Η περιπέτεια του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα

Ο πρώην υπουργός και δημοσιογράφος Γιώργος Ρωμαίος αφηγείται τη δυσχερή πορεία του κοινοβουλευτικού βίου στην Ελλάδα. Έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις, γνήσιες και νόθες εκλογές, ξένες επιδράσεις και παρασκήνια συνθέτουν αυτό το μωσαϊκό της περιπέτειας του ελληνικού κοινοβουλευτισμού, μέσα από το οποίο ξεπροβάλλουν οι πρωταγωνιστές και οι πράξεις τους, άλλοτε πρωτοπόροι και οραματιστές, άλλοτε αρνητικοί και μοιραίοι.
Οι αριθμοί, εξάλλου, σκιαγραφούν αυτή την περιπέτεια: σε 165 χρόνια, από το 1844 και τις πρώτες βουλευτικές εκλογές έως και τις τελευταίες του 2009, έχουν διεξαχθεί 61 εκλογικές αναμετρήσεις και έχουν αναδειχθεί 188 κυβερνήσεις με πρωθυπουργούς 90 διαφορετικά πρόσωπα.

Από την Επανάσταση του 1821, το πρώτο Σύνταγμα, τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον Όθωνα μέχρι τον Χαρίλαο Τρικούπη, τον Ελευθέριο Βενιζέλο και την αρχή του Εθνικού Διχασμού το 1915, αυτή η περίοδος ενός σχεδόν αιώνα -την οποία αφηγείται ο πρώτος τόμος της "Περιπέτειας του Κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα"- αποτέλεσε ένα κράμα κατακτήσεων αλλά και υποχωρήσεων. Σημαντικές αποφάσεις αλλά και κρίσιμα λάθη, εκπληκτικά κατορθώματα αλλά και απογοητευτικές αδυναμίες σφράγισαν τα πρώτα βήματα του ελληνικού κοινοβουλευτισμού στην πρώτη μεγάλη περίοδο της ύπαρξής του, μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843 έως την έλευση του Ελευθερίου Βενιζέλου και τη σύγκρουση του με τον Κωνσταντίνο Α’ μέσα στη δίνη του Μεγάλου Πολέμου. 

Ο δεύτερος τόμος της "Περιπέτειας του Κοινουβουλετισμού στην Ελλάδα", που ξεκινά από την αρχή της κορύφωσης του Εθνικού Διχασμού το 1915 και φθάνει μέχρι την επιβολή της Μεταξικής Δικτατορίας το 1936 και τον πόλεμο του '40, αφηγείται μια σύντομη περίοδο, δύο περίπου δεκαετιών. Πρόκειται, ωστόσο, για μια έντονη εποχή κατά την οποία συμβαίνουν μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα της νεότερης ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Ο Εθνικός Διχασμός θα οδηγήσει στο μοιραίο 1922. Η Μικρασιατική Καταστροφή και η Δίκη των Έξι θα σφραγίσουν για τις επόμενες δεκαετίες την ελληνική πολιτική ζωή, εισάγοντας στο ελληνικό σύστημα έναν τρίτο πόλο εξουσίας, τον Στρατό. Οι πολιτικοί, το στέμμα και ο στρατός θα εμπλακούν σε έναν σκληρό, συχνά δίχως όρια, αγώνα, με τελικό έπαθλο την εξουσία, αλλά και θύμα την ίδια τη Δημοκρατία.

Η κατάλυση του κοινοβουλευτισμού και των κομμάτων από τη Δικτατορία του Μεταξά θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις μεταγενέστερες, μεταπολεμικές, πολιτικές εξελίξεις, που θα βρεθούν στο επίκεντρο της αφήγησης του επόμενου, τρίτου, τόμου.