Σε συνέντευξή του στο περιοδικό GQ, ο Αμερικανός συγγραφέας Τεντ Τσιάνγκ (Ted Chiang) μίλησε για το τελευταίο βιβλίο του, τη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Εκπνοή». Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ίκαρος, σε μετάφραση Μαργαρίτας Ζαχαριάδου.
Επιμέλεια: Book Press
Παρ’ ότι ολιγογράφος, ο πολυβραβευμένος Τεντ Τσιάνγκ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς στο είδος της επιστημονικής φαντασίας. Η πρόσφατη συλλογή διηγημάτων του με τίτλο Εκπνοή μιλάει για τη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η Εκπνοή είναι η δεύτερη συλλογή διηγημάτων του Τσιάνγκ. Το πρώτο του βιβλίο, με τίτλο Ιστορίες της ζωής σου και άλλες ιστορίες (εκδ. Κέδρος, μτφρ. Δημήτρης Αρβανίτης), κυκλοφόρησε πριν από είκοσι χρόνια. Στη συνέντευξή του, ο Τσιάνγκ μίλησε για τις ομοιότητες μεταξύ των δύο έργων:
«Νομίζω ότι τα ενδιαφέροντά μου δεν άλλαξαν ιδιαίτερα με την πάροδο του χρόνου. Στην πρώτη μου συλλογή διηγημάτων, με απασχολούσαν θέματα όπως η ελεύθερη βούληση και η σχέση μεταξύ γλώσσας και σκέψης – αυτά τα θέματα με απασχολούν και στις ιστορίες της Εκπνοής. Όσο για τη σχέση της κουλτούρας μας με την τεχνολογία, νομίζω πως η μεγαλύτερη αλλαγή από τότε ήταν η άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ουσιαστικά, έχουμε δώσει σε κάθε άτομο το δικό του τηλεοπτικό δίκτυο, και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τις συνέπειες».
Όταν ρωτήθηκε αν συμφωνεί με τον χαρακτηρισμό των κριτικών ότι «οι ιστορίες του υιοθετούν μια αισιόδοξη στάση απέναντι στην τεχνολογία», ο συγγραφέας σχολίασε:
«Η αισιοδοξία είναι σχετική. Προσπαθώ να εξετάσω τόσο τις θετικές όσο και τις αρνητικές πλευρές των νέων τεχνολογιών. Αν έχετε συνηθίσει να ακούτε μόνο τα αρνητικά, η προσέγγισή μου θα σας φανεί αισιόδοξη. Αντιθέτως, αν έχετε συνηθίσει να ακούτε μόνο τα θετικά, τότε θα σας φανεί απαισιόδοξη.
»Η ψύχωση με την τεχνολογία, που προσπαθεί να μας πλασάρει η Silicon Valley τις τελευταίες δύο δεκαετίες, αρχίζει πλέον να υποχωρεί, και αυτό είναι κάτι καλό. Μακάρι να μην αμφιταλαντευόμασταν από τον ακραίο οπτιμισμό στη δυστοπική απαισιοδοξία. Θα προτιμούσα να ήμασταν λίγο πιο ισορροπημένοι, αλλά αυτό δεν φαίνεται να είναι στη φύση μας».
Μιλώντας για την περιφρόνηση του λογοτεχνικού κατεστημένου προς το είδος της επιστημονικής φαντασίας, ο Τσιάνγκ δήλωσε:
«Τα πράγματα αλλάζουν τώρα, κάτι που είναι υπέροχο, όμως οι εμπειρίες μιας ολόκληρης ζωής δεν ξεχνιούνται μέσα σε μια στιγμή.
»Νομίζω πως υπάρχουν δύο λόγοι για τους οποίους η επιστημονική φαντασία αντιμετωπίζεται πλέον με περισσότερο σεβασμό. Ο ένας είναι ότι ζούμε σε έναν τεχνολογικά προηγμένο κόσμο, και κάθε μορφή μυθοπλασίας που αγνοεί τον ρόλο της τεχνολογίας στη ζωή μας δεν έχει πλέον επαφή με την πραγματικότητα. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ο κόσμος μας έχει γίνει πολύ αλλόκοτος. Αν τη δεκαετία του ’80 κυκλοφορούσε ένα μυθιστόρημα που περιέγραφε με ακρίβεια όσα συμβαίνουν σήμερα, θα θεωρούταν σατυρικό από τους κριτικούς της εποχής του. Πολλοί έχουν πει ότι ο σύγχρονος ρεαλισμός δεν είναι ικανός να απεικονίσει τη σύγχρονη πραγματικότητα, και νομίζω ότι υπάρχει μια κάποια αλήθεια σε αυτό».
