Για το μυθιστόρημα της Laetitia Colombani «Η πλεξούδα» (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη), ένα μυθιστόρημα για τρεις γυναίκες αποφασισμένες να ξεπεράσουν τους περιορισμούς τους οποίους θέτει στη ζωή τους το φύλο τους.
Της Λεύκης Σαραντινού
Τρεις γυναίκες από τρεις διαφορετικές ηπείρους που τις ενώνει μία πλεξούδα. Τρεις γυναίκες δυνατές και αποφασισμένες όσο τίποτα στον κόσμο, να ξεπεράσουν τους περιορισμούς τους οποίους θέτει στη ζωή τους το φύλο τους.
Η Σμίτα από το χωριό Μπανταλπούρ στο Ούτταρ Πραντές της Ινδίας.
«Η Σμίτα είναι μία Ντάλιτ. Μια ανέγγιχτη. Ανήκει σε εκείνους που ο Γκάντι αποκαλούσε “Παιδιά του Θεού”. Εκτός κάστας, εκτός συστήματος, εκτός όλων. Ένα είδος από μόνο του, που θεωρείται πολύ μιασμένο για να έρχεται σε επαφή με άλλα είδη, ένα ελεεινό απόβλητο που οι άλλοι φροντίζουν να κρατάνε σε απόσταση, χώρια, όπως την ήρα από το σιτάρι».
Η Σμίτα ανήκει στο χαμηλότερο σκαλοπάτι της ινδικής κοινωνίας και δουλεύει σε άθλιες συνθήκες στα αποχωρητήρια του χωριού της, καθαρίζοντας τις τουαλέτες των «ανωτέρων» της. Είναι μια δουλειά την οποία έκανε και η μητέρα της, αλλά και η γιαγιά της πριν από αυτήν. Ονειρεύεται όμως να προσφέρει μια καλύτερη ζωή στην κόρη της και είναι αποφασισμένη να κάνει τα πάντα προκειμένου να το πετύχει.
Τρεις γυναίκες από τρεις διαφορετικές ηπείρους που τις ενώνει μία πλεξούδα. Τρεις γυναίκες δυνατές και αποφασισμένες όσο τίποτα στον κόσμο, να ξεπεράσουν τους περιορισμούς τους οποίους θέτει στη ζωή τους το φύλο τους.
Η Τζούλια από το Παλέρμο της Σικελίας.
«Η Τζούλια πετάγεται στον ύπνο της. Απόψε είδε τον πατέρα της στο όνειρό της. Μικρή, τις άρεσε πολύ να τον συνοδεύει στη γύρα του. Νωρίς το πρωί, ανέβαιναν και οι δυο στη βέσπα, κι εκείνη δεν καθόταν πίσω αλλά μπροστά, στα γόνατα του μπαμπά της».
Η Τζούλια εργάζεται στη βιοτεχνία μαλλιού του πατέρα της και τον αντικαθιστά όταν λείπει. Ζει μια ήρεμη ζωή, έως ότου θα βρεθεί αντιμέτωπη με γεγονότα τα οποία θα τη θέσουν προ των ευθυνών της και θα την αναγκάσουν να πάρει κρίσιμες αποφάσεις: ένα ατύχημα που θα της στερήσει τον πατέρα της, μια πιθανή χρεοκοπία και έναν απρόσμενο έρωτα με έναν αλλόθρησκο. Ο δρόμος τον οποίο θα αποφασίσει να τραβήξει θα την κάνει να δει τον κόσμο με άλλα μάτια.
Και η Σάρα από το Μόντρεαλ του Καναδά.
 |
 |
«Η Σάρα είχε έτσι υψώσει ένα τείχος απόλυτα ερμητικό ανάμεσα στην επαγγελματική και την οικογενειακή της ζωή, με την καθεμιά να ακολουθεί τη ροή της, σαν δύο ευθείες παράλληλες γραμμές που δεν συναντιούνται ποτέ».
Η Σάρα είναι εργασιομανής. Χωρισμένη μητέρα τριών παιδιών, έχει επιλέξει να ρίξει το βάρος ανεπιφύλακτα στη δουλειά και όχι στην οικογένειά της. Πετυχημένη δικηγόρος, θα αναγκαστεί να αναθεωρήσει τη στάση που έχει απέναντι στη ζωή, όταν θα μάθει πως πάσχει από καρκίνο. Τότε θα συνειδητοποιήσει πως το εργασιακό περιβάλλον της αποτελείται στην πραγματικότητα από θηρία που είναι έτοιμα να ξεσκίσουν τις σάρκες των πιο αδύναμων. Ο καρκίνος όμως θα είναι αυτός ο οποίος θα δημιουργήσει τελικά τη νέα Σάρα και θα την κάνει να αναθεωρήσει πολλές από τις αξίες με τις οποίες πορευόταν στη μέχρι τότε.
Αναμφισβήτητα, η διεθνής βιβλιογραφία είναι εμπλουτισμένη με πολλά κείμενα, αφηγήσεις ιστοριών ξεχωριστών γυναικών. Κανένα όμως, δεν πετυχαίνει να αφηγηθεί τις ιστορίες τους με τον τρόπο που το κάνει η Λετισιά Κολομπανί, η οποία τελικά γράφει ένα λογοτεχνικό κείμενο το οποίο φέρει πολλά στοιχεία ενός θεατρικού κειμένου, κι ας μην έχει πολλούς διαλόγους. Κι ας επικεντρώνεται περισσότερο στη διερεύνηση των συναισθημάτων και των σκέψεων καθεμίας από τις τρεις ηρωίδες της.
Ίσως αυτή την προσέγγιση να την οφείλει στις πολλές ιδιότητές της. Εκτός από πεζογράφος είναι και ηθοποιός, σκηνοθέτιδα και σεναριογράφος. Κι έτσι, ενώ θα υπέθετε κανείς ότι επιμερίζει το ταλέντο της, τελικά το αποτέλεσμα δείχνει μια ολοκληρωμένη καλλιτέχνιδα.
Η Πλεξούδα είναι ένα κείμενο ξεχωριστό και συγκινητικό. Κανείς δεν υποψιάζεται εξαρχής το αδιόρατο νήμα το οποίο ενώνει τελικά τις τρεις αυτές γυναίκες από τα τρία άκρα του πλανήτη. Η Κολομπανί ερευνώντας τα άδυτα της ψυχής τους και την τόσο διαφορετική καθημερινότητά τους, δημιουργεί τελικά ένα βιβλίο το οποίο διαβάζεται απνευστί και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.
* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).
