bullied kid390

Λεκτική, ψυχολογική, σωματική, σεξουαλική ή και ηλεκτρονική, το bullying είναι κάποιας μορφής βία που ασκείται σε βάρος όποιου είναι περισσότερο ευάλωτος ώστε να θυματοποιηθεί και να «καταπιεί» τις συνέπειες των βασανιστηρίων από άτομα που απολαμβάνουν σαδιστικά το γεγονός ότι απλώς μπορούν να το κάνουν. Τα βιβλία, είτε εγχειρίδια για την κατανόηση του φαινομένου είτε λογοτεχνικά έργα που απευθύνονται κυρίως σε εφήβους και νέους, ξεδιαλύνουν τις σκιές και συμβάλλουν στην εκρίζωση του κακού.

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα 

Για πολλά χρόνια, το φαινόμενο του εκφοβισμού εντός του σχολικού χώρου (ήδη από το δημοτικό), αλλά και εκτός, αποτελούσε αχαρτογράφητη περιοχή. Ο φόβος για τον κοινωνικό στιγματισμό απέτρεπε τις οικογένειες να μιλήσουν ανοιχτά και το σχολικό περιβάλλον να αποδεχθεί ότι αποτελεί εκκολαπτήριο του κακού. Η άρνηση αποδοχής μιας δυσάρεστης κατάστασης, εξαιρετικά επώδυνης για όποιον τη βιώνει και η οποία υποδηλώνει κάποια αδυναμία, κάνει τα θύματα ακόμη περισσότερο ευάλωτα και εκτεθειμένα στον θύτη τους. Εκπαιδευτικοί, γονείς και οιοσδήποτε ασχολείται με τα παιδιά έχουν στη διάθεσή τους αρκετά εγχειρίδια που με συνοπτικό τρόπο ξεκαθαρίζουν το τοπίο και δίνουν χρήσιμες κατευθύνσεις για την αναγνώριση του φαινομένου και τελικά την αντιμετώπισή του. 

Συγγραφείς βιβλίων για εφήβους και νέους έχουν προσεγγίζει λογοτεχνικά το θέμα προσφέροντας στα παιδιά βιβλία μέσω των οποίων αναγνωρίζουν καταστάσεις ενώ αποτελούν αφορμές για να σπάσουν τη σιωπή είτε βρίσκονται από την πλευρά του θύματος είτε του παρατηρητή-συνένοχου.

Βιβλία για γονείς και εκπαιδευτικούς 

epsypeΜελετώντας το φαινόμενο στον σχολικό χώρο οι ερευνητές κατέληξαν σε συμπεράσματα που απαντούν με σαφήνεια στο τι είναι bullying (εκφοβισμός/θυματοποίηση) και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί. Ο Dan Olweus, καθ. Ψυχολογίας στο Παν/μιο Μπέργκεν στη Νορβηγία, άρχισε να μελετά το φαινόμενο από τη δεκαετία του 1970 και είναι ο εισηγητής του όρου και εμπνευστής του «Προγράμματος Πρόληψης Εκφοβισμού του Olweus» στο οποίο βασίζονται όλες οι πρακτικές προσεγγίσεις αντιμετώπισης.

Το βιβλίο του Olweus Εκφοβισμός και βία στο Σχολείο αποτελεί το βασικό εγχειρίδιο από το οποίο πρέπει κανείς να ξεκινήσει ώστε να κατανοήσει το φαινόμενο. Κυκλοφορεί από την Ε.Ψ.Υ.Π.Ε (2009).

 

grigoriΣτο θέμα της πρόληψης εστιάζει η πρόσφατη έκδοση με τίτλο Σχολικός Εκφοβισμός 9+1 σχέδια εργασίας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση, επιμ. Ζωή Κρόκου (εκδ. Γρηγόρη, 2015). Το βιβλίο είναι ένας οδηγός για τους εκπαιδευτικούς ώστε να αναπτύξουν δράσεις που μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά ενώ ταυτόχρονα ενδυναμώνουν τη σχολική ομάδα και βοηθούν στην αποσυμπίεση εντάσεων.

papazisiΤον θυμό και την επιθετικότητα ως αιτίες πίσω από συμπεριφορές εκφοβισμού αναδεικνύει και αναλύει στο βιβλίο της Θυμός, επιθετικότητα, εκφοβισμός (εκδ. Παπαζήση, 2010) η ψυχολόγος και παιδαγωγός Εύη Μακρή-Μπότσαρη.

gutenbergΟ συλλογικός τόμος Ο εκφοβισμός στα ελληνικά σχολεία, σε επιμ. Αναστασίας Ψάλτη, Στέλλας Κασάπη, Βασιλικής Δηληγιάννη-Κουιμτζή (Gutenberg, 2012), παρουσιάζει στοιχεία για την ελληνική πραγματικότητα, δίνει το λόγο στους γονείς και φιλοδοξεί να είναι ένα βοήθημα για εκπαιδευτικούς και εργαζόμενους στην ψυχική υγεία.

malliarisΤο δύσκολο θέμα της βίας των παιδιών εξετάζεται στον συλλογικό τόμο με τίτλο Η βίαιη συμπεριφορά των παιδιών (εκδ. Μαλλιάρης παιδεία, 2014). Οκτώ ψυχαναλυτές και ψυχοθεραπευτές προσεγγίζουν την παιδική επιθετικότητα από ψυχαναλυτική σκοπιά και επιχειρούν να φωτίσουν τα σκοτεινά αίτια που την προκαλούν.

epikentroΗ Ελένη Ανδρέου, καθ. Παιδαγωγικής Ψυχολογίας στο Παν/μιο Θεσσαλίας, εξετάζει το θέμα του εκφοβισμού και της θυματοποίησης ως κοινωνική επιδημία και όχι ως πρόβλημα μεμονομένων ατόμων με ειδικά, ατομικά χαρακτηριστικά. Στο βιβλίο της Χορεύοντας με τους λύκους (εκδ. Επίκεντρο, 2011) αναφέρεται στις κοινωνικές επιλογές που συντηρούν και ενισχύουν τη βία, στα εξουσιαστικά πρότυπα και τον ηγεμονικό λόγο που τα καλλιεργεί εντός και εκτός σχολείου ενώ εισάγει στοιχεία προβληματισμού για την διαδικασία από-θυματοποίησης εκείνων που υφίστανται τη βία.

 

Βιβλία για εφήβους 

pressler-james-exofΣτο μυθιστόρημα του Αμερικανού Τζέιμς Πρέλλερ Θεατής ή το επόμενο θύμα; (εκδ. Πατάκη, 2013) η αφήγηση της ιστορίας του 13χρονου Έρικ έχει ως αφετηρία μια σκηνή όπου ένα τρομαγμένο παιδί τρέχει για να ξεφύγει. Μια δυνατή εικόνα που εισάγει ευθύς εξαρχής το θέμα του εκφοβισμού όπου θύτες και θύματα αποτελούν τους παίκτες μιας παρτίδας στο αδιέξοδο παιχνίδι της βίας. Οι ρόλοι εναλλάσσονται και ο θύτης μιας ιστορίας μπορεί κάλλιστα να είναι το θύμα μιας άλλης. Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τα παιδιά εκείνα που με την ανοχή και τη σιωπή τους γίνονται ουσιαστικά συμμέτοχοι στον εκφοβισμό αλλά και δυνητικά τα επόμενα θύματα. 

papatheodorou-exofylloΤο ημερολόγιο ενός δειλού (εκδ. Καστανιώτη, 2014) του Βασίλη Παπαθεοδώρου μεταφέρει μια βάναυση αλλά καθημερινή ιστορία κακοποίησης όπως τη ζουν δεκάδες έφηβοι σε κάθε πιθανό περιβάλλον ακόμη και εκεί όπου τα προβλήματα μοιάζουν να είναι λυμένα. Οι ακραίες συμπεριφορές συνεχίζονται, βγαίνουν στην επιφάνεια και ο περίγυρος παρατηρεί μουδιασμένα χωρίς να αντιδρά. Οι ήρωες του Παπαθεοδώρου οδηγούνται σε πορεία συνειδητοποίησης που τους φέρνει αντιμέτωπους με τις επιλογές τους. 

kalendisΣτο Μαζί (εκδ. Καλέντης, 2013) της Ελένης Πριοβόλου ένα μικροκαμωμένο παιδί γίνεται στόχος της συμμορίας των νταήδων του σχολείου του με τους οποίους κανείς δεν τολμά να τα βάλει. Η έλευση μιας νέας μαθήτριας θα αλλάξει τις ισορροπίες. Ένα βιβλίο που απευθύνεται και σε μικρότερα παιδιά, έμπειρους αναγνώστες και συναισθηματικά ώριμους μαθητές και των τελευταίων τάξεων του δημοτικού.

patakisΗ Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου με την Αμίλητη αγάπη (εκδ. Πατάκη, 2014) αναδεικνύει τη δυνατή φιλία και τους ισχυρούς δεσμούς που σφυρηλατούνται κατά τη διάρκεια της εφηβείας όταν τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με ακραία περιστατικά, με ωμή βία που στο βιβλίο έχει χαρακτηριστικά εκφοβισμού αλλά και ναζιστικών συμπεριφορών. Σε πρώτο πλάνο ο αναγνώστης παρακολουθεί τη ζωή τριών εφήβων, δυο κοριτσιών κι ενός αγοριού που αναμετριούνται με τις προκλήσεις αλλά έχουν ο ένας τον άλλον.  

 

 

 

* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γονείς, οι πρώτοι παιδαγωγοί

Γονείς, οι πρώτοι παιδαγωγοί

Του Σωτήρη Βανδώρου

Είναι η πιο τρομερή περιπέτεια για την ανθρώπινη συνθήκη, λέει μετά λόγου γνώσεως ο Αλντό Ναουρί, για την ανατροφή και διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Στο βιβλίο του Εκπαιδεύοντας τα παιδιά ο λιβυκής κατ...

Τα πολλά πρόσωπα του bullying

Τα πολλά πρόσωπα του bullying

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

...
Μιλάμε, δεν φοβόμαστε

Μιλάμε, δεν φοβόμαστε

Κάθε εβδομάδα η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα τα βιβλία τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ