μέλος της ομάδας του Φεστιβάλ διάβασε ένα σύντομο απόσπασμα από το έργο του Λάσλο Κρασναχορκάι στη σκηνή, προτού το κοινό στην κατάμεστη αίθουσα υποδεχτεί τον ίδιο τον συγγραφέα, που συνομίλησε με την κριτικό λογοτεχνίας Μερβ Έμρε.

Μια συζήτηση για το έργο του Λάσλο Κρασναχορκάι

Η συζήτηση άνοιξε με τη Μερβ Έμρε να ζητά από τον Λάσλο Κρασναχορκάι να μιλήσουν για θέματα ρυθμού στο έργο του, το οποίο είναι επηρεασμένο από την τέχνη της μουσικής και στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον μακροπερίοδο λόγο.

polis kraznaxorkai paei kai to fratzolaki 1

Ο Κρασναχορκάι απάντησε μιλώντας για τα παιδικά του χρόνια, όταν ο μεγάλος αδερφός του τον έπαιρνε στους ώμους του καθώς διέσχιζαν μαζί τον δρόμο και κάπως έτσι άρχισε να αποκτά την αίσθηση ενός κόσμου που βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση. Μιλώντας ήπια, χαμηλόφωνα, ο Κρασναχορκάι έκανε χιούμορ, λέγοντας πως κανονικά ο αδερφός του του έχει απαγορεύσει να λέει αυτή την ιστορία, γιατί καμιά φορά κάτι συνέβαινε μέσα στο παντελόνι του μικρού αδερφού εκείνες τις στιγμές, κάτι που ο μεγάλος το ένιωθε στο σβέρκο του.

laslo ailf 1

Ο Κρασναχορκάι θεωρεί πως όσο περισσότερο προχωρά γράφοντας, τόσο τα έργα του έρχονται ολοένα και πιο κοντά στην κοινή, καθημερινή γλώσσα. Στα πρώτα βιβλία του δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να γράψει σε αυτή τη ζωντανή γλώσσα, που μοιάζει με ομολογία. Για τον μακροπερίοδο λόγο, στην ουσία εξηγήθηκε λέγοντας πως για κάποια ζητήματα, όπως μια ερωτική εξομολόγηση την οποία ένας ερωτευμένος νιώθει πως πρέπει να βγάλει οπωσδήποτε από μέσα του, δεν μπορούμε να μιλήσουμε κόβοντάς τα σε σύντομες προτάσεις.

Η ομορφιά, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στον Παρθενώνα, υπάρχει ακόμα στον κόσμο μας, αλλά ο άνθρωπος πλέον φαίνεται να μην νιώθει την ανάγκη να προσεγγίσει το ωραίο. Για αυτό πλέον τα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου απεικονίζονται σε μαγνητάκια σε ψυγεία.

Eπιστρέφοντας στο χιούμορ, ο Λάσλο Κρασναχορκάι είπε πως αν δεν θεωρούσε πως κάθε βιβλίο του ήταν μια αποτυχία, δεν θα συνέχιζε να γράφει: «Κανείς δεν συνέχισε τη Βίβλο, έτσι δεν είναι;» Στην ιαπωνική τέχνη, κάθε ψεγάδι αποκτά αξία, είπε, κάνοντας μάλλον μια αναφορά στο kintsugi, τη μέθοδο επισκευής με χρυσάφι των σπασμένων σκευών στην Ιαπωνία. Τον ίδιο δεν τον ενοχλούν τόσο τα λάθη στα έργα των άλλων, όσο στα δικά του, τα οποία αποφεύγει να διαβάσει μετά τη συγγραφή τους και για αυτό κιόλας δυσκολεύτηκε όταν χρειάστηκε να τα ξανακοιτάξει για να γράψει τα σενάρια των ταινιών του Μπέλα Ταρ.

polis kraznaxorkai i seiompo perase apo ekei kato

Η Μερβ Έμρε θέλησε να μιλήσουν για την ομορφιά και για τον αν αυτή εκλείπει ολοένα και περισσότερο στον σύγχρονο, βίαιο κόσμο και ο συγγραφέας είπε πως η ομορφιά η ίδια δεν αλλάζει, αλλά αλλάζει η σχέση μας μαζί της. Η ομορφιά, όπως αυτή αντικατοπτρίζεται στον Παρθενώνα, υπάρχει ακόμα στον κόσμο μας, αλλά ο άνθρωπος πλέον φαίνεται να μην νιώθει την ανάγκη να προσεγγίσει το ωραίο. Για αυτό πλέον τα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου απεικονίζονται σε μαγνητάκια σε ψυγεία. Αυτή η ελλιπής προσέγγιση της ομορφιάς μοιάζει να συνδέεται με την αδιαφορία για το παρελθόν, την οποία εκμεταλλεύονται ακροδεξιά λαϊκιστικά κινήματα στην Ευρώπη στην εποχή μας, είπε ο Λάσλο Κρασναχορκάι, κάνοντας τη συζήτηση περισσότερο πολιτική με άμεσο τρόπο.

«Καταλαβαίνουμε την ομορφιά μέσα στην ανθρώπινη εμπειρία που έχει κάποια όρια. Οπως οι αρχαίοι πίστευαν ότι οι Στήλες του Ηρακλή ήταν το τέλος του κόσμου, δεν ήταν έτσι όμως. Αρα και τα όρια της ομορφιάς είναι διαφορετικά από αυτά που πιστεύουμε».

Η επαναδιαπραγμάτευση των λέξεων

Ποια είναι η λύση; Η ολική επαναδιαπραγμάτευση των λέξεων, πρότεινε ο συγγραφέας, που τόνισε πως πρέπει να αποσαφηνίσουμε εκ νέου τι πάει να πει λευκό, κύκλος, θεός, φιλοδοξίες και ούτω καθεξής, καθώς αυτοί οι κομβικοί όροι φαίνεται να έχουν αποκτήσει άλλο περιεχόμενο στους καιρούς μας. Η ταχύτητα ξεκινά ακόμα και όταν κάνουμε μια ελάχιστη κίνηση, εφόσον είμαστε ελάχιστα πιο γρήγοροι από τη γη: αυτή την ταχύτητα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε.

laslo ailf 2

Σε αυτό το σημείο, στην τελευταία της ερώτηση, η Μερβ Έμρε αναφέρθηκε πλαγίως στη διάλεξη που έδωσε ο Κρασναχορκάι στη Στοκχόλμη, στο πλαίσιο της εβδομάδας απονομής των Βραβείων Νόμπελ, ζητώντας του στην ουσία να πει λίγα περισσότερα λόγια για το σκεπτικό πίσω από την ομιλία του. Ο Κρασναχορκάι έκανε ξανά λόγο για δύο είδη «αγγέλων»: τους παλιούς, που συνδέονται με τον μυστικισμό του χριστιανισμού και έφεραν πάντα κάποιο μήνυμα, και τους νέους, που έχουν τη δική μας όψη και μπορεί να τους συναντήσουμε ανά πάσα στιγμή στον δρόμο και μοιάζουν να ζητούν από εμάς ένα είδος μηνύματος. Ο συγγραφέας μοιάζει να αναφέρεται στην κρίση των Μεγάλων Αφηγήσεων στην εποχή μας, συνδέοντας τον λόγο του με όσα είπε νωρίτερα, περί ολικού επανακαθορισμού των σημαντικών λέξεων, και κάνοντας μια έκκληση για δράση. Πάνω στο θέμα αυτό, της ανάγκης για δράση και εξέγερση, είχε προηγουμένως πει μια αγαπημένη του φράση: 

«Ο νέος που δεν εξεγείρεται δεν έχει καρδιά, ο γέρος που εξεγείρεται είναι γελοίος».

Στο τέλος, ο Λάσλο Κρασναχορκάι υπέγραψε τα μυθιστορήματά του. Μια μεγάλη ουρά αναγνωστών σχηματίστηκε πολύ γρήγορα, την ώρα που ξεκινούσε το opening party του Φεστιβάλ.

* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

Η Ισπανία θα είναι η Τιμώμενη Χώρα στην 24η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), που θα πραγματοποιηθεί στις 4-7 Μαΐου 2028. Στο επίκεντρο της ισπανικής συμμετοχής, η μετάφραση. Εικόνα:  Νίκος Μπακουνάκης, πρόεδρος ΕΛΙΒΙΠ, (αριστερά), Χόρχε Ντομέκ, πρέσβης της Ισπανίας στην Αθήνα, (δεξιά).

...
«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

Την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το Λεξικό του Κέιμπριτζ ανακήρυξε τη λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως «Λέξη της χρονιάς». © Magnific

Επιμέλεια: Book Press

Η λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως επίθετο ανακηρύχθηκε «Λέξη της χρο...

Εθνικά Βραβεία Βιβλίου ΗΠΑ 2026: Μεγάλο Βραβείο στον Σάλμαν Ρούσντι – Ποιοι τιμήθηκαν

Εθνικά Βραβεία Βιβλίου ΗΠΑ 2026: Μεγάλο Βραβείο στον Σάλμαν Ρούσντι – Ποιοι τιμήθηκαν

Απονεμήθηκαν τα Εθνικά Βραβεία Βιβλίου των ΗΠΑ για το 2026 για κάθε κατηγορία, σε τελετή στη Νέα Υόρκη. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ένας από τους βραβευθέντες δεν είχε λάβει βίζα για να μπορέσει να παραστεί στην απονομή. Εικόνα: Από τα ΜΚΔ του Σαλμάν Ρούσντι.

Επιμέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

24η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) το 2028: Τιμώμενη χώρα η Ισπανία, στο επίκεντρο η μετάφραση

Η Ισπανία θα είναι η Τιμώμενη Χώρα στην 24η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), που θα πραγματοποιηθεί στις 4-7 Μαΐου 2028. Στο επίκεντρο της ισπανικής συμμετοχής, η μετάφραση. Εικόνα:  Νίκος Μπακουνάκης, πρόεδρος ΕΛΙΒΙΠ, (αριστερά), Χόρχε Ντομέκ, πρέσβης της Ισπανίας στην Αθήνα, (δεξιά).

...
«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

«Ανθρώπινος», λέξη της χρονιάς για το Λεξικό του Κέιμπριτζ – Για την ανάγκη να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι στην εποχή της ΤΝ

Την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το Λεξικό του Κέιμπριτζ ανακήρυξε τη λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως «Λέξη της χρονιάς». © Magnific

Επιμέλεια: Book Press

Η λέξη «Human» («Ανθρώπινος») ως επίθετο ανακηρύχθηκε «Λέξη της χρο...

«Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» του Τζον Φάντε (μυθιστόρημα) – Πρώτο μέρος της Τετραλογίας, στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης

«Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» του Τζον Φάντε (μυθιστόρημα) – Πρώτο μέρος της Τετραλογίας, στα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης

Για το μυθιστόρημα του Τζον Φάντε (John Fante) «Κάτσε να μπει η άνοιξη, Μπαντίνι» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Δώμα). Εικόνα: Από την ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή του Dominique Deruddere (1989).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου» του Γιώργου Ι. Αλλαμανή (προδημοσίευση)

«Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου» του Γιώργου Ι. Αλλαμανή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του προλόγου του συγγραφέα, στη νέα έκδοση του «Δίχως καβάτζα καμιά – Βίος και Πολιτεία του Νικόλα Άσιμου», του Γιώργου Ι. Αλλαμανή, το οποίο κυκλοφορεί στις 24 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

«Παιχνίδι σκιών» του Τιμ Μάρσαλ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ [Tim Marshall] «Παιχνίδι σκιών – Η πρώτη πράξη του νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ Ανατολής και Δύσης» (μτφρ. Σπύρος Κατσούλας, πρόλογος Ηλίας Μαγκλίνης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 18 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστό...

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

«Από το ένα στο άλλο» της Μαρίτσας Περ. Ράλλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίτσας Περ. Ράλλη «Από το ένα στο άλλο 10+1 διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει, στη σειρά «Τα αειθαλή», αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Τόπος. Κεντρική εικόνα: Η Μ. Ράλλη σε νεανική φωτογραφία (studio Nelly’s), από το Αρχείο της Μαρίας Ράλλη – ΜΙΕΤ, Λογ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ένα, δύο, τρία, πολλά Πολυτεχνεία» – Τέσσερα πρόσφατα βιβλία 53 χρόνια μετά την εξέγερση

«Ένα, δύο, τρία, πολλά Πολυτεχνεία» – Τέσσερα πρόσφατα βιβλία 53 χρόνια μετά την εξέγερση

Πρόσφατα βιβλία που αποτυπώνουν με νέες ματιές το «Πολυτεχνείο». Εικόνα: Από τη δεύτερη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, το 1975.

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα

Τρία χρόνια μετά το ορόσημο της «στρογγυλής» επετείου μισού αιώνα από την εξέγερση του ...

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

Τι διαβάζουμε τώρα; 15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας – Βραβευμένα, παραγνωρισμένα, ντεμπούτα

15 βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας που ξεχωρίσαμε από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Ανάμεσά τους, κάποια βραβευμένα, κάποια παλαιότερα, που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, κάποια λογοτεχνικά ντεμπούτα. 

...

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Τι διαβάζουμε τώρα; Έξι μουσικές (αυτο)βιογραφίες

Έξι σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της μουσικής (αυτο)βιογραφούνται και αποκαλύπτουν τις προσωπικές τους διαδρομές, μέσα από τις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες, προς τη δημιουργία του έργου τους.

Επιλογή-παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός

Πολλοί είναι ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ