alt

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μόδη Γούναρη «Αταξίες» (εκδ. Πανοπτικόν).

Του Κώστα Δρουγαλά

Οι Αταξίες είναι το έκτο βιβλίο του ψυχιάτρου, συγγραφέα, ζωγράφου και μέλους του Κοινωνικού Ιατρείου Θεσσαλονίκης Μόδη Γούναρη. Το κομψό βιβλιαράκι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πανοπτικόν, περιλαμβάνει έξι διηγήματα, συνδετικός κρίκος των οποίων, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είναι οι «αταξίες» κάποιων ανήλικων ή νεαρών πρωταγωνιστών των διηγημάτων.

Στα διηγήματα της συλλογής, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έννοιες της «βοήθειας» και της «αλληλεγγύης»: οι ανήλικοι πρωταγωνιστές των ιστοριών φαίνονται να αντιλαμβάνονται διαφορετικά, πιο ουσιαστικά και σε βάθος, το περιεχόμενο των παραπάνω ιδεών, αφού βρίσκονται πολύ μακριά από τις επιβαλλόμενες κοινωνικές πρακτικές του ενήλικου κόσμου.

Στον πρώτη ιστορία, με τίτλο, «Μάρκος», ο γοητευτικός, αρρενωπός πρωταγωνιστής του διηγήματος και ηγετικό στέλεχος της Αριστεράς, o Δημήτρης, μαθαίνει πως ο γιος του είναι ομοφυλόφιλος, συνειδητοποιώντας ότι, παρότι «θυελλώδης υπερασπιστής της ανθρώπινης απελευθέρωσης από όλα τα δεσμά», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας, στην πραγματικότητα είναι ένας δυσκίνητος μικροαστός πατριάρχης, τόσο οικείος στη συντηρητική κοινωνία που με ιδεολογική προσήλωση πασχίζει να αλλάξει. Στον «Χαρταετό», ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής μεταφέρεται στην παιδική ηλικία και στην προσπάθειά του να πετάξει έναν κόκκινο χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα· ο αφηγητής δυσφορεί με τις υπέρμετρες προσπάθειες του πατέρα να του εξηγήσει τον τρόπο που ίπταται ο χαρταετός, ουσιαστικά απομακρύνοντας τον πρωταγωνιστή από οποιαδήποτε αίσθηση παιδικής ανεμελιάς. Όταν τελικά ο σπάγγος που συγκρατούσε τον χαρταετό κοπεί –από μία θαρρείς θεϊκή παρέμβαση– ο πρωταγωνιστής θα νιώσει όμορφα παρακολουθώντας τον περήφανο χάρτινο φυγά στον γαλανό ουρανό.

Στη «Δοκιμασία», μία μητέρα με εμφανείς αυτοκτονικές τάσεις ύστερα από την εγκατάλειψη από τον σύζυγό της, ζητάει από το μονάκριβο παιδί της να μάθει πόσο πολύ την αγαπάει: με την επίφαση της μητρικής αγάπης ζητάει από τον γιο της να αυτοκτονήσουν μαζί. Η δοκιμασία καταλήγει διπλή, αφού δοκιμάζεται τόσο η απελπισία της μητέρας όσο και η αγάπη του παιδιού της. Στη «Δασκάλα», η Κατερίνα, μαθήτρια της τετάρτης δημοτικού, χάνει σταδιακά το χαμόγελο και την ξεγνοιασιά της ηλικίας εξαιτίας της δασκάλας της· η τελευταία εμφανίζεται αυταρχική, εμμονική, με υποβόσκουσες εθνικιστικές και ρατσιστικές τάσεις. Η Βάσω, αδερφή της Κατερίνας, θα αλλάξει τα δεδομένα, προβαίνοντας σε μια συμβολική κίνηση, όπου ο εύθραυστος ψυχισμός της μικρής της αδερφής θα σωματοποιηθεί στο πλαστικό κορμί μιας κούκλας.

Στο διήγημα «Στην παραλία», ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής παρακολουθεί μελετώντας (ή μελετά παρακολουθώντας) τον κόσμο που πηγαινοέρχεται στην Παραλία της Θεσσαλονίκης· με αφορμή έναν σκυλοτσακωμό, το ενδιαφέρον του εστιάζεται σε ένα τσιγγανάκι, έναν μικρό κι αόρατο παρία που ζει και κινείται στα ορατά χνάρια της κοινωνίας. Η σκηνή όπου ο ανήλικος απόκληρος παίζει μόνος του τη νύχτα στην έρημη παιδική χαρά, είναι από τις κορυφαίες σκηνές του βιβλίου. Στην ιστορία που κλείνει τη συλλογή, τη «Φτώχεια», η Μάγδα και η Όλγα είναι συμμαθήτριες και πολύ καλές φίλες. Η Μάγδα προέρχεται από μεσοαστική οικογένεια, η Όλγα όμως προέρχεται «από τα κάτω»: μένει σε ένα μικροσκοπικό σπίτι με τον παράλυτο πατέρα της και την κακοπληρωμένη μητέρα της. Η Μάγδα, γράφοντας τη λέξη «φτώχεια», αρχίζει και νιώθει την έννοια της λέξης· στο τέλος, δεν θα διστάσει να τα βάλει με θεούς κι ανθρώπους για να υποστηρίξει την άπορη φίλη της.

Στα διηγήματα της συλλογής, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έννοιες της «βοήθειας» και της «αλληλεγγύης»: οι ανήλικοι πρωταγωνιστές των ιστοριών φαίνονται να αντιλαμβάνονται διαφορετικά, πιο ουσιαστικά και σε βάθος, το περιεχόμενο των παραπάνω ιδεών, αφού βρίσκονται πολύ μακριά από τις επιβαλλόμενες κοινωνικές πρακτικές του ενήλικου κόσμου. Οι «αταξίες» λοιπόν του τίτλου είναι απαραίτητες για να επανέλθει η χαμένη ισορροπία, φυσική ή μη, στους κόσμους των διηγημάτων.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το τελευταίο τραγούδι του Ντύλαν» (εκδ. Πικραμένος).

→ Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία © Louise O'Gorman: Head first.


altΑταξίες
Μόδης Γούναρης
Πανοπτικόν 2018
Σελ. 72, τιμή εκδότη €7,42

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΟΔΗ ΓΟΥΝΑΡΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ