Τι βρίσκεται στη προσωπική συλλογή βιβλίων της βραβευμένης με βραβείο Νόμπελ και Πούλιτζερ Toni Morrison που πέθανε το 2019;
Της Σοφίας Μεσσήνη
Μια από τις σπουδαιότερες Αμερικανίδες συγγραφείς του 20ου αιώνα, η Τόνι Μόρισον, απεβίωσε πέρυσι, αφήνοντας πίσω της μια σπουδαία λογοτεχνική κληρονομιά. Βραβευμένη με τα βραβεία Νόμπελ και Πούλιτζερ, αλλά και κάτοχος του Προεδρικού Μεταλλίου της Ελευθερίας, η Τόνι Μόρισον είχε πει πως «ο θάνατος μπορεί να είναι το νόημα της ζωής, η λογοτεχνία, όμως, είναι αυτή που μετράει περισσότερο στις ζωές μας». Η προσωπική της συλλογή βιβλίων επιβεβαιώνει τα λεγόμενά της.
Ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της συλλογής αυτής είναι το Πρωτότυπο Εικονογραφημένο Sherlock Holmes από τον ίδιο τον Sir Arthur Conan Doyle.
Ασφαλώς, υπάρχουν κάποιοι περισσότερο αναμενόμενοι τίτλοι στη συλλογή. Η βιβλιοθήκη της είναι γεμάτη με βιβλία τα οποία είτε έχουν γραφτεί είτε αφορούν τα πρόσωπα όπως οι οικογένειες Obama και Clinton ή οι W.E.B DuBois, Langston Hughes, Zora Neale Hurston, Gayl Jones, Henry Dumas, James Baldwin και Mark Twain. Κάποια βιβλία είναι υπογεγραμμένα από τους ίδιους τους συγγραφείς, όπως από τον Elie Wiesel και τον Denzel Washington. Στο κομοδίνο της βρίσκονται η βιογραφία του Lyndon Johnson από τον Robert A. Caro, η βιογραφία «Barack Obama: The story» του David Maraniss και το «Revival» του Stephen King καθώς και πολλά άλλα βιβλία του, όχι απαραιτήτως τα πιο δημοφιλή. Στα ράφια της τη θέση της είχε και η λογοτεχνία ομότεχνών της γυναικών όπως της Σούζαν Σόνταγκ, της Χίλαρι Μαντέλ ή της Τζέιν Σμάιλι.
Ένα όμορφο, χρυσό, εικονογραφημένο αντίτυπο του βιβλίου της Το Τραγούδι του Σόλομον (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Οδυσσέας) καθώς και συλλογή από κάρτες ταξινόμησης βιβλιοθηκών των βιβλίων της βρίσκεται ανάμεσα στα αντικείμενα που κληροδοτεί η Μόρισον. Κάτι αναπάντεχο και ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι πως πολλά βιβλία στη βιβιοθήκη της είναι συχνα γεμάτα σημειώσεις, καθώς η Μόρισον φαίνεται πως έκανε επιμέλεια σε όσα κείμενα διάβαζε.
Τι προσδίδει ιδιαίτερη αξία στην βιβλιοθήκη της σπουδαίας αφροαμερικανής αλλά δείχνει κάτι και για την σχέση με τα βιβλία ως αντικείμενα; Τα βιβλία είναι σε άριστη κατάσταση. Ολόκληρη η συλλογή της έχει στηθεί αλφαβητικά, σύμφωνα με το επίθετο του συγγραφέα του κάθε βιβλίου, καμία ράχη βιβλίου δεν έχει σπάσει, ενώ δεν υπάρχει ούτε μία τσακισμένη σελίδα.
Η Μόρισον φαίνεται πως δεν αγόρασε ποτέ σελιδοδείκτη, χρησιμοποιούσε μόνο καθημερινά αντικείμενα. Για παράδειγμα, ένα βιβλίο είχε το υπόλειμμα ενός φακέλου FedEx ως σελιδοδείκτη, ενώ ένα άλλο μια μικρή κάρτα με οδηγίες για τον αυτόματο τηλεφωνητή της. Ο μοναδικός σελιδοδείκτης που βρέθηκε ήταν ένας που συνόδευε βιβλίο το οποίο είχε αγοράσει από το βιβλιοπωλείο Book Culture στο νότιο Χάρλεμ.
Η Τόνι Μόρισον είχε δανειστεί μερικά βιβλία από βιβλιοθήκες τα οποία δεν επέστρεψε ποτέ. Το πιο ενδιαφέρον ήταν ένα αντίγραφο του βιβλίου της, «The Bluest Eye», Γαλάζια Μάτια (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Νεφέλη) από τη Δημόσια Βιβλιοθήκη του Burnaby με άφθονες σημειώσεις, υπογραμμίσεις και διαγραφές σε κάθε σελίδα από προηγούμενο αναγνώστη.
Αρχικά, η συλλογή της βιβλιοθήκης της Toni Morrison πωλούταν είτε μεμονωμένα είτε μαζί με το σπίτι στο οποίο διέμενε. Ωστόσο, μετά τη δημοσίευση του περιεχομένου της σε άρθρο της ιστοσελίδας Galerie, η ζήτηση για τη συλλογή αυξήθηκε με αποτέλεσμα να ξεκινήσει διαδικασία επανεκτίμησής της.
