the-beats-goes-on

Του Κώστα Κατσουλάρη

Σαράντα χρόνια έκλεισαν πρόσφατα χωρίς τον Τζακ Κέρουακ, τον πιο διάσημο μιας μεγάλης και πολυπλόκαμης παρέας, που έμεινε στην ιστορία ως «The Beat Generation». Τον όρο εισήγαγε ο ίδιος, κάπου στα 1948, θέλοντας να περιγράψει το στιλ ζωής που ακολουθούσαν αυτός και οι φίλοι του. 

Αρχικά σήμαινε «κουρασμένος», «νικημένος», ώσπου εκείνος τον εμπλούτισε είτε με θρησκευτικές συνδηλώσεις (π.χ. beatific) είτε προσδίδοντάς του μια άλλη, πιο μουσική διάσταση (on the beat). Κατά τα λοιπά, τον όρο Μπίτνικ (Beatnik) τον πρωτοεισήγαγε ο δημοσιογράφος Χερμπ Κάεν προσθέτοντας στο τέλος την κατάληξη «nik», που συνηθιζόταν στα γίντις. Σημαντικό ρόλο λέγεται ότι έπαιξε και ο τρόμος που σκορπούσε στο φαντασιακό του φοβισμένου μέσου αμερικανού ο δορυφόρος Σπούτνικ (Sputnik) που είχαν μόλις θέσει σε τροχιά οι Σοβιετικοί...  Το  πρώτο έργο της γενιάς που έκανε αίσθηση ήταν το «Ουρλιαχτό» (Howl, 1955) του Άλεν Γκίνσμπεργκ. Το «Ουρλιαχτό» οδήγησε στην πρώτη δίκη για προσβολή της δημόσιας αιδούς στην Αμερική, ενώ  τέσσερα χρόνια μετά στο εδώλιο κάθισε ο Ουίλιαμ Μπάροουζ για το «Γυμνό γεύμα» του. Έτσι, όταν το 1957 κυκλοφόρησε το «Στο δρόμο», η δημοσιότητα από τη δίκη του Γκίνσμπεργκ διαδραμάτισε  σημαντικό ρόλο στην υποδοχή του.

Αν και τα πρώτα σπέρματα των Μπιτ ανιχνεύονται σε διανοουμενίστικο περιβάλλον, και συγκεκριμένα στο πανεπιστήμιο Κολούμπια, ένα από τα κεντρικά γνωρίσματά τους υπήρξε η γοητεία που τους ασκούσε το περιθώριο. 

Αν και τα πρώτα σπέρματα των Μπιτ ανιχνεύονται σε διανοουμενίστικο περιβάλλον, και συγκεκριμένα στο πανεπιστήμιο Κολούμπια, ένα από τα κεντρικά γνωρίσματά τους υπήρξε η γοητεία που τους ασκούσε το περιθώριο. Όλοι τους συγχρωτίζονταν από νωρίς με πρεζόνια, κλεφτρόνια, ντίλερς, τρανσέξουαλ. Από αυτή την άποψη, το σημαντικότερο γεγονός της πρώτης περιόδου ήταν το μαχαίρωμα του φίλου τους Ντέιβιντ Κάμενερ από τον, επίσης φίλο τους, Λούσιαν Καρ. Ακολούθησε η «αθέλητη» δολοφονία από τον Μπάροουζ της ίδιας της γυναίκας και μητέρας του γιου του, κατά τη διάρκεια «παιχνιδιών» μ’ ένα περίστροφο. Σημαντική υπήρξε επίσης η γνωριμία τους με τον Νιλ Κάσσαντυ.

Ο Κάσσαντυ, ο πιο γνήσιος ενσαρκωτής του μετέπειτα χίπικου συνθήματος live fast die young, επηρέασε με την προσωπικότητα και τη ζωή του δεκάδες λογοτεχνικά και κινηματογραφικά έργα (πιο πρόσφατο το Heart beat, με τον Νικ Νόλτε), με γνωστότερο βέβαια το «Στο δρόμο» στο οποίο εμφανίζεται ως Ντιν Μόριαρτι. Είναι δύσκολο να περιγραφεί εξαντλητικά η επιρροή που άσκησαν οι Μπητς στην αμερικανική και ευρωπαϊκή κουλτούρα. Τόσο τα κινήματα του εξήντα, όσο και αργότερα οι Πανκ, υπήρξαν με κάποιο τρόπο επίγονοί τους. Σε αυτό το αφιέρωμα, επιλέξαμε να ασχοληθούμε με ορισμένες όχι και τόσο γνωστές πλευρές τους, όπως η ποίηση, οι γυναίκες μπητ, αλλά και η σημαντική παρουσία πολλών μπητ στην Ελλάδα τη δεκαετία του 60.

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Στο στήθος μέσα χάλκινη καρδιά» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat 

Επιμέλεια Κωστής Αρβανίτης

 

 

 

  ...

Οι Beat στην Ελλάδα

Οι Beat στην Ελλάδα

Όταν ο Γκίνσμπεργκ πήγε ν’ ακούσει τον Τσιτσάνη και την Πόλυ Πάνου.

Του Κωστή Αρβανίτη

«Κοιτ...

Γυναίκες Beat

Γυναίκες Beat

Αναγνωρισμένες μούσες, λησμονημένες δημιουργοί

Οι γυναίκες αποτελούσαν περιθωριοποιημένη ομάδα μέσα στον περιθωριοποιημένο κύκλο των μπιτ, αλλά δεν ήταν λιγότερο σημαντικές

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες - 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ