varvitsiotis250

Ο Τάκης Βαρβιτσιώτης (Θεσσαλονίκη, 1916-2011), ποιητής, μεταφραστής και μελετητής της ποίησης, ήταν επίτιμος μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Σπούδασε νομικά στο ΑΠΘ (1934-1938) και εργάστηκε ως δικηγόρος (1940-1968) στη Θεσσαλονίκη. Υπήρξε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1998), επίτιμος δρ του Πανεπιστημίου Αθηνών (1999) και ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. 

Του Αλέξη Ζήρα 

Η ποίηση του Τάκη Βαρβιτσιώτη ακολούθησε στα πρώτα χρόνια της διαμόρφωσής της, όπως και των περισσότερων ποιητών μας της δεκαετίας του ’30, τα πρότυπα της γαλλικής συμβολιστικής ποίησης. Ακολούθησε όμως το δικό της δρόμο, καθώς παρέμεινε έντονα λυρική και διόλου ερμητική. Σε συζητήσεις του και ο ίδιος παραδεχόταν ότι οι πρώτοι του δάσκαλοι ήταν ο Πωλ Ρεβερντύ και ο Πωλ Ελυάρ, δηλαδή εκείνοι που ήταν οι πιο μετριοπαθείς από την πρώτη γενιά των υπερρεαλιστών.

Ένας συγκρατημένα μοντέρνος, όπως συγκρατημένα μοντέρνοι ήταν οι περισσότεροι από την παρέα του περιοδικού της Θεσσαλονίκης Μακεδονικές Ημέρες, ένα ιστορικής σημασίας περιοδικό, ανάλογο με τα αθηναϊκά Νέα Γράμματα, αν και αυτό της Θεσσαλονίκης ήταν μακροβιότερο, πιο ενημερωμένο για τις διεθνείς τάσεις της λογοτεχνίας, και είχε μεγαλύτερη πολυμορφία στις σελίδες του, τόσο σε πρωτότυπα κείμενα όσο και σε μεταφράσεις. Εκεί, στις Μακεδονικές Ημέρες, δημοσίευσε για πρώτη φορά ο Βαρβιτσιώτης ποιήματά του, το 1937, είναι μάλιστα παρών και στην αναμνηστική φωτογραφία της «συντροφιάς» του περιοδικού, το 1938. Ίσως ένας από τους λόγους που η ποίησή του κράτησε πάντοτε τον άδολο και διαυγή στην έκφραση χαρακτήρα της είναι η γνωριμία του με τον Γιώργο Σαραντάρη και η επίδραση που δέχθηκε από τη σκέψη και την γλώσσα του.

Η συνύπαρξη της μουσικής, της ρυθμικής και της παθητικής αίσθησης με την μυστικιστική ενόραση, είναι από τα βασικά και μόνιμα χαρακτηριστικά του έργου του, το οποίο δεν μεταβλήθηκε ποτέ στα ουσιώδη σημεία του.

Πράγματι, ο τρόπος που αποδίδει ποιητικά το θρησκευτικό και το μεταφυσικό του βίωμα δείχνει την προσπάθεια να πλουτίσει με μυστικό βάθος ακόμα και τα πιο απλά φαινόμενα της καθημερινής ζωής. Αλλά και τα σύμβολά του, ο ουρανός, τα πουλιά, οι άγγελοι, οι γυναικείες μεταρσιωμένες μορφές, η συνεχής επιστροφή στην παιδικότητα, όλα μαρτυρούν την παρουσία του Σαραντάρη, του Π.Μ. Ρίλκε, και, μετά τον πόλεμο, του επίσης θεσσαλονικιού Γιώργου Θέμελη. Η συνύπαρξη της μουσικής, της ρυθμικής και της παθητικής αίσθησης με την μυστικιστική ενόραση, είναι από τα βασικά και μόνιμα χαρακτηριστικά του έργου του, το οποίο δεν μεταβλήθηκε ποτέ στα ουσιώδη σημεία του. Η προσμονή του ποιητή είναι αμετακίνητα στραμμένη προς το θαυμαστό, διατηρώντας μια διαισθητική, αποκρυφιστική σχέση με τη σφαίρα του ιδεατά ωραίου, του απολύτως ασύλληπτου από την κοινή λογική, του ονειρικού και απολύτως κρυστάλλινου αισθήματος. Αν και έλεγε ότι το αρχικό και μόνιμο ιδεώδες του ήταν η δύσκολη στην προσπέλασή της ποίηση του Στεφάν Μαλλαρμέ, η έλλειψη σκοτεινότητας από το έργο του Βαρβιτσιώτη, η λιτή και λυρική του έκφραση τον κατατάσσουν περισσότερο στην παράδοση του ελληνικού συμβολισμού.

Από τα ποιήματά του: Φύλλα ύπνου (1949)· Χειμερινό ηλιοστάσιο (1955)· Αλφαβητάριο (1955)· Η γέννηση των πηγών (1959)· Το πέπλο και το χαμόγελο (1963)· Η μεταμόρφωση (1971)· Η φθινοπωρινή σουίτα και άλλα ποιήματα (1975)· Ταπεινός αίνος προς την Παρθένο Μαρία (1977)· Η Άννα της απουσίας (1979)· Ενωμένα χέρια (1980)· η συγκεντρωτική έκδοση Σύνοψη Α΄ (1941-1957) (1980) και Σύνοψη Β΄ (1958-1972) (1981)· Η ατραπός (1984)· Fragmenta, ή Η βλάστηση των ορυκτών (1985)·Σύνοψη Γ΄ (1973-1979) (1988)· Η θαυμαστή αλιεία (1993)· Άρωμα ενός κομήτη (1997)· Άτριον (2000)· Όμως το χιόνι πάντα μένει (2002)· Ποιήματα 1941−2002 (2003). Από τις μελέτες του: Ποίηση και ποιητικά θέματα του Γ. Σαραντάρη (1958), και Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Ένας περιπαθής του ενστίκτου (1964).

ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ

(ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων)

politeia link more

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ