Πώς αφηγούμαστε ιστορίες

Το Εργαστήριο επικεντρώνεται, καταρχάς, στις τεχνικές της γραπτής αφήγησης ιστοριών, δηλαδή σ’ ένα σύνολο γνώσεων και πρακτικών που έχουν παγιωθεί από τον 18ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας στην πεζογραφία (διήγημα, νουβέλα, μυθιστόρημα), κυρίως σ’ εκείνη που βασίζει την δραστικότητά της στην ανάπτυξη μιας ιστορίας με ζωντανούς χαρακτήρες, πλοκή, δράση. 

Α: Αφηγηματικές τεχνικές

Σ’ αυτό το πλαίσιο, θα εξετάσουμε μια σειρά από ζητήματα και λειτουργίες της αφήγησης, όπως είναι τα είδη των αφηγητών σε σχέση με τον βαθμό εμπλοκής τους στην αφηγούμενη ιστορία, αλλά και επιμέρους επιλογές που καθορίζουν το ύφος και τη λειτουργία μιας αφήγησης στον πεζό λόγο (επιλογή προσώπου, αφηγηματικής γωνίας, εστίασης κ.ά.). Θα διακρίνουμε επίσης τη λειτουργία του χρόνου στις αφηγήσεις, τόσο στο επίπεδο της γενικότερης οργάνωσης μιας ιστορίας όσο και στο επίπεδο της συγγραφής της. 

Για τούτο το πρώτο μέρος του Εργαστηρίου, σημαντικό ως προς την τεχνική κατάρτιση και κατανόηση των «μηχανισμών» που κινούν μια ιστορία, θα δοθεί από τον διδάσκοντα εκτενές γραπτό υλικό, που θα μας συνοδεύει κατά τη διάρκεια του Εργαστηρίου αλλά και στα διαστήματα ανάμεσα στις συναντήσεις μας.

Β: Τέχνη του πεζού λόγου

Πέρα από τις επιμέρους τεχνικές, στο Εργαστήριο επιχειρούμε επίσης να εμβαθύνουμε στην τέχνη του πεζού λόγου, νοούμενη τόσο ως σταθερό πάθος για την γλώσσα και τις εκφραστικές της δυνατότητες (σύνταξη, οικονομία, ακρίβεια, σε πρώτη φάση, αλλά και εικονοποιητική και δραματική διάσταση της γλωσσικής έκφρασης, στη συνέχεια) όσο και ως άσκηση στην ετερότητα, στην ανάπτυξη δηλαδή της εσωτερικής πολυφωνίας ταυτόχρονα με την αναγνώριση μιας θέσης για τον «άλλον» – τον ξένο, τον διαφορετικό, τον παραβάτη. Σ’ αυτό το επίπεδο, ο πεζός λόγος συναντάει τις ανθρωπιστικές καταβολές της λογοτεχνίας, συνδιαλέγεται με την Ιστορία, την ψυχανάλυση, την κοινωνική ανθρωπολογία και την πολιτική.

Εκτός από τα παραπάνω, που διαμορφώνουν ένα ευρύ corpus γνώσεων και τεχνικών, το εργαστήριο αναπτύσσεται μέσα από πρακτικές ασκήσεις (συγγραφή σύντομων διηγημάτων με συγκεκριμένες συντεταγμένες δοσμένες από τον διδάσκοντα που διαβάζονται και αναλύονται στις συναντήσεις μας) με στόχο την εμπέδωση των ποικίλων θεωρητικών ζητημάτων και τεχνικών.

Επιμέρους θέματα που θίγονται είναι τα εξής:

• Πώς μετατρέπουμε τα βιώματά μας σε μυθοπλαστικό υλικό.
• Πώς επικεντρωνόμαστε στο «θέμα» μας και πώς συνδέουμε το «θέμα μας» με ευρύτερα ζητήματα.
• Πώς ασκούμαστε στη λιτότητα των μέσων, στην παραστατικότητα, στην ακρίβεια.
• Πώς επεξεργαζόμαστε τη γλώσσα μας με σκοπό τη σαφήνεια, τη συντομία, την εκφραστικότητα.
• Πότε η «γλώσσα μας» προχωράει την ιστορία μας και πότε την κάνει να βαλτώνει: Η δύναμη του ρήματος.
• Πώς χτίζουμε χαρακτήρες. Πώς χτίζουμε τους δεύτερους χαρακτήρες σε σχέση με τον κεντρικό ήρωα. Ο χαρακτήρας ως κινητήρας της αφήγησης. 

Τέλος, στο περιθώριο των συναντήσεων και των ασκήσεών μας που αφορούν τη συγγραφή, θα διαβάσουμε και θα μελετήσουμε συγκεκριμένα διηγήματα ή νουβέλες καταξιωμένων πεζογράφων (π.χ. Πολ Όστερ, Άλις Μονρό, Άντον Τσέχοφ κ.ά.) για να δούμε πώς έχουν χειριστεί εκείνοι ζητήματα που μας απασχολούν, αλλά και για να εμβαθύνουμε στην πολυσημία των λογοτεχνικών κειμένων. 

Ο Κώστας Κατσουλάρης γεννήθηκε το 1968. Είναι συγγραφέας έξι βιβλίων πεζογραφίας κι ενός θεατρικού έργου, κριτικός λογοτεχνίας, μεταφραστής και δημοσιογράφος. Έχει συνεργαστεί με εφημερίδες (Βήμα της Κυριακής, Ελεύθερος Τύπος κ.ά.) και περιοδικά (Διαβάζω, Νέα Εστία κ.ά.) ως βιβλιοκριτικός, συντάκτης και αρχισυντάκτης εντύπων. Έχει συν-δημιουργήσει τη βιβλιολογική free press εφημερίδα Book Press και συνεχίζει να διευθύνει την διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο, τις ιδέες και τον πολιτισμό www.bookpress.gr. Έχει εμψυχώσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής, δημιουργικής ανάγνωσης και κριτικής στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, στο ΕΚΕΜΕΛ, στο ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ, στις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, στις εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ και αλλού. Από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων Μαθαίνοντας ποδήλατο, με δείγματα δουλειάς μαθητών του, ορισμένοι από τους οποίους έχουν εκδώσει και προσωπική δουλειά τους. Εργάζεται, τέλος, ως επιμελητής και αναλυτής σεναρίων για κινηματογραφικές ταινίες.   

• Για μια εκτενέστερη παράθεση των σκέψεων του διδάσκοντα για τα Εργαστήρια Γραφής μπορεί κανείς να ανατρέξει στο κείμενό του Περί δημιουργικής γραφής και άλλων δαιμονίων στην Book Press. 

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Δώδεκα (12) εβδομαδιαίες συναντήσεις των τριών (3) ωρών, κάθε Δευτέρα το απόγευμα, ώρα 19.00 - 22.00.

ΕΝΑΡΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου, ώρα 19.00 - 22.00.

ΤΟΠΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Το Εργαστήριο διεξάγεται στον χώρο εκδηλώσεων του κινηματογράφου Άνεσις (Λ. Κηφισίας 14 Αμπελόκηποι – Μετρό: Αμπελόκηποι, 2ος όροφος), στο πλαίσιο του κύκλου σεμιναρίων του DASEIN LAB για την περίοδο 2014-2015 @ ANESIS.

ΗΜΕΡΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Θα υπάρξει σχετική ειδοποίηση από τον διδάσκοντα.

ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

300 ευρώ κατ’ άτομο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για εν ενεργεία φοιτητές μέχρι 28 ετών και για άνεργους το κόστος συμμετοχής είναι 250 ευρώ.  

Τρόπος καταβολής διδάκτρων:

Ο ενδιαφερόμενος που έχει επιλεγεί και ειδοποιηθεί, επιβεβαιώνει τη συμμετοχή του με την κατάθεση του συνόλου των διδάκτρων έως την πρώτη ημέρα διεξαγωγής του σεμιναρίου σε τραπεζικό λογαριασμό ή κατά την έναρξη του Εργαστηρίου την πρώτη μέρα διεξαγωγής του, δηλαδή στις 29 Σεπτεμβρίου. Η έγκαιρη καταβολή των διδάκτρων είναι όρος για τη συμμετοχή στο σεμινάριο και ισχύει για όλες τις κατηγορίες των συμμετεχόντων χωρίς εξαιρέσεις. 

ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Ως αίτηση συμμετοχής λογίζεται η έγκαιρη αποστολή στην ηλεκτρονική διεύθυνση workshops@bookpress.gr των κάτωθι στοιχείων:

Η επιλογή των συμμετεχόντων θα γίνει από τον διδάσκοντα.