Συνεχίζοντας το έργο που ξεκίνησε, με αφορμή τον θάνατο του πατέρα του, στην Επιστροφή στη Ρενς (Νήσος, 2020), ο Ντιντιέ Εριμπόν στο νέο αυτό βιβλίο καταπιάνεται με "τη ζωή, τα γηρατειά και τον θάνατο" της μητέρας του, μιας "γυναίκας του λαού", όπως εύγλωττα δηλώνει ο τίτλος, από εκείνες που "σπάνια κάποιος αφηγείται την ατομική τους ιστορία".

Ο συγγραφέας ανασυστήνει εδώ τη ζωή της μητέρας του σε όλες της τις εκφάνσεις: από την εποχή που ήταν οικιακή βοηθός, καθαρίστρια και κατόπιν εργάτρια σε εργοστάσιο, μέχρι τα χρόνια της συνταξιοδότησης, της σταδιακής σωματικής κατάπτωσης και της εισαγωγής σε οίκο ευγηρίας. Πρόθεσή του, όπως λέει, δεν είναι να σκιαγραφήσει ένα "ατσαλάκωτο" πορτρέτο: ο ελεγειακός τόνος εναλλάσσεται περίτεχνα με μια νηφάλια καταγραφή που συνομιλεί με πλήθος έργων από τα πεδία της λογοτεχνίας, της κοινωνιολογίας, της φιλοσοφίας. Ο Εριμπόν, καθώς αφηγείται τη φθίνουσα πορεία της μητέρας του προς το τέλος, θέτει συγχρόνως καίρια ερωτήματα για τη σχέση μας με τους ηλικιωμένους, για τη σχέση των ηλικιωμένων με τον χρόνο και τον θάνατο, για τις συνθήκες διαβίωσης στις μονάδες φροντίδας.

Τα γηρατειά εντέλει στο βιβλίο αυτό γίνονται εφαλτήριο για μια πολιτική θεώρηση. Ο Εριμπόν αναλύει την εμπειρία του γήρατος υπό το πρίσμα του αποκλεισμού της από τη δυτική φιλοσοφία, οδηγούμενος έτσι σε μια σειρά ερωτημάτων που αρθρώνονται με γνήσια πολιτικούς όρους: Μπορούν οι ηλικιωμένοι να "μιλήσουν"; Να γίνουν υποκείμενα ενός πολιτικού λόγου που εκφέρεται σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο, ως ένα "εμείς"; Κι αν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε τι πρέπει να κάνουμε για ν' ακουστεί η φωνή τους; (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Πώς μπορούμε να στοχαστούμε τη δημοκρατία σε μία κοσμική εποχή που ενστερνίζεται μία οντολογία χωρίς τίποτα το υπερβατικό; Ο Δημήτρης Βαρδουλάκης ξεκινά από την παρατήρηση ότι μια τέτοια οντολογία αντιμετωπίζει ανέκαθεν το πρόβλημα του να εξηγήσει πώς μπορούμε να διαφοροποιήσουμε τις πράξεις. Αν το Είναι δεν έχει διαφορετικές ιδιότητες, τότε πώς μπορούμε να πούμε ότι μια πράξη είναι καλή ή κακή, πώς μπορούμε να πούμε καν ότι μια πράξη διαφέρει από μια άλλη; Παλαιότεροι μονιστές φιλόσοφοι, όπως ο Σπινόζα, ισχυρίζονται ότι οι δράσεις διαφέρουν γιατί έχουν διαφορετικούς σκοπούς και, ως εκ τούτου, διαφορετικά αποτελέσματα. Διαιρετικές κοινωνικές και πολιτικές ομάδες, όμως, έχουν συγκρουόμενους σκοπούς. Αυτό οδηγεί στον αγώνισμά ως καίριο στοιχείο της δημοκρατίας.
Το βιβλίο περιλαμβάνει μία σειρά διαλέξεων που ο Βαρδουλάκης έκανε τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ως επισκέπτης καθηγητής στο Πάντειο, οι οποίες έτσι παρουσιάζουν ένα συνολικό φάσμα της φιλοσοφικής του δουλειάς. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

1941. Σε μια μικρή πόλη της κατεχόμενης Τσεχοσλοβακίας ένα δεκατριάχρονο εβραιόπουλο θα διαφύγει από το πεπρωμένο της φυλής του, βρίσκοντας καταφύγιο σε μια σοφίτα που είναι ολόκληρη μια ξεχασμένη βιβλιοθήκη με χιλιάδες πολυκαιρισμένα βιβλία. Εκεί θα περάσει το υπόλοιπο του Πολέμου, διαβάζοντας ασταμάτητα, με το πνεύμα του να μπολιάζεται από το πλήθος των αναγνωσμάτων που ο προηγούμενος κάτοικος, παλιός επαναστάτης, είχε κατά τη διάρκεια του περιπετειώδους βίου του συλλέξει.
Μέσα απ' τη σοφίτα, ο Γιόσουα, έχοντας δυο φίλους σαν αποστόλους, κοινωνεί στους νέους της πόλης τις ανατρεπτικές ιδέες που τα τόσα αναγνώσματα του εμφύσησαν, σπέρνοντας τον σπόρο της ανυπακοής, της αμφισβήτησης, της ανταρσίας και προσκαλώντας τους να εποικίσουν την πραγματικότητα με μυριάδες παράφορους οραματισμούς, δίδοντας μορφή και περιεχόμενο στην Ουτοπία... (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"... Βιβλία... Λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουνε τι κρύβει ετούτη η λέξη. Οι περισσότεροι δεν ανοίγουν ούτε ένα στη ζωή τους, άλλοι τα έχουνε για να σκοτώνουνε την ώρα τους, λίγοι είναι οι μυημένοι, αυτοί που ξέρουν πόση μαγεία μα και πόσο κίνδυνο κρύβει αυτή η απλή πράξη, να παίρνεις ένα βιβλίο στα χέρια σου κι ανοίγοντάς το να αρχίζεις να διαβάζεις... Δεν θα είσαι πια ο ίδιος άνθρωπος όταν στην τελευταία του σελίδα θα έχεις φτάσει, σαν το ποτάμι του Ηρακλείτου είναι κι αυτά, ούτε και το βιβλίο θα 'ναι πια το ίδιο, κάθε αναγνώστης το γεμίζει με καινούργιες σημασίες... (Απόσπασμα από την έκδοση)

Το βιβλίο του Σεμπάστιαν Γκάρντνερ Ο Καντ και η Κριτική του καθαρού Λόγου είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα εγχειρίδια εισαγωγής στο βασικότερο ίσως κείμενο της νεότερης φιλοσοφίας. Τοποθετεί τον Καντ και το ρηξικέλευθο έργο του στο ιστορικό τους πλαίσιο, παρακολουθεί, εξηγεί και σχολιάζει το κείμενο της Κριτικής σε όλο του το εύρος και συζητά τόσο τις επιμέρους ερμηνευτικές παραδόσεις όσο και την επίδραση που άσκησε το έργο στη νεότερη και σύγχρονη φιλοσοφία. Η εισαγωγή του Γκάρντνερ συνδυάζει την απλότητα και τη σαφήνεια με την εμβάθυνση στα σημαντικότερα ζητήματα που θέτει η Κριτική. Ξεδιπλώνει το εκτενές φάσμα των ερωτημάτων, δίνει όμως ταυτόχρονα στον αναγνώστη ό,τι χρειάζεται για να κάνει ασφαλή και σταθερά βήματα ουσιαστικής κατανόησης. Προσφέρει έτσι πολύτιμη υποστήριξη στην πανεπιστημιακή διδασκαλία και αποτελεί ταυτόχρονα αναντικατάστατο βοηθό στην αυτόνομη μελέτη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Τέοντορ Β. Αντόρνο, η πιο εμβληματική μορφή της λεγάμενης "Σχολής της Φρανκφούρτης", έχει σφραγίσει τη μελέτη του αυταρχισμού ήδη από την εποχή της δημοσίευσης του περίφημου συλλογικού ερευνητικού έργου που συντόνιζε (Η αυταρχική προσωπικότητα, 1950). Πολλά άλλωστε από τα κείμενα που, από τη δεκαετία του 1930, σημαδεύουν την ιστορία της "Κριτικής Θεωρίας" συνδέονται με ζητήματα ακραίας απόληξης μορφών εξουσίας και καθυπόταξης. Πολλά είναι επίσης τα ερευνητικά προγράμματα και οι μελέτες των μελών αυτής της σχολής που αναφέρονται στο φασιστικό δυναμικό και στον λόγο του, στα δημαγωγικά σχήματα που αξιοποιεί και στη διάχυσή του στην καθημερινότητα μέσω της πολιτιστικής βιομηχανίας. Οι σπουδαιότερες από αυτές τις μελέτες (υλοποιημένες στη Γερμανία και την Αμερική) φέρουν το όνομα του Αντόρνο.
Στη σταθερή ενασχόληση με τη θεματική αυτή, το ενδιαφέρον του Αντόρνο το κινητοποιούσε η έγνοια να μην επαναληφθεί το Άουσβιτς, να μην αφήσουμε ό,τι εκτρέφει τον φασισμό να αναζωογονηθεί. Η ενδυνάμωση μιας ακροδεξιάς που, βρίσκοντας αφορμές στον διαρκώς υφέρποντα αυταρχισμό, αποσαθρώνει δημοκρατικές διαδικασίες και δομές είναι η απειλή που διατηρείται στη μεταπολεμική Γερμανία - και επανέρχεται άλλωστε στη σημερινή Ευρώπη.
Έτσι, όταν ο Αντόρνο καλείται -ως ίνδαλμα των σοσιαλιστών φοιτητών που βρίσκονται ήδη σε αγωνιστική εγρήγορση έναν χρόνο πριν τον Μάη του '68- να μιλήσει για τη νέα ακροδεξιά στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, δεν είναι απλώς ένας κριτικά σκεπτόμενος διανοητής, ούτε μόνο ένας "ειδικός". Είναι η φωνή της δημοκρατικής αντίστασης. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η "Θεωρία του μυθιστορήματος" πρωτοδημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στο "Περιοδικό για αισθητική και γενική επιστήμη της τέχνης", στα 1916, και αναδημοσιεύτηκε ως αυτοτελής μονογραφία στα 1920. Ο Λούκατς έγραψε αυτό το εκτεταμένο δοκίμιο στα 1915, στη διάρκεια ενός διαλείμματος από την εργασία του πάνω στη νεοκαντιανή του "Αισθητική", το οποίο προκλήθηκε από το ξέσπασμα του Α' Παγκόσμιου Πολέμου και τη στράτευσή του για μερικούς μήνες ως βοηθητικού στα μετόπισθεν. Το κείμενο θα αποτελούσε το πρώτο μέρος ενός μεγάλου έργου για τον Ντοστογιέφσκι - ένα σχέδιο το οποίο δεν πραγματοποιήθηκε τελικά. Η "Θεωρία του μυθιστορήματος" είναι το τελευταίο μεγάλο έργο το οποίο δημοσίευσε ο Λούκατς πριν από την αιφνίδια στροφή του στον μαρξισμό και στην κομμουνιστική πολιτική στα τέλη του 1918. Σηματοδοτεί μια στροφή στη διανοητική πορεία του, την οποία ο ίδιος ο Λούκατς συνέδεσε αναδρομικά με τη μετάβασή του «από τον Καντ στον Χέγκελ». Πρόκειται για ένα συναρπαστικό έργο, τη σημασία του οποίου αναγνώρισαν σημαντικοί διανοούμενοι του 20ού αιώνα, όπως ο Μαξ Βέμπερ, ο Τόμας Μαν, ο Ρόμπερτ Μούζιλ, ο Ερνστ Μπλοχ, ο Ζίγκφριντ Κρακάουερ, ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, ο Τέοντορ Αντόρνο, ο Χέρμπερτ Μαρκούζε, ο Λυσιέν Γκολντμάν, ο Πέτερ Μπύργκερ κ.ά., ενώ σήμερα παρατηρείται μια ανανέωση του ενδιαφέροντος γι' αυτό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)