alikh_eksofyllo

Νέα ταινία, θεατρική παράσταση, αλλεπάλληλες μεταφράσεις και εικονογραφήσεις. Τι συμβαίνει με την περίφημη αλληγορική ιστορία που δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε παιδιά;

Της Αργυρώς Πιπίνη

 

 

Τι έχουν πάθει όλοι με την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» του Λιούις Κάρρολ, ένα βιβλίο που γράφτηκε το 1865, πριν από εκατόν σαράντα πέντε χρόνια; Ο Τιμ Μπάρτον το έκανε ταινία, η Άντζελα Μπρούσκου σκηνοθετεί μια δική της εκδοχή στην παράσταση «Wonderland»,που ανεβαίνει προσεχώς στο θέατρο Παλλάς. Και δεκάδες εικονογραφήσεις συνεχίζουν να ντύνουν μια αλληγορική ιστορία που δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε παιδιά. Κάθε άλλο μάλιστα.

Δεν μπορεί να είναι μόνο το φοβερό χιούμορ, το απίστευτο παιχνίδι με τις λέξεις, η ευφάνταστη και απρόβλεπτη πλοκή, η ιδιόμορφη αντίληψη της πραγματικότητας από την ηρωίδα, ο υποδόριος φόβος, που αυξάνει την απόλαυση της ανάγνωσης, η αποκάλυψη στο τέλος του βιβλίου ότι έχουμε να κάνουμε με όνειρο. Ούτε είναι μόνο η προσωπικότητα της τολμηρής και περίεργης Aλίκης, που δεν φοβάται να κάνει ερωτήσεις. Είναι όλα αυτά και κάτι πέρα από αυτά. Είναι ένα κείμενο που τα έχει όλα: φαντασία, έξαψη, γέλιο, φόβο, θάρρος. Είναι το καλειδοσκόπιο σκέψεων και συναισθημάτων που σε κατακλύζει όταν το διαβάζεις για πρώτη φορά και το ξαναδιαβάζεις, είτε είσαι παιδί είτε είσαι ενήλικας.

Είναι καλειδοσκόπιο σκέψεων και συναισθημάτων που σε κατακλύζει

Όπως όλα τα μεγάλα κείμενα –οι αρχαίοι τραγικοί, ο Σαίξπηρ, οι Γάλλοι κλασικοί– διαβάζονται ξανά και ξανά, ενώ παραστάσεις ανεβαίνουν που βασίζονται σε αυτά, έτσι και η προσέγγιση των εικονογράφων στην ιστορία της πιο διάσημης Αλίκης του κόσμου είναι συνεχής και διαφορετική: από τον Τζον Τένιελ και την αγγελόμορφη Αλίκη του με τις ξανθές μπούκλες, στην πρώτη εικονογράφηση του βιβλίου το 1865, μέχρι το μελαγχολικό κοριτσάκι με τα ίσια καστανά μαλλιά και το κόκκινο κολάν, στην εικονογράφηση της Λίσμπεθ Τσβέργκερ το 1999. (Ίσως θα έπρεπε να κυκλοφορήσει και στην Ελλάδα αυτή η καθαρή, λιτή και μοντέρνα εικονογράφηση του παραμυθιού από την Τσβέργκερ). Οι ζωγραφιές των εικονογράφων εστιάζουν σε διαφορετικά κομμάτια της ιστορίας, γιατί ο καθένας βλέπει σε αυτό το παραμύθι τη δική του χώρα των θαυμάτων.

Δεκάδες μεταφράσεις και εικονογραφήσεις του βιβλίου κυκλοφορούν και στην ελληνική αγορά. Μάλιστα, στον κατάλογο πολλών εκδοτών κυκλοφορούν δύο και τρεις μεταφράσεις της Αλίκης με διαφορετικές εικονογραφήσεις. Πρόσφατο παράδειγμα, το βιβλίο που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Πατάκη με την εικονογράφηση του Αυστραλού Ρόμπερτ Ίνγκπεν, τη στιγμή που ο ίδιος εκδότης είχε κυκλοφορήσει το 1998 και τα δύο βιβλία του Κάρρολ για την Αλίκη («Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» και «Μέσα απ’ τον καθρέφτη»), σε εικονογράφηση της Brigitte Smith. Πρωταθλητής των εκδόσεων της Αλίκης αναδεικνύονται οι εκδόσεις Παπαδόπουλος, με τρία βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά διαφορετικών ηλικιών.

Τα βιβλία για την Αλίκη που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα εικονογραφικών προσεγγίσεων και μεταφραστικών επιλογών, και δείχνουν το μόνιμο ενδιαφέρον των δημιουργών γι’ αυτό το βιβλίο.

 

aliki_ermpoΗ Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων
Απόδοση Μελίνα Καρακώστα
Εικόν. Αν Ερμπό
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2007
ΣΕΛ. 124, ΤΙΜΗ €24,00

Βιβλίο με εικονογράφηση που απευθύνεται στο ευρύ κοινό, τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Ολοσέλιδες ζωγραφικές, θεματικές ενότητες που παραπέμπουν στο ύφος γνωστών ζωγράφων, φιγούρες εν κινήσει που γλιστράνε από σελίδα σε σελίδα, μείξη διαφορετικών εικονογραφικών στυλ. Όλα αυτά συντελούν ώστε οι εικόνες του βιβλίου αυτού να στέκονται επάξια δίπλα στο μαγικό ταξίδι της φαντασίας του συγγραφέα.

 

aliki_sapountaΟι περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων
Απόδοση Δέσποινα Ταχίνη
Εικόν. Ρόμπερτ Σαπούντα
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 2004
ΤΙΜΗ €22,90

Για να ξεφυλλίσεις ένα ποπ-απ βιβλίο με τρισδιάστατες εικόνες, ίσως είναι καλύτερα να ξέρεις την ιστορία. Έτσι, παρακολουθείς τα παιχνίδια του καλλιτέχνη απερίσπαστος: τα ιπτάμενα τραπουλόχαρτα, τα πιατάκια και τα φλιτζανάκια του τσαγιού, την Αλίκη που μεγαλώνει απότομα και σφηνώνεται στο σπιτάκι. Όμως, ακόμα κι αν δεν ξέρεις τι συμβαίνει στο παραμύθι, οι τρισδιάστατες εικόνες σού διηγούνται τη δική τους ιστορία. Οι εικόνες του Ρόμπερτ Σαμπούντα είναι κλασικότροπες και θυμίζουν τις ζωγραφιές του Τζον Τένιελ.

 


aliki_antonyΗ Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων
Μτφρ. Μαρία Παππά
Εικόν. Anthony Browne
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2006
ΣΕΛ. 142, ΤΙΜΗ €7,00

Ένα βιβλίο με «πυκνή» εικονογράφηση και παλέτα χρωμάτων έντονη, φανταχτερή. Οι ζωγραφιές είναι ρεαλιστικές και αμυδρά τρομακτικές, τόσο ώστε να εξάπτεται η φαντασία μας. Τα πουλιά, για παράδειγμα, και ιδιαίτερα ο Γρύπας, είναι ζωντανά και σχεδόν απτά. Ιδιαίτερα γοητευτικά στοιχεία στη ζωγραφική απόδοση είναι οι διαδοχικές εικόνες του γάτου του Τσεσάιρ που σβήνει και χάνεται σιγά-σιγά, η μικρή ηρωίδα που μεγαλώνει και μικραίνει, ο διάδρομος με τις πολλές πόρτες, το τραπέζι με την παρέα που μαζεύεται για το απογευματινό τσάι.

 

Aργυρώ Πιπίνη

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το λαίμαργο παιδί μέσα μας

Το λαίμαργο παιδί μέσα μας

Όταν γνωστοί συγγραφείς βιβλίων για ενήλικες αφηγούνται ιστορίες για πιτσιρίκια.

Της Αργυρώς Πιπίνη

Πριν από καιρό μού έκαναν δώρο τρία βιβλία της Μάργκαρετ Άτγουντ. Τρία βιβλία για παιδιά....

Τα βασίλεια της φαντασίας

Τα βασίλεια της φαντασίας

Μια περιπλάνηση στις ουτοπίες που ξεπήδησαν από την πένα των μαέστρων της λογοτεχνίας, για να χωρέσουν οι αλλόκοτοι, χρωματιστοί, υπέροχοι ήρωές τους.

Της Αναστασίας Καμβύση

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ