Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, ο Γάλλος συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ (Michel Houellebecq) τέθηκε υπό δικαστική έρευνα «για συνέργεια σε υποκίνηση διακρίσεων, μίσους ή βίας» για δηλώσεις με τις οποίες στοχοποιούσε μουσουλμάνους. © Wikimedia
Επιμέλεια: Book Press
Ο Γάλλος συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ τέθηκε υπό επίσημη δικαστική έρευνα για «συνέργεια σε υποκίνηση διακρίσεων, μίσους ή βίας εναντίον ομάδας προσώπων λόγω της καταγωγής τους ή της συμμετοχής ή μη συμμετοχής τους σε συγκεκριμένη εθνοτική ομάδα, έθνος, φυλή ή θρησκεία». Η απόφαση εκδόθηκε την Τρίτη, 10 Νοεμβρίου, από ανακριτή του Πρωτοδικείου της Ναντέρ.
Η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από μηνύσεις σε βάρος του Ουελμπέκ από την Ένωση Τζαμιών της Γαλλίας (UMF) και το Κίνημα κατά του Ρατσισμού και υπέρ της Φιλίας μεταξύ των Λαών (MRAP), εξαιτίας δηλώσεων που έκανε σε μια εκτενή συνέντευξη στον φιλόσοφο Μισέλ Ονφρέ, στο περιοδικό του Front Populaire, τον Νοέμβριο 2022.
Ο προφήτης των «αντίστροφων Μπατακλάν»
Στην επίμαχη συνέντευξη, ο Ουελμπέκ προειδοποιούσε πως μελλοντικά, εάν ολόκληρες περιοχές της Γαλλίας περάσουν υπό τον έλεγχο ισλαμιστών, πιθανώς να πραγματοποιηθούν «αντίστροφα Μπατακλάν», που θα στοχεύουν μουσουλμάνους, αναφερόμενος στις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου 2015.
«Όταν ολόκληρες περιοχές θα βρίσκονται υπό ισλαμιστικό έλεγχο, πιστεύω ότι θα υπάρξουν πράξεις αντίστασης. Θα σημειωθούν τρομοκρατικές επιθέσεις και πυροβολισμοί σε τζαμιά, σε καφενεία και χώρους που συχνάζουν μουσουλμάνοι, με δυο λόγια, θα έχουμε αντίστροφα Μπατακλάν», είχε δηλώσει μεταξύ άλλων ο Μισέλ Ουελμπέκ στη συγκεκριμένη συνέντευξη. «Και οι μουσουλμάνοι δεν θα περιοριστούν στο να αφήνουν κεριά και ανθοδέσμες. Επομένως, ναι, τα πράγματα μπορούν να εξελιχθούν αρκετά γρήγορα», πρόσθετε.
«Πιστεύω ότι αυτό που επιθυμεί ο γηγενής γαλλικός πληθυσμός, όπως λέγεται, δεν είναι να αφομοιωθούν οι μουσουλμάνοι, αλλά να σταματήσουν να τον κλέβουν και να του επιτίθενται. Με λίγα λόγια, να μειώσουν τη βίαιη συμπεριφορά τους, να σέβονται τον νόμο και τους ανθρώπους. Ή, ως άλλη καλή λύση, να φύγουν», έλεγε ο Μισέλ Ουελμπέκ στην ίδια συνέντευξη.
Η «Μεγάλη Αντικατάσταση» είναι «ένα γεγονός», σύμφωνα με τον Μισέλ Ουελμπέκ
Ο συγγραφέας εκτιμούσε ακόμη ότι «για πολλούς μουσουλμάνους, η καλύτερη λύση αυτή τη στιγμή είναι αναμφίβολα η επιστροφή [στις χώρες καταγωγής τους]».
«Πρέπει να διαβάσει κανείς το Κοράνι. Η ορθότερη ερμηνεία, κατά τη γνώμη μου, είναι η σαλαφιστική ερμηνεία, αλλά όχι η τζιχαντιστική (…) Έχω την εντύπωση ότι η συμπεριφορά που συνάδει περισσότερο με το Κοράνι, η καλύτερη για έναν καλό μουσουλμάνο, είναι η επιστροφή στη γη του Ισλάμ και ότι θα πρέπει να την επιλέξει, εφόσον του το επιτρέπουν τα οικονομικά του μέσα. Διαφορετικά, θα πρέπει, όσο είναι δυνατόν, να παραμένει αποστασιοποιημένος», πρόσθετε.
Τέλος, όταν ρωτήθηκε για τη «Μεγάλη Αντικατάσταση», την αμφιλεγόμενη θεωρία του συγγραφέα Ρενό Καμύ, σύμφωνα με την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία αντικατάστασης του γαλλικού και ευρωπαϊκού πληθυσμού από έναν μη ευρωπαϊκό πληθυσμό μουσουλμανικής κουλτούρας, ο Μισέλ Ουελμπέκ απάντησε: «Με εξέπληξε ιδιαίτερα το γεγονός ότι το αποκάλεσαν θεωρία. Δεν είναι θεωρία, είναι γεγονός (…) Ο Ρενό Καμύ είναι καλός συγγραφέας, αυτό δεν επιδέχεται αμφιβολία. Επομένως, διαπίστωσε μια μεγάλη αντικατάσταση ή, για να είμαστε ακριβέστεροι, τη μεταβολή της εθνοτικής και θρησκευτικής σύνθεσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Είναι μια στατιστική προφανής πραγματικότητα».
Σε δήλωση στο AFP, οι δικηγόροι του συγγραφέα ανέφεραν ότι οι δηλώσεις του Ουελμπέκ δεν περιείχαν κανένα στοιχείο υποκίνησης. «Ένας προφήτης της καταστροφής δεν επιθυμεί να συμβεί κακό, ακριβώς το αντίθετο. Η θέση του δεν είναι σε μια αίθουσα δικαστηρίου», δήλωσαν οι Τιμπό ντε Μονμπριάλ και Λουί Καγιέ. «Ο Μισέλ Ουελμπέκ δεν μπορεί παρά να εκφράζει τη λύπη του για την αυξανόμενη τάση να μετατρέπεται ο δημόσιος διάλογος σε δικαστική διαμάχη».
Η ανασκευή των δηλώσεων
Στο αυτοβιογραφικό του έργο Κάποιοι μήνες της ζωής μου: Οκτώβριος 2022-Μάρτιος 2023 (μτφρ. Γιώργος Θ. Καράμπελας, εκδ. Εστία), ο Ουελμπέκ χαρακτήρισε τις παρατηρήσεις του ως άστοχες, λέγοντας ότι υπήρξε θύμα της δικής του ανοησίας ή αφέλειας, καθώς και της απληστίας εκείνων που επεδίωξαν να εκμεταλλευτούν τη φήμη του.
«Η ελευθερία της έκφρασης είναι θεμελιώδης, αλλά δεν μπορεί να δικαιολογήσει τα πάντα», δήλωσε η Ναουτζά Ελ Αϊτέ, δικηγόρος της Ένωσης Τζαμιών της Γαλλίας. «Όταν αποδεικνύεται υποκίνηση μίσους, τότε δεν έχουμε κάτι που εμπίπτει στο πεδίο του δημόσιου διαλόγου. Εναπόκειται στα δικαστήρια να αξιολογήσουν το ζήτημα, σεβόμενα παράλληλα το τεκμήριο της αθωότητας».
Το Μεγάλο Τζαμί του Παρισιού είχε επίσης εξετάσει το ενδεχόμενο να κινηθεί νομικά εναντίον του Ουελμπέκ, αλλά αργότερα αποφάσισε να μην προχωρήσει, αφού ο συγγραφέας συναντήθηκε με τον πρύτανη του Μεγάλου Τζαμιού, Σεμς-Εντίν Χαφίζ, και ζήτησε δημόσια συγγνώμη από τους μουσουλμάνους.
Ο Μισέλ Ουελμπέκ έχει ξαναβρεθεί αντιμέτωπος με την κατηγορία της δημόσιας υποκίνησης βίας ή μίσους σε βάρος μουσουλμάνων. Το μυθιστόρημά του, Υποταγή (μτφρ. Λίνα Σιπητάνου, εκδ. Εστία), που παρουσιάζει μια εναλλακτική πραγματικότητα στην οποία ένας μουσουλμάνος πολιτικός κερδίζει τις εκλογές στη Γαλλία και πραγματοποιεί εκ βάθρων αλλαγές στη γαλλική κοινωνία, έχει επίσης προκαλέσει έντονη συζήτηση.
