Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

«“Ήταν μια φορά ένας κομίστας στην TV” και έναν καιρό… μια αφήγηση διαμεσική»: Αυτός ήταν ο τίτλος της εισήγησης του Αρίσταρχου Παπαδανιήλ στην επιστημονική ημερίδα του 3ου Φεστιβάλ Εκπαιδευτικών Ταινιών Μικρού Μήκους «ΣΥΝΘΕΣΙΣ», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου Ανοικτής και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (ICODL 2019) τον περασμένο Νοέμβριο στο παράρτημα του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου στην Αθήνα. Με την εισήγηση αυτή ο κομίστας είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει το πώς μια δημοφιλής κωμική τηλεοπτική σειρά, που είχε ως σκοπό την ψυχαγωγία του τηλεοπτικού κοινού και κύριο στόχο την πρόκληση του γέλιου, λειτούργησε ως άτυπη και εξ αποστάσεως εκπαίδευση των τηλεθεατών εξοικειώνοντάς τους με ένα όχι και τόσο συνηθισμένο επάγγελμα, όπως αυτό του επαγγελματία δημιουργού κόμικς.

Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση που καταγράφηκαν οι επαγγελματικές αναζητήσεις και περιπέτειες ενός κομίστα και μάλιστα, σε ρόλο πρωταγωνιστή.

Αφορμή για αυτή την πρόσκληση εισήγησης, όπως μας είπε ο κ. Παπαδανιήλ, στάθηκε η κυκλοφορία στα βιβλιοπωλεία του επετειακού poster book Ήταν Μια Φορά Ένας Κομίστας στη TV (Η Πολυκατοικία) από τις εκδόσεις Syllipsis, το οποίο περιλαμβάνει σε μορφή αφισών κόμικς, εικονογραφήσεις και σκίτσα, που του είχαν ανατεθεί να σχεδιάσει για τη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά του MEGA «Η Πολυκατοικία» (2008-2011) και τις ανάγκες του ρόλου του δημιουργού κόμικς Τάκη Περιστέρη, που ενσάρκωσε ο  Γιάννης Τσιμιτσέλης. Είναι η πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση που καταγράφηκαν οι επαγγελματικές αναζητήσεις και περιπέτειες ενός κομίστα και μάλιστα, σε ρόλο πρωταγωνιστή. Η πρωτότυπη αυτή έκδοση έχει και συλλεκτικό χαρακτήρα, μιας και περιέχει συμπληρωματικά τα αδημοσίευτα προσχέδια που διατηρούσε στο αρχείο του ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ, ενώ συμπληρώνεται από τον πρόλογο του σκηνοθέτη της τηλεοπτικής σειράς Βασίλη Θωμόπουλο.

Ο Γιάννης Τσιμιτσέλης και ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ επί το έργον.

Στις σελίδες/αφίσες του poster book απεικονίζονται σε καρικατούρες οι ηθοποιοί: Γιάννης Τσιμιτσέλης, Παύλος Χαϊκάλης, Βάσω Λασκαράκη, Βασιλική Ανδρίτσου, Γιάννης Βούρος, Αντιγόνη Γλυκοφρύδη, Παύλος Ορκόπουλος, Ιωάννης Παπαζήσης, Νίκος Πουρσανίδης και φυσικά η κυρία Μάρθα Βούρτση, πάντα ως οι χαρακτήρες  του σήριαλ, που το πενάκι του πρωταγωνιστή-κομίστα τους έκανε ήρωες κόμικς. Έτσι λοιπόν, τα καρέ από το κόμικς «Τσακ Μπαμ» του Τάκη Περιστέρη και άλλες φανταστικές δημιουργίες, που προβλήθηκαν στο οπτικοακουστικό έργο, τυπώθηκαν σε βιβλίο με τη δυνατότητα να κόβονται (περφορέ) σε 48 ξεχωριστές αφίσες, δημιουργώντας ένα προϊόν διακειμενικότητας με πρωτότυπη διαμεσική αφήγηση (transmedia storytelling). 

Η Αντιγόνη Γλυκοφρύδη και ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ στην παρουσίαση του poster book. Στον ίδιο χώρο πραγματοποιήθηκε και έκθεση με τα σκίτσα του βιβλίου. H έκθεση μάλιστα είχε την ιδιοτυπία να αποτελεί την πρώτη ατομική έκθεση του Παπαδανιήλ αλλά και του φανταστικού χαρακτήρα Τάκη Περιστέρη, του κομίστα της  τηλεοπτικής σειράς.

Ξεφυλλίζοντας αυτό το ιδιότυπο εικονογραφικό αφήγημα, που περιλαμβάνει επεξηγηματικές συνόψεις των σκηνών και πληροφορίες των επεισοδίων στα οποία αυτές περιέχονται, ο αναγνώστης ανατρέχει σε στιγμές όπου ο κομίστας κάνει τα πρώτα δειλά του βήματα σκιτσάροντας τα πρόσωπα των γειτόνων του, πραγματοποιεί την πρώτη ατομική του έκθεση, δημιουργεί το πρώτο του ολοκληρωμένο κόμικς –το αυτοβιογραφικό «Τσακ Μπαμ», με πρωταγωνιστές τον Τσακ και τη Λουξ–, που αποκτά διεθνή κυκλοφορία εξασφαλίζοντάς του καλύτερο συμβόλαιο στην εκδοτική εταιρεία με την οποία πλέον συνεργάζεται. Νέες ιδέες, όπως το κόμικς «Η Πολυκατοικία», το οποίο –σε ένα σπαρταριστό αυτοτρολάρισμα της σειράς– ο πρωταγωνιστής αποτυγχάνει να πιτσάρει επιτυχώς στα διευθυντικά στελέχη του εκδοτικού οίκου. Συναντάμε επίσης την προσπάθεια ενός ανταγωνιστή να του «κλέψει» την ιδέα ενός παιδικού κόμικς με τίτλο «Πέστα Φλώρα». Τέλος, οι αναμνήσεις φωτίζουν το μέλλον με το «Τσακ Μπαμ 5» και την «Πολυκατοικία 2050».

Ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ αναφέρει με παιγνιώδη διάθεση «πως ο χαρακτήρας Τάκης Περιστέρης έχει τελικά το ιδανικό επώνυμο, μιας και σαν ένα τηλεοπτικό… ταχυδρομικό περιστέρι, έγινε ο πρωταγωνιστικός διαμεσολαβητής ενός ξεχωριστού διαμεσικού αφηγήματος. Από άποψης βιβλιογραφικού ενδιαφέροντος, αξίζει να αναφέρω, πως στην ελληνική βιβλιογραφία, είναι μάλλον η πρώτη φορά που φιγουράρει –κυριολεκτικά και μεταφορικά– η λέξη "κομίστας" στον τίτλο ενός βιβλίου».

* Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΛΟΥΣΗΣ είναι δημοσιογράφος.

☞ Η επίσημη βιβλιοπαρουσίαση πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στο βιβλιοπωλείο IANOS τη Δευτέρα 21 Οκτωβρίου 2019. Στο IANOS Café, πραγματοποιήθηκε έκθεση των σχεδίων που περιέχονται στο poster book, η οποία έλαβε παράταση έως την Τρίτη 29/10.

Ήταν μια φορά ένας κομίστας στην TV (Η πολυκατοικία)
Δίγλωσση έκδοση
Αρίσταρχος Παπαδανιήλ
Μτφρ. Πιέρρα Φωτιάδου
Syllipsis 2019
Σελ. 96, τιμή εκδότη €22,00

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΥ ΠΑΠΑΔΑΝΙΗΛ