Συρία, ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΪΜΑΚΗ

Ήτανε όνειρο, ναι, ήτανε παραμύθι εκείνο το ταξίδι στη Συρία το 1999. Περπάτησα στο μυθικό παλάτι του 2400 π.Χ. με τα 300 δωμάτια του βασιλιά Ζίμρι Λιμ στο παρευφράτειο Μαρί, είδα τους μαθητευόμενους γραφείς να αντιγράφουν χιλιάδες πήλινες πινακίδες και τον ανυπόδητο άρχοντα Λάμγκι Μάρι με το παλτουδάκι του από μακρύτριχο μαλλί προβάτου να προσεύχεται στη θεά Νίνι Ζαζά και τον πανέμορφο ραψωδό Ουρ Νανσέ.
Η στοιχειωμένη από δαίμονες έρημος με τύλιξε στα δίχτυα της, γέμισε άμμο το βλέμμα, το κορμί, την ψυχή μου. Έστειλε τον άγριο Σιμούν να με τρομάξει στην πόλη φάντασμα, τη Δούρα Ευρωπό. Κι όταν με πήρε η νύχτα έζησα μιαν άνοιξη στον ουρανό. Ένα μεγάλο ποίημα της άμμου είναι η έρημος. Ένα μεγάλο ποίημα είναι αυτή η χώρα.
Η περήφανη βασίλισσα της Παλμύρας, η Ζηνοβία, φεύγει ασθμαίνουσα πάνω στ' άλογο, μα την προλαβαίνουν στον Ευφράτη οι Ρωμαίοι του Αυρηλιανού. Στην Ντέιρ εζ Ζορ πολύχρωμα πλήθη, Άραβες, Κούρδοι, Συροχαλδαίοι, Κιρκάσιοι περπατούν, μιλούν δυνατά, παζαρεύουν εξωτικά μυρωδικά.
Τα εκατοντάδες πρωτοβυζαντινά χωριά με τις επαύλεις και τις βασιλικές του 7ου-10ου αιώνα κείτονται τώρα νεκρά, με μόνη συντροφιά τον βράχο, τα γεράκια και τους Βεδουίνους.
Να περπατάς σ' αυτή τη γη σημαίνει να θέλεις ν' αφουγκραστείς τον σφυγμό της, ν' ακούσεις την ανάσα της, γιατί όχι και τη λαλιά της, στα πολύβουα παζάρια. Να δεις τις αποχρώσεις πάνω στην γκρίζα πέτρα τις διαφορετικές ώρες της ημέρας.
Αυτή τη γη της Συρίας για χρόνια «μες στην σκέψη μου την μελετούσα πάντα σαν κάτι ιερό που προσκυνώντας το πλησιάζεις, σαν οπτασία τόπου ωραίου, σαν όραμα ελληνικών πόλεων και λιμένων».
Όμως τα παραμύθια έχουν τις καλές Νεράιδες, έχουν και τις κακές μάγισσες. Έτσι κι εδώ μάγισσα κακιά ήρθε το παραμύθι να μολέψει, να κάνει το όνειρο εφιάλτη. Λεηλάτησε το παλάτι του Ζίμρι Λιμ, έπνιξε στον Ευφράτη τον μικρό Χαλίντ, γκρέμισε τον ναό του θεού Βήλου, παρέδωσε στις φλόγες το θρυλικό παζάρι στο Χαλέπι, πλήγωσε τον Άγιο Συμεών τον Στυλίτη, έκοψε το κεφάλι στον λάτρη σκαπανέα της Παλμύρας, πούλησε στα σκλαβοπάζαρα του λαθρεμπορίου την Κασσιόπεια, κομμάτιασε το λιοντάρι της θεάς Αλ-λατ και στο γκρίζο βασάλτινο θέατρο της Μπόσρα παίχτηκε η τελευταία αιμάτινη παράσταση... Μια φορά... Συρία ην ειρηνική και ευδαίμων. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)