Ολοκληρώθηκε το 8ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας – Μια ανασκόπηση

Φιλοξενώντας 83 ποιήτριες και ποιητές από 23 χώρες του κόσμου, το 8ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας, που διοργανώθηκε από το Γραφείο Ποιήσεως Ελλάδας και το Culturebook.gr, σε συνεργασία με τα Διεθνή Βραβεία Ποίησης Jean Moréas, είχε θέμα «Φωνές πέρα από τον ορίζοντα», αποδεικνύοντας πως η ποίηση είναι η τέχνη που ξεπερνά σύνορα, γεφυρώνει γλώσσες και πολιτισμούς.

Αναστοχασμός κι ελπίδα

Στην εναρκτήρια εκδήλωση, την Τετάρτη 17/9/2025, που πραγματοποιήθηκε στον προαύλιο χώρο της αίθουσας «Ερασμίας Κάνιστρα» του ΟΛΠΑ στο Νέο Λιμάνι Πατρών, οι «Φάροι της ελληνικής ποίησης» φώτισαν τον δρόμο του ελληνικού πολιτισμού, αναδεικνύοντας τη δύναμη της δημιουργίας, της αλληλεγγύης, του αναστοχασμού και της ελπίδας.

Η βραδιά ήταν αφιερωμένη στον σπουδαίο Έλληνα ποιητή, Μανόλη Αναγνωστάκη, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τη γέννησή του και 20 ετών από τον θάνατό του. Κάτω από τον έναστρο πατραϊκό ουρανό και με φόντο το ηλιοβασίλεμα, 30 Ελληνίδες κι Έλληνες ποιητές, εμπνευσμένοι από τον στίχο του Μανόλη Αναγνωστάκη «τα φώτα ενός απίθανου ορίζοντα», με τα ποιήματά τους φώτισαν νέους ορίζοντες στη σκέψη, στην κατανόηση και στην αυτογνωσία.

Η περφόρμανς εστίαζε στην παρουσία του πολέμου ως ενός διαρκούς παρόντος, τόσο απειλητικού όσο και πραγματικού.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με μία περφόρμανς πάνω στο ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη «Ο πόλεμος», από τη θεατρολόγο Έλενα Αλεξανδράκη και τον φιλόλογο Βασίλη Τάσση. Στο κείμενο παρεμβάλλονταν αποσπάσματα από το θεατρικό έργο της αδερφής του ποιητή, Λούλας Αναγνωστάκη, «Η παρέλαση», έργο που συνομιλεί ευθέως με τον «Πόλεμο». Η περφόρμανς εστίαζε στην παρουσία του πολέμου ως ενός διαρκούς παρόντος, τόσο απειλητικού όσο και πραγματικού. Στο φινάλε της παράστασης, ο στίχος του Αναγνωστάκη «γιατί κανένας πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ» υπό τους ήχους του τραγουδιού «El derecho de vivir en paz» («Το δικαίωμα να ζεις στην ειρήνη») του Χιλιανού ποιητή και μουσικού Βίκτορ Χάρα (Victor Jara) -που εκτελέστηκε από τη χούντα του Πινοσέτ- και η εικόνα του ματωμένου ανθρώπου από τον πόλεμο τυλιγμένου με την παλαιστινιακή καφίγια, έκανε σαφή αναφορά στα τραγικά γεγονότα που συντελούνται στη Γάζα.

Τις λέξεις των ποιητών συνόδευσε αρμονικά η καθηγήτρια του Ωδείου της «Πολυφωνικής» Δέσποινα Κριμπά με την κιθάρα της. 

Ακολούθησε η απονομή του βραβείου Χορηγού στον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΛΠΑ, Παναγιώτη Αναστασόπουλο, ο οποίος ευχαρίστησε τους διοργανωτές για την μοναδική αυτήν εκδήλωση.

Γιορτή δημιουργίας και έμπνευσης

Οι εκδηλώσεις της Πέμπτης 18/9/2025 σκόρπισαν τους στίχους σε όλη την Πάτρα, ενώ οι ποιήτριες και οι ποιητές επισκέφθηκαν σχολικές μονάδες σε Πάτρα, Αίγιο και Ναύπακτο, σε μία μοναδική αλληλεπίδραση με τους μαθητές, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν τη δύναμη των λέξεων και πώς η δημιουργία μπορεί να γίνει έκφραση και διάλογος. Με τίτλο «Εμπνέοντας νέους ορίζοντες από τις αίθουσες της ποίησης στις τάξεις του λυκείου», μαθητές και μαθήτριες συνάντησαν ξένους κι Έλληνες ποιητές, ακολουθώντας το νήμα που μας ενώνει, τη φωνή που μας θυμίζει ότι ο κόσμος αλλάζει κάθε φορά που τον ονειρευόμαστε ξανά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν την Πέμπτη «Οι ορίζοντες σε διάλογο» στην Τριών Ναυάρχων. Μία συνάντηση ποιητών από την Ελλάδα, τη Ρουμανία, το Αζερμπαϊτζάν, την Ολλανδία, τη Σλοβενία και το Γιβραλτάρ. Το πρόγραμμα συνδύασε τη λυρική ένταση με performative ενέργεια, αναδεικνύοντας τις αντιθέσεις ανάμεσα στη μεσογειακή λυρική παράδοση, τις βαλκανικές και καυκάσιες υφές και τη βορειοευρωπαϊκή ποιητική.

Η ανάγνωση κινήθηκε όπως οι ίδιες οι σκάλες: σύντομες αναβάσεις, ξαφνικά πλατύσκαλα, ένα άνοιγμα θέας σε κάθε στροφή.

Αμέσως μετά, οι δημιουργοί συγκεντρώθηκαν στην Avli, στον πεζόδρομο της Παντανάσσης, σε μία διαυγή, λυρική ώρα, όπου το κοινό παρακολούθησε με ενθουσιασμό ελληνικές φωνές σε ζωντανό διάλογο με Ρουμάνους προσκεκλημένους, με ιταλική λεπτότητα και μία δροσερή βόρεια πνοή από τη Νορβηγία.

Το απόγευμα της Πέμπτης, στις πέτρινες σκάλες της Γεροκωστοπούλου, η Τσεχική αιχμή συνάντησε τη σλοβενική ισορροπία, η σκανδιναβική διαύγεια τον βαλκανικό λυρισμό – με ελληνικό κορμό και μία φωτεινή λατινοαμερικανική πινελιά. Η ανάγνωση κινήθηκε όπως οι ίδιες οι σκάλες: σύντομες αναβάσεις, ξαφνικά πλατύσκαλα, ένα άνοιγμα θέας σε κάθε στροφή. Μία απογευματινή ώρα καθαρών, σύγχρονων φωνών, φτιαγμένη για ένα κοινό σε κίνηση.

Ακολούθησε ανάγνωση στην «καρδιά» της πόλης, Μαιζώνος και Αγίου Νικολάου, όπου ποιήτριες και ποιητές από την Ελλάδα, τη Μολδαβία, τη Νορβηγία, τη Βουλγαρία, την Ολλανδία, την Τουρκία, την Ιταλία και τη Βόρεια Μακεδονία συνέθεσαν μια εφήμερη σύναξη φωνών.

Το πρόγραμμα συνεχίστηκε στον υπέροχο ελαιώνα του «Προμηθέα», όπου οι στίχοι ένωσαν τους κόσμους. Με τις απαγγελίες τους οι ποιητές ανέδειξαν με τον καλύτερο τρόπο το φετινό πνεύμα του Φεστιβάλ: ορίζοντες που καθοδηγούν, γέφυρες που συνδέουν και φάροι που φωτίζουν απίθανες διαβάσεις.

Ακολούθησε δείπνο και η βραδιά έκλεισε με μία καινοτόμο δράση, το Poetry Slam / Ανοιχτό Μικρόφωνο, στο Μπαρ Μόνο, που διήρκησε έως τις πρωινές ώρες της Παρασκευής.

Απονομή βραβείων στους «Φύλακες του ορίζοντα»

Η Παρασκευή 19/9/2025 ήταν αφιερωμένη σε τρεις «Φύλακες του ορίζοντα», τρεις ποιητές που με τον λόγο τους κράτησαν άγρυπνη τη φλόγα του ελληνικού πολιτισμού των γραμμάτων, διασώζοντας μνήμες και οράματα. Πρόκειται για τους Θανάση Θ. Νιάρχο, Κυριάκο Χαραλαμπίδη και τον αείμνηστο Γιάννη Κορίδη, οι οποίοι τιμήθηκαν όχι μόνο για τις λύρες του βίου τους, αλλά και για το διαρκές φως που η ποίησή τους ρίχνει σε απίθανους ορίζοντες.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος, ποιητής και κριτικός με οξεία ματιά και ηθική διαύγεια, μέσα από το έργο συνομιλεί με τις ρωγμές και τις αντιφάσεις του σύγχρονου βίου. Ο Κυριάκος Χαραλαμπίδης, ο μεγάλος Κύπριος μάστορας, του οποίου η ποίηση συνδυάζει μύθο και ιστορία με τις πληγές της συλλογικής μνήμης, είναι αναγνωρισμένος ως μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές του Ελληνισμού. Ο αείμνηστος Γιάννης Κορίδης (1936-2025) αφήνει μία λαμπρή κληρονομιά ως ποιητής, εκδότης και φύλακας της λογοτεχνικής παράδοσης – μία φωνή αφιερωμένη στη συνέχεια, τον διάλογο και τη διαφύλαξη του ελληνικού πολιτισμού των γραμμάτων.

Μέσα σε κλίμα απεριόριστου σεβασμού και αναγνώρισης απονεμήθηκε και στους τρεις το βραβείο «Ελαίας Κότινος», σύμβολο τιμής και αντοχής, που σηματοδοτεί τη διαρκή δύναμη της γλώσσας, της φαντασίας και του ανθρώπινου πνεύματος. Την εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο Ρωμαϊκό Στάδιο, στην οδό Ηφαίστου στην Πάτρα, πλαισίωσε με μοναδικό τρόπο το Ορχηστρικό Σχήμα «MUZICANTO» της «Πολυφωνικής» (Διεύθυνση: Γιώργος Παπαγεωργίου), ενώ τιμητική ήταν η παρουσία, του αναπληρωτή Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδος, Χαράλαμπου Μπονάνου, του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πατρών, Καθηγητή Χρήστου Μπούρα, της βουλευτή Αχαΐας, Σίας Αναγνωστοπούλου, του αντιπροέδρου της Περιφερειακής Επιτροπής, περιφερειακού συμβούλου, Γεράσιμου Φεσσιάν, του πρώην Δημάρχου Πατρέων, Ανδρέα Καράβολα, ο οποίος επίσης τιμήθηκε για τη διαχρονική του προσφορά στον πολιτισμό, και πλήθους κόσμου.

Σε συνεργασία με το διεθνές Φεστιβάλ «Voix Vives de Méditerranée en Méditerranée» της Σετ, πραγματοποιήθηκαν οι «Γαλλικοί διάλογοι», φέρνοντας κοντά ποιητές από τη Γαλλία και τη Μεσόγειο μαζί με ελληνικές φωνές.

Εξάλλου, με εξαιρετικό ενδιαφέρον πραγματοποιήθηκαν και οι υπόλοιπες εκδηλώσεις και δράσεις της ημέρας. Το πρωί ποιητές επισκέφθηκαν σχολεία στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας σε μία μοναδική αλληλεπίδραση με τους μαθητές, ενώ λίγο αργότερα, στην Τριών Ναυάρχων ποιητές από το Γιβραλτάρ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία συμμετείχαν σε μία μεσημβρινή ανάγνωση που κινήθηκε από τη σκηνική ένταση στον λυρισμό – από τα περάσματα προς το κοινό έδαφος.

Το ταξίδι μέσα από νέες φωνές και δημιουργίες συνεχίστηκε στην Avli, στον πεζόδρομο της Παντανάσσης, όπου παρουσιάστηκε η εκδήλωση «Ποτάμια ανάμεσά μας: Ελλάδα & Βουλγαρία στην ποίηση». Εκεί όπου τα ποτάμια διασχίζουν σύνορα, οι στίχοι κυλούν ενιαίοι – μεταφέροντας μνήμη και ανανέωση προς κοινούς ορίζοντες.

Το απόγευμα, στη συμβολή των οδών Αγίου Νικολάου και Μαιζώνος, οι ποιητές βρέθηκαν σ’ ένα σταυροδρόμι λέξεων, εικόνων και στιγμών. Σε συνεργασία με το διεθνές Φεστιβάλ «Voix Vives de Méditerranée en Méditerranée» της Σετ, πραγματοποιήθηκαν οι «Γαλλικοί διάλογοι», φέρνοντας κοντά ποιητές από τη Γαλλία και τη Μεσόγειο μαζί με ελληνικές φωνές.

Ποιητικό ταξίδι χωρίς σύνορα

Το Σάββατο 20/9/2025 ήταν αφιερωμένο στη σύγχρονη ποίηση, φέρνοντας σε επαφή ποιητές, ερευνητές, φιλόλογους και το κοινό σε μία γόνιμη συζήτηση για τους νέους δημιουργικούς τρόπους έκφρασης στον ψηφιακό κόσμο κι όχι μόνο.
Το πρωί πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Οδυσσέας Ελύτης» του Πανεπιστημίου Πατρών ημερίδα με θέμα «Η ποίηση σήμερα: Αρχείο, διδακτική, ψηφιακή τεχνολογία». Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Χρήστος Ι. Μπούρας, ενώ καλωσόρισμα απηύθυνε ο Γιάννης Παπαθεοδώρου, Αναπλ. Καθ. Νεοελληνικής Φιλολογίας στη Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών και συγγραφέας, ο οποίος ήταν και ο συντονιστής στο πάνελ.

Στόχος της ημερίδας, μέσω της οποίας αναδείχτηκε πως η ποίηση δεν είναι μόνο λόγος, αλλά ένα ταξίδι μες στον χρόνο, στις εμπειρίες και στις φωνές της κοινωνίας, ήταν να φωτίσει τον ρόλο της στο σήμερα και να εξερευνήσει νέους δρόμους δημιουργίας κι έκφρασης.

Στην ημερίδα μίλησαν οι, Κατερίνα Κωστίου, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, «Εργαστήριο νεοελληνικής φιλολογίας: Αρχειακά τεκμήρια - τύπος [Εαττ]. Διαδρομή & προοπτικές», Ελένη Παπαργυρίου, Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Τμήμα Φιλολογίας, «Ποίηση και κοινωνικά δίκτυα», Δέσποινα Παπαστάθη, Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, «Ποίηση και ειδησεογραφία» και Λιάνα Σακελλίου, Καθηγήτρια Αμερικανικής Λογοτεχνίας, «Ποίηση και διδακτική».

Στόχος της ημερίδας, μέσω της οποίας αναδείχτηκε πως η ποίηση δεν είναι μόνο λόγος, αλλά ένα ταξίδι μες στον χρόνο, στις εμπειρίες και στις φωνές της κοινωνίας, ήταν να φωτίσει τον ρόλο της στο σήμερα και να εξερευνήσει νέους δρόμους δημιουργίας κι έκφρασης. Δρόμους που ανοίγουν προοπτικές στον κόσμο της τέχνης και της σκέψης.

Το πρόγραμμα της ημέρας συνεχίστηκε το βράδυ, στη Βίλλα Κόλλα, όπου σε συνεργασία με το φεστιβάλ «Voix Vives de Méditerranée en Méditerranée», παρουσιάστηκε με μοναδικό τρόπο μια συνάντηση που ανέδειξε τους κοινούς ορίζοντες δύο κόσμων, εκεί όπου οι φάροι πέρα από τις θάλασσες φωτίζουν τον διάλογο και το ανήκειν μέσα από την ποίηση. Από το Αλγέρι στην Τύνιδα, στη Λευκωσία, στην Πάτρα, στο Μιντούρνο, στη Σετ, στη Βαλένθια, στο Μπουένος Άιρες και στην Κάλι, ποιητές της Μεσογείου και της Λατινικής Αμερικής συναντήθηκαν στην Πάτρα.

Συμμετείχαν οι ποιητές Hafid Gafaiti, Marianne Catzaras, Antoine Simon, Viviane Ciampi, Laurent Grison, Ρήσος Χαρίσης, Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Rossella Paolicchi, Giuseppe Napolitano, Silvia Nieva Ramos, Sergio Garau, Marisa Martínez Pérsico, Juan Vicente Piqueras, Antonio Diez, William Ospina.

Την εκδήλωση πλαισίωσε μουσικά το συγκρότημα του Νίκου Πλατύραχου.

«Ορίζοντες του Διονύσου»

Η αυλαία του 8oυ Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας έπεσε την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου στο Οινοκάστρο της Αχάια Κλάους, όπου οι ποιητές συμμετείχαν στην εορταστική εκδήλωση «Ορίζοντες του Διονύσου». Σ’ έναν χώρο με έντονο πολιτιστικό και συμβολικό χαρακτήρα περιηγήθηκαν στα ιστορικά κελάρια του «κάστρου του κρασιού», εκεί όπου οι ψίθυροι του Διονύσου διηγούνται τις μνήμες, ενόσω το κρασί ωριμάζει σαν ποίημα.

Οι διοργανωτές ευχαριστούν θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχημένη πραγματοποίηση του 8ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας. Ιδιαίτερα, τους ποιητές και δημιουργούς που μοιράστηκαν τη φωνή και την έμπνευσή τους, χαρίζοντας στο κοινό στιγμές συγκίνησης και στοχασμού, τους εθελοντές που με αφοσίωση στήριξαν κάθε βήμα της προσπάθειας, τους φορείς και τους χορηγούς για την εμπιστοσύνη και την πολύτιμη συμβολή τους και τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και το κοινό που με τη ζεστή παρουσία και το ενδιαφέρον τους έδωσαν ψυχή και νόημα σε αυτήν τη γιορτή του λόγου και της τέχνης.