Μια παρουσίαση των σημαντικότερων εκδηλώσεων λατρευτικής μουσικής που θα λάβουν χώρα τη Μεγάλη Εβδομάδα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το Τρίτο Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής.
Γράφει η Έλενα Χουζούρη
Ήχοι λατρευτικής μουσικής θα πλημμυρίσουν την Αθήνα σε δρόμους, εκκλησίες, πλατείες, μουσεία και άλλα γνωστά αθηναϊκά τοπόσημα τη Μεγάλη Εβδομάδα, επιτείνοντας την κατανυκτική ατμόσφαιρα των ημερών.
Το Τρίτο Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής
Το Τρίτο Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής έρχεται από το Σάββατο του Λαζάρου, 12 Απριλίου, έως και την Μεγάλη Τετάρτη, 16 Απριλίου, με 40 συναυλίες διάσπαρτες στην Αθήνα, με μια πλειάδα καλλιτεχνών, μουσικών, χορωδών, ψαλτών, συνθετών, ηθοποιών, αρχιμουσικών και με γνωστά έργα που συνδυάζουν το θρησκευτικό συναίσθημα με την υπαρξιακή σχέση του ανθρώπου με το υπερβατικό και το θείο.
Πρόκειται για μια διοργάνωση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Υπουργείο Πολιτισμού, με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Γιώργο Κουμεντάκη, που έπειτα από δύο εξαιρετικά επιτυχημένες χρονιές, τείνει να γίνει ένας σημαντικός πασχαλινός θεσμός ο οποίος θα έχει ως επίκεντρο τη λεγόμενη λατρευτική μουσική, έναν από τους πυλώνες της δυτικής μουσικής. Ανάμεσα στις συναυλίες που θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε είτε βρεθούμε στην Πλάκα, είτε στον προαύλιο χώρο της Ακρόπολης, είτε στον Καθολικό Καθεδρικό Ναό, είτε στη Μητρόπολη, είτε στο Φετιχιέ Τζαμί, είτε στα μουσεία της Αθήνας, είτε στις αίθουσες της ΕΛΣ, και σε πολλούς άλλους χώρους της πρωτεύουσας, ξεχωρίσαμε τον διάλογο της βυζαντινής μουσικής με τα τραγούδια του Τσιτσάνη που ερμηνεύει η Δήμητρα Γαλάνη, την εμφάνιση της χορωδίας Musica Aeterna Byzantina με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Θεόδωρο Κουρεντζή, του βουλγάρικου γυναικείου συνόλου Βάνια Μονέβα, της επίσης βουλγάρικης Ορχήστρας Εγχόρδων Drop Down Community με διευθυντή τον Μάρκελλο Χρυσικόπουλο, της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων με διευθυντή τον Άλκη Μπαλτά, της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης με διευθυντή τον Λέο Μακφάλ, του συνόλου μεσαιωνικής μουσικής EX Silentio με διευθυντή τον Δ. Κουντουρά, ενώ για τα παιδιά θα παρουσιαστεί η όπερα του Μπρίτεν «Ο κατακλυσμός του Νώε».
Θέση στο Φεστιβάλ θα πάρουν και οι μπάντες, κατά τα παραδοσιακά έθιμα. Συγκεκριμένα, γύρω από την Ακρόπολη θα πεζοπορήσουν παίζοντας λατρευτικές μουσικές η Φιλαρμονική του Δήμου Χαλανδρίου, η μπάντα της Στρατιωτικής Φρουράς και η μπάντα του Πολεμικού Μουσείου.
Η είσοδος σε όλες τις συναυλίες είναι ελεύθερη, χωρίς προκρατήσεις, με σειρά προτεραιότητας. Προκράτηση χρειάζεται μόνον στις συναυλίες που θα παρουσιαστούν στις αίθουσες της ΕΛΣ, της κεντρικής σκηνής και της εναλλακτικής. Το αναλυτικό πρόγραμμα των συναυλιών είναι αναρτημένο στον ιστότοπο της ΕΛΣ.
Ω, Γλυκύ µου Έαρ από την ΚΟΑ
Με αυτόν τον μοναδικής αισθητικής και υψηλού συμβολισμού στίχο, από το πολύψαλτο απολυτίκιο του Ρωμανού του Μελωδού, καθοδηγούνται ο φετινοί πασχαλινοί Μουσικοί Περίπατοι της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών. Το Πάθος και η Ανάσταση, αλλά και η Αναγέννηση της φύσης, η Άνοιξη, αναδεικνύονται μέσα από τους ήχους της μουσικής μπαρόκ, όπου τα κοσμικά στοιχεία συνομιλούν με τα λατρευτικά. Όπου ποιητικά κείμενα συνδυάζονται με τις εμπνευσμένες και υψηλόστατες μελωδίες του Μπαχ, του Τέλεμαν, του Βάλτερ, του Φας και άλλων συνθετών της μουσικής μπαρόκ, για προσφέρουν μια μυσταγωγική εμπειρία, στον μαγευτικό χώρο του Βυζαντινού Μουσείου, τη Μεγάλη Δευτέρα, 14 Απριλίου.
Πίσω από τα αναλόγια θα βρίσκονται τέσσερις εκλεκτοί μουσικοί της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών που θα παίξουν με όργανα εποχής: Ο Βασίλης Σούκας (βιολί), ο Άγγελος Ρεπαπής (βιόλα ντα γκάμπα), Δημήτρης Βάμβος (μπαρόκ όμποε) και ο Αλέξανδρος Οικονόμου (μπαρόκ φαγκότο). Μαζί τους συμπράττει και ο τσεμπαλίστας Σεβαστιανός Μοτορίνη.
Η είσοδος είναι ελεύθερη με σειρά προτεραιότητας. Ώρα έναρξης 19.30.
Καμεράτα και Χάιντελ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Ο Χαίντελ (1685-1759) παρουσίασε για πρώτη φορά το δραματοποιημένο ορατόριο «Η Ανάσταση» την Κυριακή του Πάσχα 1708 και από τότε, τέσσερις αιώνες μετά, συγκαταλέγεται μέσα στα εμβληματικότερα ορατόρια της λατρευτικής μουσικής, με αλλεπάλληλες παρουσιάσεις στις σπουδαιότερες αίθουσες συναυλιών ανά τον κόσμο, από φημισμένες ορχήστρες, καταξιωμένους μονωδούς και διάσημους αρχιμουσικούς. Πρόκειται για ένα σύνθετο ορατόριο όπου τα Πάθη του Χριστού και η Ανάσταση Του κατέχουν βέβαια τον κεντρικό ρόλο αλλά σε δεύτερο πλάνο τίθεται το υπαρξιακό και φιλοσοφικό ζήτημα της διαμάχης του καλού και του κακού, που εκπροσωπούνται από τον Παράδεισο και την Κόλαση.
Έτσι σε ένα μοναδικής ομορφιάς οπερατικό διάλογο συνομιλούν υπερφυσικά πλάσματα (Άγγελος, Εωσφόρος) και άνθρωποι (Μαρία Μαγδαληνή, Μαρία του Κλεώπα, Ευαγγελιστής Ιωάννης)
Έτσι σε ένα μοναδικής ομορφιάς οπερατικό διάλογο συνομιλούν υπερφυσικά πλάσματα (Άγγελος, Εωσφόρος) και άνθρωποι (Μαρία Μαγδαληνή, Μαρία του Κλεώπα, Ευαγγελιστής Ιωάννης) καθώς παρατίθενται και τα όσα συνέβησαν το Μεγάλο Σάββατο και την Κυριακή του Πάσχα, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ιωάννη. Παράλληλα έχουμε συνομιλίες του Ιησού με την μητέρα του-Παναγία και την Μαρία Μαγδαληνή.
Η «Ανάσταση» παρουσιάζεται από την Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής, με όργανα εποχής αντίστοιχα με εκείνα που είχε ο Χαίντελ κατά την περίοδο δημιουργίας του έργου, τη Μεγάλη Δευτέρα, 14 Απριλίου. Την ορχήστρα διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος στην μπαρόκ μουσική, αρχιμουσικός Γιώργος Πέτρου. Επίσης οι καλλιτέχνες που ζωντανεύουν τους ρόλους είναι ειδικευμένοι πάνω στην μουσική του 18ου αιώνα: ο σοπρανίστας Nicolo Balducci [Άγγελος], ο μπάσος Sreten Manjlovic (Εωσφόρος), η μέτζο-σοπράνο Μαίρη-Έλεν Νέζη (Μαρία Μαγδαληνή), η κοντράλτο Lena Suttor-Wernish (Μαρία του Κλεώπα) και ο τενόρος Krystian Adam (ωάννης). Η βραδιά θα κλείσει με την εικαστική παρέμβαση με βίντεο του Γιώργου Τέλλου (καλλιτεχνικός φωτισμός), ειδικά σχεδιασμένη για την παράσταση.
Από τις γάτες... στο Ρέκβιεμ
Τον γνωρίζουμε από τα πετυχημένα και πολυφημισμένα του μιούζικαλ «The Cats» και «Το φάντασμα της όπερας» τον Andrew Lloyd Weber, ο οποίος το 1985 έγραψε ένα Ρέκβιεμ που είναι συνδυασμός λυρικού ύφους μιούζικαλ και σύγχρονης μουσικής πρωτοπορίας με... λατρευτικές πινελιές. Αυτό λοιπόν το κατά Weber Ρέκβιεμ θα ακούσουμε την Μεγάλη Τετάρτη, 16 Απρίλιου, από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, με καλλιτεχνική διεύθυνση Γιώργου Βράνου.
Συμμετέχουν ο Παναγιώτης Γιαννάκας (κλαρινέτο), η υψίφωνος Δήμητρα Κωτίδου, ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος και η Εβίτα Χιώτη (boy soprano), με τη Χορωδία του Δήμου Αθηναίων.
Το ελληνικό παραδοσιακό μοιρολόι ταιριάζει απόλυτα στις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας.
Το ελληνικό παραδοσιακό μοιρολόι ταιριάζει απόλυτα στις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας. Έτσι ο συνθέτης Δημήτρης Σκύλλας, κατά ανάθεση της ΚΟΑ, συνέθεσε το έργο «The judgment day για κλαρινέτο και ορχήστρα» με έμπνευση από το ηπειρώτικο μοιρολόι, το οποίο παρουσιάζεται επίσης την ίδια βραδιά.
*Η ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Το βιβλίο της «“Ψυχή ντυμένη αέρα” – Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου: Η μούσα της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
