alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μόδη Γούναρη «Αταξίες» (εκδ. Πανοπτικόν).

Του Κώστα Δρουγαλά

Οι Αταξίες είναι το έκτο βιβλίο του ψυχιάτρου, συγγραφέα, ζωγράφου και μέλους του Κοινωνικού Ιατρείου Θεσσαλονίκης Μόδη Γούναρη. Το κομψό βιβλιαράκι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πανοπτικόν, περιλαμβάνει έξι διηγήματα, συνδετικός κρίκος των οποίων, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είναι οι «αταξίες» κάποιων ανήλικων ή νεαρών πρωταγωνιστών των διηγημάτων.

Στα διηγήματα της συλλογής, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έννοιες της «βοήθειας» και της «αλληλεγγύης»: οι ανήλικοι πρωταγωνιστές των ιστοριών φαίνονται να αντιλαμβάνονται διαφορετικά, πιο ουσιαστικά και σε βάθος, το περιεχόμενο των παραπάνω ιδεών, αφού βρίσκονται πολύ μακριά από τις επιβαλλόμενες κοινωνικές πρακτικές του ενήλικου κόσμου.

Στον πρώτη ιστορία, με τίτλο, «Μάρκος», ο γοητευτικός, αρρενωπός πρωταγωνιστής του διηγήματος και ηγετικό στέλεχος της Αριστεράς, o Δημήτρης, μαθαίνει πως ο γιος του είναι ομοφυλόφιλος, συνειδητοποιώντας ότι, παρότι «θυελλώδης υπερασπιστής της ανθρώπινης απελευθέρωσης από όλα τα δεσμά», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας, στην πραγματικότητα είναι ένας δυσκίνητος μικροαστός πατριάρχης, τόσο οικείος στη συντηρητική κοινωνία που με ιδεολογική προσήλωση πασχίζει να αλλάξει. Στον «Χαρταετό», ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής μεταφέρεται στην παιδική ηλικία και στην προσπάθειά του να πετάξει έναν κόκκινο χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα· ο αφηγητής δυσφορεί με τις υπέρμετρες προσπάθειες του πατέρα να του εξηγήσει τον τρόπο που ίπταται ο χαρταετός, ουσιαστικά απομακρύνοντας τον πρωταγωνιστή από οποιαδήποτε αίσθηση παιδικής ανεμελιάς. Όταν τελικά ο σπάγγος που συγκρατούσε τον χαρταετό κοπεί –από μία θαρρείς θεϊκή παρέμβαση– ο πρωταγωνιστής θα νιώσει όμορφα παρακολουθώντας τον περήφανο χάρτινο φυγά στον γαλανό ουρανό.

Στη «Δοκιμασία», μία μητέρα με εμφανείς αυτοκτονικές τάσεις ύστερα από την εγκατάλειψη από τον σύζυγό της, ζητάει από το μονάκριβο παιδί της να μάθει πόσο πολύ την αγαπάει: με την επίφαση της μητρικής αγάπης ζητάει από τον γιο της να αυτοκτονήσουν μαζί. Η δοκιμασία καταλήγει διπλή, αφού δοκιμάζεται τόσο η απελπισία της μητέρας όσο και η αγάπη του παιδιού της. Στη «Δασκάλα», η Κατερίνα, μαθήτρια της τετάρτης δημοτικού, χάνει σταδιακά το χαμόγελο και την ξεγνοιασιά της ηλικίας εξαιτίας της δασκάλας της· η τελευταία εμφανίζεται αυταρχική, εμμονική, με υποβόσκουσες εθνικιστικές και ρατσιστικές τάσεις. Η Βάσω, αδερφή της Κατερίνας, θα αλλάξει τα δεδομένα, προβαίνοντας σε μια συμβολική κίνηση, όπου ο εύθραυστος ψυχισμός της μικρής της αδερφής θα σωματοποιηθεί στο πλαστικό κορμί μιας κούκλας.

Στο διήγημα «Στην παραλία», ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής παρακολουθεί μελετώντας (ή μελετά παρακολουθώντας) τον κόσμο που πηγαινοέρχεται στην Παραλία της Θεσσαλονίκης· με αφορμή έναν σκυλοτσακωμό, το ενδιαφέρον του εστιάζεται σε ένα τσιγγανάκι, έναν μικρό κι αόρατο παρία που ζει και κινείται στα ορατά χνάρια της κοινωνίας. Η σκηνή όπου ο ανήλικος απόκληρος παίζει μόνος του τη νύχτα στην έρημη παιδική χαρά, είναι από τις κορυφαίες σκηνές του βιβλίου. Στην ιστορία που κλείνει τη συλλογή, τη «Φτώχεια», η Μάγδα και η Όλγα είναι συμμαθήτριες και πολύ καλές φίλες. Η Μάγδα προέρχεται από μεσοαστική οικογένεια, η Όλγα όμως προέρχεται «από τα κάτω»: μένει σε ένα μικροσκοπικό σπίτι με τον παράλυτο πατέρα της και την κακοπληρωμένη μητέρα της. Η Μάγδα, γράφοντας τη λέξη «φτώχεια», αρχίζει και νιώθει την έννοια της λέξης· στο τέλος, δεν θα διστάσει να τα βάλει με θεούς κι ανθρώπους για να υποστηρίξει την άπορη φίλη της.

Στα διηγήματα της συλλογής, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έννοιες της «βοήθειας» και της «αλληλεγγύης»: οι ανήλικοι πρωταγωνιστές των ιστοριών φαίνονται να αντιλαμβάνονται διαφορετικά, πιο ουσιαστικά και σε βάθος, το περιεχόμενο των παραπάνω ιδεών, αφού βρίσκονται πολύ μακριά από τις επιβαλλόμενες κοινωνικές πρακτικές του ενήλικου κόσμου. Οι «αταξίες» λοιπόν του τίτλου είναι απαραίτητες για να επανέλθει η χαμένη ισορροπία, φυσική ή μη, στους κόσμους των διηγημάτων.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

→ Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία © Louise O'Gorman: Head first.


altΑταξίες
Μόδης Γούναρης
Πανοπτικόν 2018
Σελ. 72, τιμή εκδότη €7,42

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΟΔΗ ΓΟΥΝΑΡΗ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

 «Ο άνθρωπος του Νεάντερταλ» - Το βιβλίο του Σβάντε Πάιμπο που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ιατρικής 2022

«Ο άνθρωπος του Νεάντερταλ» - Το βιβλίο του Σβάντε Πάιμπο που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ιατρικής 2022

Στον Σουηδό γενετιστή Σβάντε Πάιμπο, ο οποίος κατάφερε να διαβάσει το DNA των Νεάντερταλ και άλλων εξαφανισμένων συγγενών του σύγχρονου ανθρώπου, θα απονεμηθεί το φετινό βραβείο Νόμπελ Ιατρικής-Φυσιολογίας. Στο βιβλίο του «Ο άνθρωπος του Νεάντερταλ - Ιχνηλατώντας τα γονίδια μιας χαμένης μορφής ανθρώπου» (μτφρ. Ασπασ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ