Ο εκατοντάχρονος που πήδηξε από το παράθυρο και εξαφανίστηκε

Ο Άλαν φτάνει στον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων, κλέβει την τεράστια βαλίτσα ενός νεαρού με δερμάτινο και φεύγει με κάποιο λεωφορείο όσο πιο μακριά γίνεται. Εκεί γνωρίζεται με έναν μικρότερο ηλικιακά κλέφτη, τον Γιούλιους, και αρχίζει η περιπέτεια. Μια ολόκληρη συμμορία με το όνομα Never Again αναζητεί τον εκατοντάχρονο, αφού στη βαλίτσα δεν βρίσκονταν τα διπλωμένα ρούχα του νεαρού, αλλά πολλά εκατομμύρια κορόνες από εμπορία ναρκωτικών.

Το road trip ενός εκατοντάχρονου

Παράλληλα, τα χνάρια τους αναζητεί και ο αρχιεπιθεωρητής της αστυνομίας Άρονσον, που έχει υποσχεθεί στον εαυτό του να πάει διακοπές μόλις λήξει η υπόθεση και ο εισαγγελέας Ράνελιντ, που προσπαθεί να σκαρφιστεί κάποια λογική εξήγηση για το πρωτόγνωρο περιστατικό. Καθώς η αφήγηση ξεδιπλώνεται τόσο προστίθενται και καινούργιοι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες. Έτσι γνωρίζουμε τον Μπένι, την Πανέμορφη Κυρά, τον Μπούσε και τη Σόνια την ελεφαντίνα.

Δύο πράγματα έμαθε να κάνει καλά στη ζωή του: να φτιάχνει ένα οινοπνευματώδες ποτό από κατσικίσιο γάλα και να κατασκευάζει ατομική βόμβα

Στα ενδιάμεσα κεφάλαια του road trip του εκατοντάχρονου Σουηδού μαθαίνουμε το παρελθόν του. Όπως διηγείται και ο ίδιος, δύο πράγματα έμαθε να κάνει καλά στη ζωή του: να φτιάχνει ένα οινοπνευματώδες ποτό από κατσικίσιο γάλα και να κατασκευάζει ατομική βόμβα. Ο Άλαν Κάρλσον υπήρξε άνθρωπος πολυταξιδεμένος που τα εκατό του χρόνια κρύβουν μερικά από τα μεγαλύτερα μυστικά της παγκόσμιας ιστορίας του 20ού αιώνα. Ο Άλαν έζησε στη Σουηδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τις Η.Π.Α., την Κίνα, το Ιράν, τη Σοβιετική Ένωση, τη Βόρεια Κορέα, την Ινδοκίνα και τη Γαλλία. Παράλληλα με τις περιπλανήσεις του σε αυτές τις χώρες γνωρίστηκε με τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του προηγούμενου αιώνα: κατάφερε να σώσει τον δικτάτορα Φράνκο από μια γέφυρα παγιδευμένη με εκρηκτικά· μέθυσε τον Αντιπρόεδρο των Η.Π.Α. Χάρι Τρούμαν με τεκίλα τη μέρα που πέθανε ο Ρούσβελτ· έσωσε τη ζωή της Τσιανγκ Τσινγκ, μια από τις γυναίκες του κομμουνιστή Μάο Τσε Τουνγκ· προκάλεσε τον Στάλιν μιλώντας ενώπιον του δικτάτορα για τον τσαρικό πατέρα του πίσω στη Σουηδία. Από τις σελίδες παρελαύνουν πολλές ακόμη προσωπικότητες του 20ου αιώνα: ο Γουίνστον Τσόρτσιλ, ο ανήλικος κακομαθημένος Κιμ Γιονγκ Ιλ, ο Λίντον Τζόνσον και ο Σαρλ ντε Γκολ ανάμεσα σε άλλους.

Χιούμορ και ξεχειλωμένοι χαρακτήρες σε ένα απολαυστικό μυθιστόρημα 

Όλοι οι ήρωες του Γιούνας Γιούνασον μοιάζουν πολύ με καρτούν, οι μυθιστορηματικές φιγούρες ξεχωρίζουν με τα υπερβολικά και ξεχειλωμένα χαρακτηριστικά τους. Αυτό το στοιχείο σε συνδυασμό με το χιουμοριστικό ύφος του συγγραφέα κάνει το μυθιστόρημα ιδιαίτερα γλαφυρό και απολαυστικό. Ακόμη και οι θάνατοι των μελών της συμμορίας Never Again στην προσπάθειά τους να ξαναπάρουν τη βαλίτσα είναι εντυπωσιακά γελοίοι. Η χρήση του ελεύθερου πλάγιου λόγου από τον Γιούνασον επιτείνει τον κυνισμό με τον οποίον αντιμετωπίζουν την καθημερινότητα και τα συνεχόμενα αλλοπρόσαλλα επεισόδια οι ήρωές του. Αποκορύφωμα όλων των παραπάνω είναι ο Χέρμπερτ Αϊνστάιν, ο φανταστικός αδελφός του Αλβέρτου, ο οποίος είναι μακράν ο πιο συμπαθητικός χαρακτήρας του βιβλίου και κολλητός φίλος του Άλαν από τα χρόνια που έκαναν μαζί στα κάτεργα της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο Άλαν Κάρλσον είναι για τον Γιούνασον το ιδανικό alter ego του.

Τέλος, ο Άλαν Κάρλσον είναι σύμφωνα με τον Γιούνασον ένα ιδανικό alter ego του συγγραφέα. Κάτι παραπάνω, θα προσθέταμε εμείς: ένας απίστευτος συνδυασμός άνετου και παράλληλα περιπετειώδους ανθρώπου που ξέρει πολύ καλά τι συμβαίνει γύρω του. Ο Άλαν γνωρίζει πως δεν μπορεί να προχωράει –κυριολεκτικά και μεταφορικά– για πάντα, αλλά δεν θα τα παρατήσει κιόλας επειδή έγινε εκατό χρονών.

Σε συνέντευξή του ο Γιούνασον δήλωσε πως ο Άλαν Κάρλσον επανέρχεται στο μυαλό του όταν έχει τις μαύρες του· το ίδιο θα συμβεί και με τους αναγνώστες του βιβλίου του: ο καθένας θα μπορέσει να συνειδητοποιήσει την ασημαντότητα πολλών καθημερινών πραγμάτων που θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται με περισσότερο χιούμορ, ίσως και με λίγο κυνισμό και σίγουρα με μια βότκα ή ένα ποτήρι σναπς στο χέρι – ακριβώς όπως τα αντιμετώπιζε ο συμπαθέστατος εκατοντάχρονος. Γιατί ο Άλαν Κάρλσον γνωρίζει πως η διαδρομή της ζωής είναι πολύ συναρπαστική και πως τίποτα δεν κρατάει για πάντα, εκτός ίσως από τη γενικότερη βλακεία.

 ΚΩΣΤΑΣ ΔΡΟΥΓΑΛΑΣ  

Ο εκατοντάχρονος που πήδηξε από το παράθυρο και εξαφανίστηκε
Γιούνας Γιούνασον
Μτφρ: Γρηγόρης Ν. Κονδύλης
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2013
Τιμή € 16,60, σελ.473