altΔοκίμιο για την επιτελεστικότητα της λογοτεχνίας
Χρήστος Χρυσόπουλος
Εκδόσεις Οκτώ 2016
Σελ. 236, τιμή εκδότη €18,50

Με τον όρο επιτελεστική λογοτεχνία ονομάζουμε όχι ένα συγκεκριμένο είδος γραφής, αλλά τη διακριτή ικανότητα ορισμένων λογοτεχνικών έργων να επιζούν της ανάγνωσης και του χρόνου, εξακολουθώντας -τρόπον τινά- να "λειτουργούν", να "επιτελούν" κάποιον σκοπό, πέραν της εποχής κατά την οποία γράφτηκαν. Στα είκοσι δύο κεφάλαια αυτού του βιβλίου ο Χρήστος Χρυσόπουλος αναπτύσσει έναν πολυσήμαντο συλλογισμό για την αξία που μπορεί να έχει σήμερα ο γραπτός λόγος. Κινούμενος με ευελιξία και θάρρος από τη θέση του αναγνώστη σε εκείνην του συγγραφέα, επιδιώκει τη συγκρότηση ενός παραδείγματος για το πώς διαβάζουμε λογοτεχνία, κρίνουμε τα κείμενα και σκεφτόμαστε τη γραφή. Η διαδρομή που χαράσσει ξεκινά από τη θεωρία των γλωσσικών πράξεων, για να καταλήξει στα πλέον αμφίσημα και "σκιώδη" ζητήματα της προσωπικής εμπλοκής του συγγραφέα με το κείμενο. Είναι μια επίμονη υπεράσπιση της γραφής ως διακινδύνευσης, αλλά και η επιβεβαίωση της παλιάς πίστης ότι ο λόγος καταφέρνει κάποιες φορές να υπερβεί το θνητό υποκείμενο. Σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του συγγραφέα: "Ό, τι γράφουμε, το δανειζόμαστε από τον χρόνο".
"Τι είναι επιτελεστική λογοτεχνία; Κατά ποια έννοια θα μπορούσε αυτή να αποτελέσει μια απάντηση στο ερώτημα πώς γράφει κανείς σήμερα; Τι απαιτεί από τον συγγραφέα, πώς κινητοποιεί τον αναγνώστη, πώς καταφέρνει να θέσει την ίδια τη λειτουργία της λογοτεχνίας εν κινδύνω; [...] Ο Χρήστος Χρυσόπουλος στον οποίο χρωστάμε τα ερεθιστικά αυτά ερωτήματα, καθώς υπάγεται σε εκείνους τους συγγραφείς που στοχάζονται πάνω στα ίδια τους τα μέσα, γνωρίζει πρώτα απ' όλα πως τα περιθώρια για νεωτερισμούς στην τέχνη είναι πρακτικώς ανύπαρκτα. Δεν καταρτίζει λοιπόν τα καταστατικά προτάγματα της επιτελεστικής λογοτεχνίας με μια διάθεση ρηξικέλευθης τομής ως προς το λογοτεχνικό κατεστημένο, αλλά μάλλον εν είδει μιας ηθικής της γραφής [...] Αυτό που κινητοποιεί τον Χρυσόπουλο να συνεχίζει, να προσθέτει νέο κρίκο στις συγγραφικές του καταθέσεις, να διαφέρει και ως προς τον εαυτό του παραμένοντας κατ' ουσίαν στοχοπροσηλωμένος στο ίδιο, μοιάζει να είναι μια διαρκής εγρήγορση, μια αυτόκλητη δραστηριοποίηση. Η απάντηση σε ένα κάλεσμα που ο ίδιος έχει θέσει - και ίσως κάθε καλλιτέχνης θα έπρεπε να αισθάνεται".

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χριστουγεννιάτικο bazaar βιβλίου 2025 από τις εκδόσεις Καπόν

Χριστουγεννιάτικο bazaar βιβλίου 2025 από τις εκδόσεις Καπόν

Οι εκδόσεις Καπόν διοργανώνουν και φέτος το καθιερωμένο τους bazaar των Γιορτών για τέσσερις ημέρες, με μεγάλες εκπτώσεις σε σημαντικούς τίτλους.

Επιμέλεια: Book Press

Από την Πέμπτη 11 ως την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025, οι...

Ιστορία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός: 50 βιβλία του 2025 που μας ανοίγουν νέους ορίζοντες

Ιστορία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός: 50 βιβλία του 2025 που μας ανοίγουν νέους ορίζοντες

Πενήντα βιβλία επιλεγμένα από την πλούσια βιβλιοπαραγωγή του 2025, βιβλία που ανοίγουν νέους ορίζοντες σε πολλά και διαφορετικά πεδία γνώσης και στοχασμού.

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Πενήντα βιβλία σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας, κοινωνι...

Ο Αλέξης Ζήρας αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Ο Αλέξης Ζήρας αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Ο Αλέξης Ζήρας, κριτικός, γραμματολόγος, ερευνητής της νεότερης ελληνικής και ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και πρώην Πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Εικόνα: Ο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συναίνεση» της Βανεσά Σπρινγκορά (προδημοσίευση)

«Συναίνεση» της Βανεσά Σπρινγκορά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Βανεσά Σπρινγκορά [Vanessa Springora] «Συναίνεση» (μτφρ. Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης, επιμέλεια μτφρ. Μιρέλα Διαλέτη), το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας ...

«Ταξίδι στη Λευκή Θάλασσα» του Μάλκομ Λόουρι (προδημοσίευση)

«Ταξίδι στη Λευκή Θάλασσα» του Μάλκομ Λόουρι (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μάλκομ Λόουρι [Malcolm Lowry] «Ταξίδι στη Λευκή Θάλασσα» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Ίσως πάντα τη...

«Η αγέλη» της Βίκυς Τσελεπίδου (προδημοσίευση)

«Η αγέλη» της Βίκυς Τσελεπίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βίκυς Τσελεπίδου «Η αγέλη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[ΦΑΙΗ] 

Είχαν πυκνώσει πάλι οι συναντήσεις ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ιστορία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός: 50 βιβλία του 2025 που μας ανοίγουν νέους ορίζοντες

Ιστορία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός: 50 βιβλία του 2025 που μας ανοίγουν νέους ορίζοντες

Πενήντα βιβλία επιλεγμένα από την πλούσια βιβλιοπαραγωγή του 2025, βιβλία που ανοίγουν νέους ορίζοντες σε πολλά και διαφορετικά πεδία γνώσης και στοχασμού.

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Πενήντα βιβλία σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας, κοινωνι...

250 χρόνια Τζέιν Όστεν: Η αθόρυβη επανάσταση της ειρωνείας

250 χρόνια Τζέιν Όστεν: Η αθόρυβη επανάσταση της ειρωνείας

Διακόσια πενήντα χρόνια (250) κλείνουν σε λίγες μέρες από τη γέννηση της Τζέιν Όστεν [Jane Austen, 16 Δεκεμβρίου 1775 – 18 Ιουλίου 1817], μια από τις πιο επιδραστικές συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η μεταφράστρια πολλών βιβλίων της στα ελληνικά, συγγραφέας Αργυρώ Μαντόγλου, προσεγγίζει την ιδιοφυία της σπουδ...

Τέσσερις νέες ποιητικές συλλογές από τις εκδόσεις Βακχικόν

Τέσσερις νέες ποιητικές συλλογές από τις εκδόσεις Βακχικόν

Τέσσερις ποιητικές συλλογές από Έλληνες δημιουργούς κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Βακχικόν. Εικόνα: «Ο γέρος κιθαρίστας» του Πικάσο. 

Επιμέλεια: Book Press

Τέσσερα νέα ποιητικά βιβλία μόλις κυκλοφόρησαν από τι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ