the-beats-goes-on

Του Κώστα Κατσουλάρη

Σαράντα χρόνια έκλεισαν πρόσφατα χωρίς τον Τζακ Κέρουακ, τον πιο διάσημο μιας μεγάλης και πολυπλόκαμης παρέας, που έμεινε στην ιστορία ως «The Beat Generation». Τον όρο εισήγαγε ο ίδιος, κάπου στα 1948, θέλοντας να περιγράψει το στιλ ζωής που ακολουθούσαν αυτός και οι φίλοι του. 

Αρχικά σήμαινε «κουρασμένος», «νικημένος», ώσπου εκείνος τον εμπλούτισε είτε με θρησκευτικές συνδηλώσεις (π.χ. beatific) είτε προσδίδοντάς του μια άλλη, πιο μουσική διάσταση (on the beat). Κατά τα λοιπά, τον όρο Μπίτνικ (Beatnik) τον πρωτοεισήγαγε ο δημοσιογράφος Χερμπ Κάεν προσθέτοντας στο τέλος την κατάληξη «nik», που συνηθιζόταν στα γίντις. Σημαντικό ρόλο λέγεται ότι έπαιξε και ο τρόμος που σκορπούσε στο φαντασιακό του φοβισμένου μέσου αμερικανού ο δορυφόρος Σπούτνικ (Sputnik) που είχαν μόλις θέσει σε τροχιά οι Σοβιετικοί...  Το  πρώτο έργο της γενιάς που έκανε αίσθηση ήταν το «Ουρλιαχτό» (Howl, 1955) του Άλεν Γκίνσμπεργκ. Το «Ουρλιαχτό» οδήγησε στην πρώτη δίκη για προσβολή της δημόσιας αιδούς στην Αμερική, ενώ  τέσσερα χρόνια μετά στο εδώλιο κάθισε ο Ουίλιαμ Μπάροουζ για το «Γυμνό γεύμα» του. Έτσι, όταν το 1957 κυκλοφόρησε το «Στο δρόμο», η δημοσιότητα από τη δίκη του Γκίνσμπεργκ διαδραμάτισε  σημαντικό ρόλο στην υποδοχή του.

Αν και τα πρώτα σπέρματα των Μπιτ ανιχνεύονται σε διανοουμενίστικο περιβάλλον, και συγκεκριμένα στο πανεπιστήμιο Κολούμπια, ένα από τα κεντρικά γνωρίσματά τους υπήρξε η γοητεία που τους ασκούσε το περιθώριο. 

Αν και τα πρώτα σπέρματα των Μπιτ ανιχνεύονται σε διανοουμενίστικο περιβάλλον, και συγκεκριμένα στο πανεπιστήμιο Κολούμπια, ένα από τα κεντρικά γνωρίσματά τους υπήρξε η γοητεία που τους ασκούσε το περιθώριο. Όλοι τους συγχρωτίζονταν από νωρίς με πρεζόνια, κλεφτρόνια, ντίλερς, τρανσέξουαλ. Από αυτή την άποψη, το σημαντικότερο γεγονός της πρώτης περιόδου ήταν το μαχαίρωμα του φίλου τους Ντέιβιντ Κάμενερ από τον, επίσης φίλο τους, Λούσιαν Καρ. Ακολούθησε η «αθέλητη» δολοφονία από τον Μπάροουζ της ίδιας της γυναίκας και μητέρας του γιου του, κατά τη διάρκεια «παιχνιδιών» μ’ ένα περίστροφο. Σημαντική υπήρξε επίσης η γνωριμία τους με τον Νιλ Κάσσαντυ.

Ο Κάσσαντυ, ο πιο γνήσιος ενσαρκωτής του μετέπειτα χίπικου συνθήματος live fast die young, επηρέασε με την προσωπικότητα και τη ζωή του δεκάδες λογοτεχνικά και κινηματογραφικά έργα (πιο πρόσφατο το Heart beat, με τον Νικ Νόλτε), με γνωστότερο βέβαια το «Στο δρόμο» στο οποίο εμφανίζεται ως Ντιν Μόριαρτι. Είναι δύσκολο να περιγραφεί εξαντλητικά η επιρροή που άσκησαν οι Μπητς στην αμερικανική και ευρωπαϊκή κουλτούρα. Τόσο τα κινήματα του εξήντα, όσο και αργότερα οι Πανκ, υπήρξαν με κάποιο τρόπο επίγονοί τους. Σε αυτό το αφιέρωμα, επιλέξαμε να ασχοληθούμε με ορισμένες όχι και τόσο γνωστές πλευρές τους, όπως η ποίηση, οι γυναίκες μπητ, αλλά και η σημαντική παρουσία πολλών μπητ στην Ελλάδα τη δεκαετία του 60.

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Στο στήθος μέσα χάλκινη καρδιά» (εκδ. Μεταίχμιο). 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat

Ελληνική Βιβλιογραφία Βeat 

Επιμέλεια Κωστής Αρβανίτης

 

 

 

  ...

Οι Beat στην Ελλάδα

Οι Beat στην Ελλάδα

Όταν ο Γκίνσμπεργκ πήγε ν’ ακούσει τον Τσιτσάνη και την Πόλυ Πάνου.

Του Κωστή Αρβανίτη

«Κοιτ...

Γυναίκες Beat

Γυναίκες Beat

Αναγνωρισμένες μούσες, λησμονημένες δημιουργοί

Οι γυναίκες αποτελούσαν περιθωριοποιημένη ομάδα μέσα στον περιθωριοποιημένο κύκλο των μπιτ, αλλά δεν ήταν λιγότερο σημαντικές

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων. Η καλύτερη μετάφραση θα ανακοινωθεί σε εκδήλωση που θα διοργανωθεί από το Φεστιβάλ ΛΕΑ [Λογοτεχνία εν Αθήναις] στο Μουσείο ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχη...

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ