Δύο 24ωρα πριν από την ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας, οι στοιχηματικές εταιρείες δίνουν τα δικά τους προγνωστικά για τον φετινό νικητή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στην κεντρική εικόνα, οι τρεις «επικρατέστεροι», η Κινέζα Καν Σούε, ο Αυστραλός Τζέραλντ Μαρνέιν (στα αριστερά) και ο Νορβηγός Γιόν Φόσε.
Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος
Τόμας Πίντσον ή Ντον ΝτεΛίλο; Γιατί όχι ο Χαρούκι Μουρακάμι που κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλείστους όσους υποστηρικτές της υποψηφιότητάς του; Στις 5 Οκτωβρίου θα γνωρίζουμε ποιος θα λάβει το βαρύτιμο βραβείο του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2023.
Ως τότε, όμως, όλοι οι βιβλιόφιλοι ανά την υφήλιο έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα να ποντάρουν στον εκλεκτό τους, να φαντασιώνονται ότι ο αγαπημένος τους συγγραφέας θα είναι ο αρεστός της Σουηδικής Ακαδημίας, να κοντράρονται μεταξύ τους (ιδιαιτέρως στη χώρα μας τούτη η συζήτηση αποκτάει συχνά πυκνά στοιχεία αιχμηρής κριτικής) και στο τέλος να κάνουν «ταμείο» βλέποντας πως σπάνια (έως ποτέ) καταφέρνουν να μπουν στο μυαλό των μελών που αποφασίζουν για τον επόμενο νομπελίστα.
Η συνήθης παραφιλολογία
Παρεμπιπτόντως, είναι γνωστό, πλέον, ότι για κανένα άλλο Βραβείο Νόμπελ δεν γίνεται τόση συζήτηση και δεν σκορπιέται τόση σκόνη παραφιλολογίας όσο γι’ αυτό της Λογοτεχνίας. Ως φαίνεται, η τέχνη οξύνει τα πάθη αντί να τα κατευνάζει. Η ίντριγκα που προηγείται και ακολουθεί τη βράβευση θυμίζει έντονα ιστορίες κατασκοπείας. Κάποιοι φαντασιώνονται πως κρυφά κίνητρα και περίεργες στοχεύσεις οδηγούν τα μέλη της Επιτροπής στο ένα ή το άλλο πρόσωπο. Δίχως, φυσικά, και τις ανάλογες αποδείξεις.
Για τους περισσότερους, πάντως, η ανάδειξη ενός Νομπελίστα (ειδικά αν δεν είναι ευρύτερα γνωστός ή γνωστή) αποτελεί μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να τον γνωρίσουν, να τον διαβάσουν και να κρίνουν εκ των υστέρων αν, όντως, άξιζε αυτή την κορυφαία τιμή. Άλλωστε, η λογοτεχνία δεν είναι τίποτα άλλο από μια διαρκής ανακάλυψη. Οι φωνές είναι εκεί έξω και μας περιμένουν να τις ακούσουμε.
Πολύ κοντά στην Σούε βρίσκεται ο Νορβηγός συγγραφέας και δραματουργός Γιόν Φόσε (5/1), τον οποίο διαβάσαμε με περίσσιο ενδιαφέρον στο ιδιαίτερο μυθιστόρημά του «Το άλλο όνομα» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).
Επί του πρακτέου: οι στοιχηματικές εταιρείες δεν θα μπορούσαν να μείνουν έξω από το γαϊτανάκι των προβλέψεων. Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος έχουν αναδείξει τις τάσεις που υπάρχουν λίγα 24ωρα πριν από την επίσημη ανακοίνωση. Αν σκοπεύετε να παίξετε κάποιο «χαρτί», ιδού πώς διαμορφώνεται η δυναμική των υποψηφίων.
Κινέζα η πρώτη επιλογή
Ψηλά στη λίστα τοποθετείται η άγνωστη στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό Καν Σούε (4/1). Η 70χρονη Κινέζα είναι, πάντως, γνωστή στη χώρα της ως avant-garde συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας. Η οικογένειά της διώχθηκε σοβαρά μετά την επισήμανση του πατέρα της ως δεξιού στην Αντιδεξιά Εκστρατεία του 1957. Θα έχει ενδιαφέρον, πάντως, αν λάβει η Σούε το Βραβείο, ποιος ελληνικός εκδοτικός θα μας την κάνει γνωστή. Πολύ κοντά στη Σούε βρίσκεται ο Νορβηγός συγγραφέας και δραματουργός Γιόν Φόσε (5/1), τον οποίο διαβάσαμε με περίσσιο ενδιαφέρον στο ιδιαίτερο μυθιστόρημά του Το άλλο όνομα (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).
Την πρώτη τριάδα των συγγραφέων που θεωρούνται επικρατέστεροι από τις στοιχηματικές εταιρείες κλείνει ο Αυστραλός συγγραφέας Τζέραλντ Μαρνέιν (7/1), τον οποίο οι New York Times τον είχαν αναγορεύσει το 2018 ως «τον μεγαλύτερο εν ζωή αγγλόφωνο συγγραφέα που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ». Εμείς, πάντως, μπορούμε και να τον ακούσουμε και τον διαβάσουμε χάρη στις εκδόσεις Καστανιώτη που πρόσφατα εξέδωσαν το μυθιστόρημά του Οι πεδιάδες (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς).
Αμέσως μετά βρίσκουμε τη γνωστή Καναδή ποιήτρια και δοκιμιογράφο Αν Κάρσον (9/1), η οποία έχει μεταφραστεί πολλάκις στη χώρα μας και είναι ιδιαιτέρως αγαπητή στο ελληνικό κοινό. Θα ακολουθήσει, άραγε, το δρόμο που χάραξε η Λουίζ Γκλικ; Ποιος μπορεί να ξέρει; Ενδιαφέρον έχει η τετράδα των συγγραφέων που λαμβάνει την ίδια απόδοση (11/1) και αποτελείται από τους Λουτνμίλα Ουλίτσκαγια, Μιρτσέα Καρταρέσκου, Νγκούγκι βα Τιόνγκο και Τόμας Πίντσον (δεν θα μπορούσε να λείπει από τη σχετική λίστα).
Για άλλη μια φορά ο... Μουρακάμι
Ο συνήθης Χαρούκι Μουρακάμι έχει απόδοση (14/1), αν και όσο περνούν τα χρόνια και δεν ακούγεται το όνομά του από τα χείλη της Επιτροπής, τόσο φθίνουν οι υπέρ του πιθανότητες. Την ίδια απόδοση έχει το enfant terrible της γαλλικής λογοτεχνίας, ο Μισέλ Ουελμπέκ και ο Σαλμάν Ρούσντι, που λόγω της επίθεσης που δέχθηκε φαντάζει ως μια επιλογή με μεγάλο σημασιολογικό βάρος. Θα κάνει, άραγε, την «έκπληξη»;
Κάπου εκεί στο βάθος της λίστας βρίσκουμε τον μετρ του τρόμου Στίβεν Κινγκ (49/1), αλλά και μια έκπληξη από το χώρο της μουσικής, τον γνωστό τραγουδιστή και συνθέτη Πολ Σάιμον.
Τα άλλα γνωστά ονόματα που μπορούμε να βρούμε στη λίστα των υποψηφίων είναι ο Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ (19/1), η Έντνα Ο’Μπράιαν (29/1), η Έλενα Πονιατόφσκα (29/1), η Τζόις Κάρολ Όουτς (29/1), ο Λάζλο Κρασναχορκάι (29/1), ο οποίος έχει φανατικό κοινό στη χώρα μας και η σπουδαία Μάργκαρετ Άτγουντ (39/1).
Κάπου εκεί στο βάθος της λίστας βρίσκουμε τον μετρ του τρόμου και του σασπένς Στίβεν Κινγκ (49/1), αλλά και μια έκπληξη από τον χώρο της μουσικής, το γνωστό τραγουδιστή και συνθέτη Πολ Σάιμον. Μπορεί να είναι η χαμηλά η απόδοσή του (49/1), εντούτοις μετά τη βράβευση του Μπομπ Ντίλαν όλα είναι πιθανά.
＊Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο).
