Harry Potter burning

Καίγοντας βιβλία, καίγοντας απόψεις: Η γενιά που «βγήκε από τη ντουλάπα» με τη βοήθεια του Χάρι Πότερ καίει σήμερα τον αγαπημένο της μάγο και μαζί τη διάσημη δημιουργό του, την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ. Δίκαιη αγανάκτηση ή ο δικαιωματισμός στα άκρα;

Της Ελένης Κορόβηλα

Πριν από περίπου πέντε μήνες, η είδηση ότι καθολικοί ιερείς στην Πολωνία έκαψαν «βλάσφημα» και «ιερόσυλα» βιβλία, σχολιάστηκε και καταδικάστηκε από ΜΜΕ σε όλον τον κόσμο – και σωστά. Μεταξύ των βιβλίων που κάηκαν ήταν και τα βιβλία του διασημότερου μάγου της λογοτεχνίας, του Χάρι Πότερ.

Εδώ και λίγες μέρες τα βιβλία της Τζ.Κ. Ρόουλινγκ ξανακαίγονται επιδεικτικά και θριαμβευτικά στο διαδίκτυο, κυρίως σε βίντεο που αναρτώνται στην εφαρμογή tik tok, αυτή τη φορά όχι ως «βλάσφημα» αλλά ως «φοβικά». Όλα ξεκινούν από τον σχολιασμό που έκανε η Ρόουλινγκ, με ανάρτησή της στο twitter στις 7 Ιουνίου, σε άρθρο γνώμης με τίτλο «Opinion: Creating a more equal post-COVID-19 world for people who menstruate – Άποψη: Δημιουργώντας έναν περισσότερο ίσο κόσμο στην μετά Covid εποχή για τους ανθρώπους που έχουν έμμηνο ρύση». Το σχόλιο της Ρόουλινγκ ήταν: “People who menstruate”. I’m sure there used to be a word for those people. Someone help me out. Wumben? Wimpund? Woomud? «‘’Άνθρωποι που έχουν έμμηνο ρύση". Είμαι σίγουρη πως κάποτε υπήρχε μια λέξη για αυτούς τους ανθρώπους». Και συνέχισε: «αν το φύλο δεν είναι αληθινό, τότε δεν υπάρχει έλξη μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Εάν το φύλο δεν είναι αληθινό, οι ζωές των γυναικών παγκοσμίως διαγράφονται. Γνωρίζω και αγαπώ τρανς άτομα, αλλά με το να διαγράφουμε την έννοια του φύλου καταργούμε την δυνατότητα να συζητάμε ουσιαστικά για τις ζωές τους. Δεν είναι μίσος το να λες την αλήθεια». Ξεσηκώθηκε χαμός και χαράχτηκε σκληρή γραμμή από κάποιους που πορεύτηκαν προς την ενηλικίωση με οδηγό τον κόσμο του Χάρι Πότερ. Η Ρόουλινγκ δέχθηκε επιθέσεις ως τρανσφοβική και έλαβε τον χαρακτηρισμό της τρανσφοβικής φεμινίστριας – TERF (trans-exclusionary radical feminist).

harry potter books burning

Και τώρα τα βιβλία με ήρωα τον μάγο που έβγαλε χιλιάδες παιδιά και εφήβους από την «ντουλάπα», τα βοήθησε να αγαπήσουν τον εαυτό τους, τις ιδιαιτερότητες τους και να πιστέψουν στις ξεχωριστές ικανότητές τους, να πιστέψουν ότι το καλό πάντα νικάει και ότι μόνο η αγάπη είναι η λύση, που έκανε τουλάχιστον δυο γενιές να αγαπήσουν το διάβασμα και τη δύναμη που έχει, παραδίδονται στην πυρά. Κατά το σκεπτικό των «εμπρηστών» δεν φτάνει να κάψεις τον δημιουργό, πρέπει να εξαφανίσεις και το έργο (!). Στο βίντεο που έχει κυκλοφορήσει περισσότερο ακούγεται σε voice over: «Ο θετικός αντίκτυπος που είχε το έργο της J.K. Rowling σε εκατομμύρια αναγνώστες δεν αναιρεί τον γεμάτο μίσος τρόπο με τον οποίο κάνει λόμπινγκ και επηρεάζει την τρανς κοινότητα. Αυτό δεν αγγίζει καν την επιβλαβή χονδροφοβία, τον ρατσισμό και την ανάδειξη των υπέρμαχων της λευκής υπεροχής και όσων κακοποιούν παιδιά στο πιο διάσημο έργο της». Και καταλήγει: «Η αγάπη σου για τον Χάρι Πότερ δεν είναι πιο σημαντική από τις ζωές των τρανς γυναικών».

harry potter jkrowling tshirt

Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ απαντά: «Αυτή η μάγισσα δεν καίγεται».
(φωτογραφία από τον λογαριασμό της στο τουίτερ).

Έτσι, μια αντιδικία που ξεκίνησε απέναντι στις απόψεις και το πρόσωπο της συγγραφέα, πέρασε πλέον και στα βιβλία της, με επικίνδυνες συνέπειες. Το να καις βιβλία, με οποιαδήποτε αφορμή ή αιτία, παραμένει και πάντοτε θα παραμένει μια επικίνδυνη πρακτική, που για κανέναν λόγο δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτή ή ανεκτή.

Ας σημειώσουμε πάντως, ως επιμύθιο, το εξής εξαιρετικά ενδιαφέρον: εκπρόσωπος ακριβώς αυτής της γενιάς είναι μια εντελώς ξεχωριστή περίπτωση στη λογοτεχνία, οι Marieke Lucas Rijineveld από την Ολλανδία που πρόσφατα βραβεύτηκε με το International Booker Prize 2020 για το βιβλίο «The Discomfort of Evening» που σύντομα θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ίκαρος.

marieke lucas rijneveldΗ Rijneveld, ως κορίτσι, υιοθέτησε το δεύτερο όνομά της, Lucas, στην ηλικία των 19 ετών, σε ανάμνηση του αδερφού της που χάθηκε όταν ήταν τριών χρόνων, αλλά και ως αντίδραση στον καθημερινό εκφοβισμό και τις κοροϊδίες που δεχόταν στο σχολείο εξαιτίας της αγορίστικης συμπεριφοράς της. Έκτοτε, οι Marieke Lucas αρνούνται για τον εαυτό τους τη δυαδικότητα του φύλου, δηλώνουν μη δυαδικοί, φυλοακαθόριστοι, φυλοαπροσδιόριστοι (non binary, είναι ο αγγλικός όρος) και εκφράζονται για τον εαυτό τους με τις αντωνυμίες they/them. Σε συνέντευξη στην εφημερίδα Guardian έχει πει: «Επί πολύ καιρό πίστευα πως το Χόγκουαρτς (σ.σ. το σχολείο του Χάρι Πότερ) υπήρχε πραγματικά». Στη συνέντευξη λέει επίσης ότι άρχισε να ενδιαφέρεται για το γράψιμο στο δημοτικό όταν διάβασε το βιβλίο της Ρόουλινγκ «Ο Χάρι Πότερ και η φιλοσοφική λίθος» και εξηγεί ότι ως παιδί που μεγάλωσε σε οικογένεια αυστηρών ορθόδοξων προτεσταντών της Ολλανδίας, χρειάστηκε να αντιγράψει το βιβλίο στον υπολογιστή για να μπορεί να το διαβάζει κρυφά σε ένα περιβάλλον που η μαγεία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε ως αλληγορία, ούτε ως μεταφορά για έναν κόσμο διαφυγής όπου κανείς έχει το θάρρος της γνώμης του.

* H ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Craig Adderley


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Ανακοινώθηκαν τα δεκατρία βιβλία πεζογραφίας που συγκροτούν τη μακρά λίστα για το βραβείο 2021 του περιοδικού Κλεψύδρα.

Επιμέλεια: Book Press

H Μακρά Λίστα του Βραβείου Πεζογραφίας 2021 του Περιοδικού Κλεψύδρα, περιλαμβάνει βιβλία...

Αποχαιρετισμός στον Κώστα Παπαγεωργίου από την Εταιρεία Συγγραφέων

Αποχαιρετισμός στον Κώστα Παπαγεωργίου από την Εταιρεία Συγγραφέων

Πέθανε ο Κώστας Παπαγεωργίου (1945 - 2021), ποιητής της γενιάς του '70, δοκιμιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας.

Επιμέλεια: Book Press

Τελευταίος λόγος

Τόσο άδειος που έγινα π...

«...ξέρει να σου εξηγήσει τη Μεγάλη Παρασκευή και το Πάσχα»

«...ξέρει να σου εξηγήσει τη Μεγάλη Παρασκευή και το Πάσχα»

Ποίημα του Γιώργου Σεφέρη από την ενότητα «Από τις "Μέρες του 1945 - 1951"», από το Τετράδιο Γυμνασμάτων, Β΄.

Επιμέλεια: Book Press

Γυμνοπαιδία, ΥΓ.

ΓΕΝΑΡΗΣ 1945

 

Η θάλασσα που σε πήρε μακριά

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με τα πεζά κείμενα του Βασίλη Αμανατίδη «Πλαγκτόν – Οι ιστορίες» (εκδ. Νεφέλη). Κεντρική εικόνα: Κεφάλι μέδουσας από την έκθεση του M.E.T. © «Από την Ασσυρία στην Ιβηρική στην αυγή της Κλασικής Εποχής» (Σεπτέμβριος 2014 – Ιανουάριος 2015).

Του Κωνσταντίνου Μα...

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα η εικονογραφημένη ιστορία για παιδιά «Για να ενωθούμε, θ’ ανακατευτούμε – Μια ιστορία για κότες» του Λωράν Καρντόν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

 Λίγα λ...

Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Μετά την κριτική ανάγνωση της μελέτης της Ελισάβετ Κοτζιά «Ελληνική πεζογραφία 1974-2010 − Το μέτρο και τα σταθμά» (εκδ. Πόλις), ο δρ φιλολογίας, κριτικός και συγγραφέας Γιώργος Ν. Περαντωνάκης απε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαίρης Κόντζογλου «Ώρες κοινής ανησυχίας», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 13 Μαΐου, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΧΑΡΩΠΑ ΤΑ ΔΥΟ ΜΟΥ ΧΕΡΙΑ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ