kafka statue

Πρόκειται για μια από τις σπάνιες επιστολές του Φραντς Κάφκα [Franz Kafka] προς τον φίλο και εκδότη του Albert Ehrenstein, στην οποία τού δηλώνει πως έχει «πέσει» σε συγγραφικό μπλοκάρισμα. Η επιστολή θα δημοπρατηθεί από τον οίκο Sotheby's στο τέλος Ιουνίου.

Επιμέλεια: Book Press

Η μακρά επιστολογραφία του Φραντς Κάφκα φαίνεται πως ακόμη και στις μέρες μας δεν έχει καταλογογραφεί πλήρως, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται σπάνια γράμματά του σαν αυτό που θα δημοπρατηθεί από τον οίκο Sotheby's στο τέλος Ιουνίου.

Η εν λόγω επιστολή είναι γραμμένη από τον Κάφκα με παραλήπτη τον Αυστριακό φίλο και εκδότη του Albert Ehrenstein. Σ’ αυτήν, με τρόπο αγωνιώδη, εκφράζει την πλήρη αδυναμία του γράψει έστω και μια αράδα.

Μπορούμε να φανταστούμε τον συγγραφέα της Μεταμόρφωσης ή της Δίκης να πάσχει από συγγραφικό μπλοκάρισμα; Κι όμως, ο ίδιος το δηλώνει απερίφραστα.

«Όταν οι ανησυχίες έχουν διεισδύσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο ύπαρξης, η γραφή και το παράπονο προφανώς σταματούν», γράφει στον Albert Ehrenstein, για να συμπληρώσει με πονετικό ύφος: «Η αντίστασή μου δεν ήταν και τόσο δυνατή».

Αν και η επιστολή δεν φέρει ημερομηνία, οι μελετητές του Κάφκα σημειώνουν πως πρέπει να γράφτηκε μεταξύ Απριλίου-Ιουνίου 1920, όταν ο Κάφκα νοσηλευόταν σε μια κλινική στο Μεράνο της βόρειας Ιταλίας.

Αν και η επιστολή δεν φέρει ημερομηνία, οι μελετητές του Κάφκα σημειώνουν πως πρέπει να γράφτηκε μεταξύ Απριλίου-Ιουνίου 1920, όταν ο Κάφκα νοσηλευόταν σε μια κλινική στο Μεράνο της βόρειας Ιταλίας.

Είναι φανερό πως η φυματίωση (η αιτία που τον οδήγησε στον θάνατο) έχει αρχίσει να αφήνει τα σημάδια της στο σώμα και τη διάθεσή του. Το γράμμα δείχνει πως βρίσκεται σε κατάσταση ψυχικής παράλυσης και αδυναμίας.

Τον στοιχώνει το μπλοκάρισμα 

Το περιβόητο «μπλοκάρισμα» είναι κάτι που στοιχειώνει τον Κάφκα σε όλη του τη ζωή, ωστόσο φαίνεται πως αυτός ο φόβος ενισχύθηκε καθώς η φυσική του κατάσταση γινόταν ολοένα και πιο κακή. Το ενδιαφέρον στην επιστολή είναι ότι ο Κάφκα γράφει με ευανάγνωστα γερμανικά, ενώ το ύφος της επιστολής (καίτοι δραματικό για τον ίδιο) είναι αρκετά ευγενικό προς τον παραλήπτη της.

Φαίνεται πως είχε προηγηθεί η επιστολή του Albert Ehrenstein προς τον Κάφκα, στην οποία του ζητούσε να εισφέρει κάποιο κείμενο στο εξπρεσιονιστικό περιοδικό Die Gefährten που διήθυνε εκείνη την περίοδο. Ως εκείνη τη στιγμή είχαν δει το φως της δημοσιότητας κάποια διηγήματα του Κάφκα που γράφτηκαν το 1917 και εκδόθηκαν δύο χρόνια αργότερα.

kafka2

Ο Κάφκα ενημερώνει ευθαρσώς τον Albert Ehrenstein: «Δεν έχω γράψει τίποτα εδώ και τρία χρόνια, όσα έχουν εκδοθεί τώρα είναι παλιά πράγματα, δεν έχω άλλη δουλειά, ούτε καν κάτι που να έχω ξεκινήσει»

Ο Gabriel Heaton, ειδικός βιβλίων και χειρογράφων στον οίκο Sotheby's στο Λονδίνο, ο οποίος βγάζει την επιστολή σε διαδικτυακή δημοπρασία στις 27 Ιουνίου, 100 χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, είπε στον Guardian ότι οι επιστολές του Κάφκα που αναφέρονταν στα γραπτά του ήταν σπάνιες.

Τρομερά συγκινητικό 

Ο τόνος της επιστολής, με την απλή υπογραφή «Κάφκα», ήταν αυτός ενός συγγραφέα προς ένα φίλο του, αν και, όπως σημειώνει ο Heaton, «δεν ήταν μια συνειδητά λογοτεχνική επιστολή».

Για να συμπληρώσει: «Είναι τρομερά συγκινητικό να λέει ο Κάφκα ότι πάσχει από συγγραφικό μπλοκάρισμα. Είναι κάτι που βλέπουμε συχνά πυκνά να αναφέρεται στα ημερολόγιά του».

Αυτά περιλαμβάνουν αρκετές επώδυνες αναφορές όπως «το τέλος της γραφής, πότε θα μου έρθει;», «η παλιά ανικανότητα» και «πλήρης ακινησία», «ατελείωτα βασανιστήρια». «Πρέπει να βουτήξεις, σαν να λέμε, και να βυθιστείς πιο γρήγορα από αυτό που βυθίζεται μπροστά σου», έγραψε στο ημερολόγιό του στις 30 Ιανουαρίου 1915.

kafka3

Ο Heaton είπε ακόμη: «Γνωρίζουμε καλά ότι η γραφή απαιτούσε βαθιά αποθέματα της εσωτερικής δύναμης του Κάφκα. Ποτέ δεν νιώθει ότι του είναι εύκολο να γράψει. Είναι εξαντλημένος από αυτό, δεν είναι κάτι που πηγάζει εύκολα από μέσα του, και αυτό είναι ένα πολύ βαθύ συναίσθημα».

Ωστόσο, παρά τον μελαγχολικό τόνο της επιστολής, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως εκείνη την εποχή ο Κάφκα ξεκίνησε την αναμφισβήτητα πιο έντονη ερωτική σχέση της ζωής του, με την Τσέχα δημοσιογράφο Milena Pollaková-Jesenská, η οποία μόλις είχε μεταφράσει το έργο του Der Heizer. Λέγεται, δε, ότι συνέβαλε καθοριστικά να ξεπεράσει τη δημιουργική του στασιμότητα για να γράψει τα τελευταία του αριστουργήματα.

Με βάση την αυξανόμενη ζήτηση μεταξύ των συλλεκτών για χειρόγραφες επιστολές γενικά –μια αυξανόμενη σπανιότητα στην ψηφιακή εποχή– και για τα γράμματα του Κάφκα, ειδικότερα, εκτιμάται ότι η τιμή πώλησης της επιστολής θα φτάσει μεταξύ 70.000 και 90.000 λιρών.

Το γράμμα κυκλοφόρησε για τελευταία φορά πριν από περίπου 11 χρόνια. Ο σημερινός ιδιοκτήτης της είναι ένας σημαντικός Ευρωπαίος ιδιωτικός συλλέκτης, είπε ο οίκος Sotheby's, χωρίς να δώσει περισσότερες πληροφορίες.

Το γράμμα κυκλοφόρησε για τελευταία φορά πριν από περίπου 11 χρόνια. Ο σημερινός ιδιοκτήτης της είναι ένας σημαντικός Ευρωπαίος ιδιωτικός συλλέκτης, είπε ο οίκος Sotheby's, χωρίς να δώσει περισσότερες πληροφορίες.

Συμπίπτει με την εκατονταετηρίδα από τον θάνατο του Κάφκα στις 3 Ιουνίου, η οποία έχει πυροδοτήσει ένα κύμα νέων βιβλίων, βιογραφικών και εκθέσεων.

Ο Κάφκα πέθανε το 1924 σε ηλικία 40 ετών. Ο Albert Ehrenstein κράτησε το γράμμα μέχρι το 1948, όταν το έστειλε σε μεγάλη ηλικία στην Τσέχα καλλιτέχνιδα Dolly Perutz, η οποία είχε δραπετεύσει από την κατεχόμενη από τους Ναζί Τσεχοσλοβακία το 1938, διαμένοντας πια στη Μασαχουσέτη. Το γράμμα βρίσκεται ακόμα στον φάκελο αεροπορικής αποστολής με τον οποίο το έλαβε.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης και «Οι δωσίλογοι» έρχονται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης και «Οι δωσίλογοι» έρχονται στο Υπόγειο

Στο 42ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, με αφορμή το τελευταίο του έργο «Οι δωσίλογοι - Ένοπλη, πολιτική και οικονομική συνεργασία στα χρόνια της Κατοχής» (εκδ....

Η Σάρα Μέσα και η Γουαδαλούπε Νέτελ προσκεκλημένες του 16ου Φεστιβάλ ΛΕΑ

Η Σάρα Μέσα και η Γουαδαλούπε Νέτελ προσκεκλημένες του 16ου Φεστιβάλ ΛΕΑ

Η Σάρα Μέσα (Ισπανία) και η Γουαδαλούπε Νέτελ (Μεξικό) παρουσιάζουν τα βιβλία τους Η οικογένεια και Η μοναχοκόρη (κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος και τα δύο) και παράλληλα συμμετέχουν σε διάφορα ενδιαφέροντα πάνελ.

Επιμέλεια: Book Press

Σάρα Μέσα...

Κυκλοφόρησε η έκδοση «200 χρόνια ελληνικής οικονομίας: μεταξύ κράτους και αγοράς»

Κυκλοφόρησε η έκδοση «200 χρόνια ελληνικής οικονομίας: μεταξύ κράτους και αγοράς»

Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο με τίτλο «200 χρόνια ελληνικής οικονομίας: μεταξύ κράτους και αγοράς», που εκδόθηκε από το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος. Η επιμέλεια του βιβλίου ανήκει στον επιστημονικό υπεύθυνο του Ιστορικού Αρχείου της Τράπεζας της Ελλάδος και επίκουρο καθηγητή Οι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ