Το Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Σητείας, η νέα διοργάνωση της Στέγης Βιτσέντζος Κορνάρος, ξεκινά απόψε. Το πολυθεματικό, διακαλλιτεχνικό πρόγραμμα που έχουν σχεδιάσει οι συγγραφείς Αλέξης Πανσέληνος και Λουκία Δέρβη θα ολοκληρωθεί το βράδυ της Κυριακής, 14 Ιουνίου, με συναυλία του Νίκου Κυπουργού στο Ενετικό Φρούριο Καζάρμα.
Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα
Λίγο πριν την έναρξη του 1ου Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Σητείας (12-14 Ιουνίου) που φιλοδοξεί να αποτελέσει ζωντανό χώρο συνάντησης συγγραφέων, δημιουργών και κοινού, επικοινωνήσαμε με τον συνθέτη Νίκο Κυπουργό με συναυλία του οποίου θα ολοκληρωθεί το τριήμερο.
Μας μίλησε για τη σημασία της καλλιτεχνικής αποκέντρωσης, τη συνεργασία με τη Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος, τον «μαγικό» τρόπο που επικοινωνούν οι μουσικοί μεταξύ τους αναφερόμενος στην τοπική χορωδία, αλλά και τη σχέση του με το διάβασμα, τη σχέση της μουσικής με τον λόγο και τη λογοτεχνία, την ποίηση που «είναι μουσική από μόνη της».
Θυμάμαι τον Χατζιδάκι που έκανε τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο και τους Αγώνες Τραγουδιού στην Κέρκυρα και στην Καλαμάτα. Έλεγε, μακριά από το κέντρο.
Το καλλιτεχνικό παιδί σας των τελευταίων ετών είναι η Ορχήστρα των Κυκλάδων με έδρα τη Σύρο. Τώρα, σας συναντούμε στην Κρήτη, όπου συμμετέχετε στο Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Σητείας που διοργανώνει η Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος. Πιστεύετε στη σημασία της καλλιτεχνικής αποκέντρωσης;
Βέβαια. Και εδώ στη Σητεία, χάρη στην πρωτοβουλία του Γιώργου και της Αλίκης Γαλανάκη, γίνεται κάτι σημαντικό. Θυμάμαι τον Χατζιδάκι που έκανε τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο και τους Αγώνες Τραγουδιού στην Κέρκυρα και στην Καλαμάτα. Έλεγε, μακριά από το κέντρο. Υπάρχει εκεί έξω ένα κοινό που διψάει για τέχνη. Και παραδόξως, εκτός των τειχών είσαι προστατευμένος από λογής κακοτοπιές. Ώσπου να συναντήσει εχθρούς, ένας καινούργιος θεσμός μπορεί να προλάβει να εδραιωθεί.
Το βράδυ της Κυριακής, στο Ενετικό Φρούριο Καζάρμα, θα δώσετε μια συναυλία. Τι θα παρουσιάσετε; Τι να περιμένει το κοινό;
Μουσική και τραγούδια μου με αφετηρία κυρίως το θέατρο και τον κινηματογράφο. Μέσα απ’ αυτά είχα την ευκαιρία να κάνω υπέροχα ταξίδια σε χώρους που δεν φανταζόμουν ότι θα προσεγγίσω: την παραδοσιακή μουσική, την τζαζ, τη ροκ και βέβαια την κλασική σύγχρονη μουσική. Οι παραγγελίες και οι κάθε είδους περιορισμοί λύνουν τα χέρια σε ανθρώπους όπως εγώ.
Ένα πενταμελές σύνολο από εξαιρετικούς μουσικούς αναδεικνύει ιδανικά τη μουσική μου. Και ο Δώρος Δημοσθένους με την Ελίτα Κουνάδη επίσης!
Είναι πάντοτε χαρά να συναντάς και να συνεργάζεσαι με χορωδίες του τόπου που επισκέπτεσαι για μία συναυλία. Εμείς οι μουσικοί έχουμε το προνόμιο να επικοινωνούμε -με έναν μαγικό τρόπο- χωρίς πολλές συστάσεις.
Πώς δουλέψατε με τα μέλη της χορωδίας της Μουσικής Σχολής Αρετούσα που συμμετέχουν στη συναυλία;
Έστειλα το υλικό πριν καιρό και το προσέγγισαν με αγάπη και φροντίδα. Είναι πάντοτε χαρά να συναντάς και να συνεργάζεσαι με χορωδίες του τόπου που επισκέπτεσαι για μία συναυλία. Εμείς οι μουσικοί έχουμε το προνόμιο να επικοινωνούμε -με έναν μαγικό τρόπο- χωρίς πολλές συστάσεις. Συναντιόμαστε και συνομιλούμε μέσα από κάτι κουκίδες, κάτι χειρονομίες, μέσα από το βλέμμα… Αλλά ακόμα και με κλειστά τα μάτια μπορούμε να μοιραστούμε συναισθήματα και να νιώθουμε ένα ενιαίο σύνολο, ένα σώμα.
Αναρωτιέμαι όμως συχνά γιατί στις χορωδίες κυριαρχούν οι γυναίκες, ειδικά στις μικρές ηλικίες. Τα αγόρια χάνουν τη χαρά αυτής της συνύπαρξης, αυτής της βαθιάς επικοινωνίας που γεννά η μουσική.
Δώρος Δημοσθένους - τραγούδι
Ελίτα Κουνάδη - τραγούδι
Σοφία Ευκλείδου - βιολοντσέλο
Κώστας Ιωαννίδης - κλαρινέτο , σαξόφωνο
Μιλτιάδης Παπαστάμου - βιολί
Θόδωρος Κοτεπάνος - πιάνο
Μάρω Παναγή - κρουστά
Συμμετέχει η χορωδία της Μουσικής Σχολής Αρετούσα
Έχετε γράψει μουσική για το θέατρο, για τον κινηματογράφο, όπερα για παιδιά, τραγούδια, πρόσφατα συνεργαστήκατε με τον συγγραφέα Δημοσθένη Παπαμάρκο στη μουσική κωμωδία «Ειρήνη», και πολλά άλλα. Η σχέση σας με τη λογοτεχνία πώς ξεκινά και πώς σας επηρέασε στη μουσική σας διαδρομή;
Από μικρός διαβάζω πολύ, είμαι βιβλιοφάγος. Ελληνική και παγκόσμια λογοτεχνία. Άλλο τόσο ακούω μουσική, κάθε είδους. Πιστεύω ότι ένα σπουδαίο βιβλίο, όπως και μια σπουδαία μουσική, μας τρέφει, μας εμπλουτίζει, μας εμπνέει. Πολλά κείμενα, όχι μόνο θεατρικά, με κινητοποίησαν κατά καιρούς να εμβαθύνω σε αχαρτογράφητα νερά.
Ο λόγος συναντάται με τη μουσική όχι μόνο στο θέατρο, αλλά σε κάθε μορφή μουσικού θεάτρου, στην όπερα, στο μιούζικαλ…
Η συνεργασία τώρα με ζώντες λογοτέχνες είναι μια εμπειρία μοναδική. Με τον Δημοσθένη (Παπαμάρκο) είχαμε μια υπέροχη συνεργασία κι από τότε παραμένουμε φίλοι αγαπημένοι. Έχουμε κι άλλα σχέδια, αλλά είναι μυστικά!
Πιστεύω πάντως ότι η αληθινή ποίηση δεν έχει ανάγκη τη μουσική, είναι μουσική από μόνη της.
Όσο για τη μελοποιημένη ποίηση… Θα είχα πολλά να πω, είναι ένα τεράστιο θέμα και νομίζω ότι θα άξιζε ίσως να γίνει εδώ ένα συνέδριο αφιερωμένο στη σχέση της μουσικής με το λόγο. Προσωπικά είχα το θράσος, μαθητής ακόμα, να μελοποιήσω Σεφέρη, Σαχτούρη, Βρεττάκο… Έκτοτε ποτέ πια! Ευτυχώς είχα και την τύχη ν’ ακούσω τον Γκάτσο να λέει ότι είναι άλλο πράγμα η ποίηση που γράφτηκε για να διαβάζεται και άλλο οι στίχοι που γράφτηκαν για να μελοποιηθούν. Κι αργότερα τον Μάνο Ελευθερίου, ο οποίος επίσης τα διαχώριζε. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, όπου η ποίηση τιμήθηκε από κάποιους συνθέτες, έστω κατ’ εξαίρεσιν. Πιστεύω πάντως ότι η αληθινή ποίηση δεν έχει ανάγκη τη μουσική, είναι μουσική από μόνη της.
*Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.
