Η συγγραφική συμβουλή του Χέμινγουεϊ στον Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ απευθύνεται στον Φιτζέραλντ, συμβουλεύοντάς τον να «γράφει λέγοντας μόνο την αλήθεια». Ισχυρίζεται, μάλιστα, πως το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι από τα καλύτερα του Φιτζέραλντ και πως στο μέλλον θα γράψει σπουδαιότερα έργα. Παρόλα αυτά, το Τρυφερή είναι η νύχτα έμελλε να είναι το τελευταίο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Αμερικανού συγγραφέα.

Όσο για το ποιοι είναι ο Τζέραλντ και η Σάρα, τα πρόσωπα που αναφέρονται στην αρχή της επιστολής, πρόκειται για τον Τζέραλντ και τη Σάρα Μέρφι, ένα ζεύγος πλούσιων Αμερικανών που συνήθιζαν να διοργανώνουν πάρτι στη Γαλλική Ριβιέρα, και στους οποίους, απ’ ό,τι φαίνεται, βασίστηκε ο Φιτζέραλντ προκειμένου να δημιουργήσει τους πρωταγωνιστές του μυθιστορήματός του.

28 Μαΐου 1934

Αγαπητέ Σκοτ: Το βιβλίο σου μου άρεσε και δεν μου άρεσε. Ξεκινάς με μια υπέροχη περιγραφή της Σάρα και του Τζέραλντ (δυστυχώς, ο Ντος πήρε το αντίτυπό μου, οπότε δεν είμαι βέβαιος για τα ονόματα των χαρακτήρων σου). Μετά, όμως, αρχίζεις να παίζεις μαζί τους, να λες ανακρίβειες για την καταγωγή τους, τους αλλάζεις και τους κάνεις άλλους ανθρώπους, και αυτό είναι κάτι που απαγορεύεται, Σκοτ. Αν βασιστείς σε αληθινούς ανθρώπους για να δημιουργήσεις χαρακτήρες, τότε δεν γίνεται να αλλάξεις τις προσωπικότητες των γονιών τους (είτε μας αρέσει είτε όχι, όλοι διαμορφωνόμαστε από τους γονείς μας), δεν γίνεται να τους αναγκάσεις να κάνουν πράγματα που δεν θα έκαναν ποτέ. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον εαυτό σου ή εμένα ή τη Ζέλντα ή την Πολίν ή τη Χάντλεϊ ή τη Σάρα ή τον Τζέραλντ, αλλά πρέπει να μας διατηρήσεις όπως είμαστε, στο βιβλίο θα πρέπει να συμπεριφερόμαστε όπως στην κανονική ζωή. Δεν μπορείς να αλλάζεις τις καταστάσεις. Είναι ενδιαφέρον να επινοούμε, όμως δεν γίνεται να επινοούμε όσα δεν θα συνέβαιναν ποτέ στην πραγματική ζωή.

Όταν έχουμε έμπνευση, μπορούμε να επινοήσουμε ολόκληρες ιστορίες από το μηδέν, αρκεί να επινοούμε αλήθειες, πράγματα που θα μπορούσαν να ‘χουν συμβεί.

Για όνομα, ξεθάρρεψες καθώς χειριζόσουν το παρελθόν και το μέλλον, κι έτσι δεν δημιούργησες ανθρώπους, δημιούργησες εντελώς πλαστούς ιατρικούς φακέλους ασθενών. Εσύ, που μπορείς να γράψεις καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο, που είσαι τόσο ταλαντούχος - στο διάολο. Σκοτ, για όνομα, γράψε, μα γράψε αληθινά, χωρίς να υπολογίζεις ποιος θα πληγωθεί, και μην καταλήγεις να συμβιβάζεσαι.

[…]

Εδώ και αρκετό καιρό έχεις σταματήσει να ακούς οτιδήποτε άλλο πέρα από τις απαντήσεις στις δικές σου ερωτήσεις. Το βιβλίο έχει κάποια καλά στοιχεία, που όμως είναι περιττά. Ένας συγγραφέας σκουριάζει όταν δεν ακούει. Όλοι σκουριάζουμε, μην το πάρεις προσωπικά. Από εκεί προέρχονται όλα, από την όραση, από την ακοή. Βλέπεις αρκετά καλά. Έχεις σταματήσει, όμως, να ακούς.

[…]

Ξέχνα τις προσωπικές σου τραγωδίες. Είμαστε όλοι προβληματικοί από τη γέννησή μας, και πρέπει να πονάς αφάνταστα για να μπορείς να γράψεις σοβαρά. Αλλά όταν πληγωθείς, χρησιμοποίησε τον πόνο σου - μην προσπαθήσεις να πεις ψέματα. Να ακολουθείς πιστά αυτή τη συμβουλή - αλλά μην νομίζεις πως κάτι είναι σημαντικό απλώς και μόνο επειδή συνέβη σε εσένα ή σε κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο.

Σε αυτό το σημείο, να πως δεν θα σε κατηγορούσα αν με άνοιγες στα δύο αυτή τη στιγμή. Θεέ μου, είναι υπέροχο να λες σε άλλους ανθρώπους πώς να γράφουν, πώς να ζουν, πώς να πεθαίνουν κ.λπ.

Θα ήθελα να σε δω κάποια στιγμή που θα είμαστε νηφάλιοι, για να μιλήσουμε. Ήσουν απαίσιος όταν τα είπαμε στη Νέα Υόρκη, δεν έβγαλα άκρη. Βλέπεις, Μπο, δεν είσαι τραγικός χαρακτήρας. Ούτε και εγώ είμαι. Είμαστε απλοί συγγραφείς, και το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να γράφουμε. Εσύ, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στη γη, χρειαζόσουν πειθαρχία• αντ’ αυτού, παντρεύτηκες κάποια που σε ζηλεύει για τη δουλειά σου, κάποια που θέλει να σε ανταγωνιστεί και να σε καταστρέψει. Δεν είναι τόσο απλό, κατάλαβα πως η Ζέλντα ήταν τρελή από την πρώτη στιγμή που την είδα, μα εσύ περιέπλεξες τα πράγματα ακόμα περισσότερο αφού την ερωτεύτηκες και, φυσικά, αφού είσαι αλκοολικός. Όμως, δεν πίνεις περισσότερο από τον Τζόις και, εδώ που τα λέμε, οι περισσότεροι συγγραφείς είναι αλκοολικοί. Αλλά Σκοτ, οι καλοί συγγραφείς πάντα κάνουν την επάνοδό τους. Πάντα. Τώρα είσαι δυο φορές καλύτερος από ό,τι ήσουν παλιότερα, τότε που πίστευες πως ήσουν εξαιρετικός. Ξέρεις, δεν πιστεύω πως ο Γκάτσμπι είναι ένα σπουδαίο βιβλίο. Πλέον, μπορείς να γράψεις δυο φορές καλύτερα. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι να γράφεις λέγοντας την αλήθεια, χωρίς να ενδιαφέρεσαι για το τι θα πουν οι άλλοι.

Πηγή: Ernest Hemingway Selected Letters 1917-1961