pablo neruda

Για το βιβλίο του Πάμπλο Νερούδα [Pablo Neruda] «Τη ζωή μου, ομολογώ, την έζησα» (μτφρ. Γιώργος Κεντρωτής, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Όταν προλογίζοντας το βιβλίο των αναμνήσεών του ο Πάμπλο Νερούδα γράφει: «Η ζωή μου είναι ζωή που φτιάχτηκε απ’ όλες τις ζωές: απ’ τις ζωές του ποιητή όλες», προσδιορίζει τη διαφορά ανάμεσα στα απομνημονεύματα του «απομνημονευματογράφου» και στα απομνημονεύματα του ποιητή.

gutenberg neruda th zoi mou mologo thn ezhsa

Ο πρώτος μπορεί να φωτογράφισε πολλά πράγματα, ζώντας όμως λιγότερο, ενώ ο ποιητής γράφοντας τις αναμνήσεις του συνταράσσεται και συνταράσσει κι εμάς, παρουσιάζοντας «μια πινακοθήκη φαντασμάτων που συγκλονίστηκαν από τη φωτιά και τους ίσκιους της εποχής του». Και έτσι είναι, καθώς διαβάζοντας νιώθεις ζωντανές τις μορφές που καθόρισαν, όχι απλώς τη ζωή του ποιητή, αλλά την εποχή τους.

Αυτός ο «ποιητής της ζωής», όπως εύστοχα τον αποκαλεί ο Γιώργος Κεντρωτής, δεν θα μπορούσε παρά να αποτυπώσει στο βιβλίο του μια ζωή πλήρη, όχι μόνον από τα δικά του βιώματα, αλλά και από τις ζωές των άλλων, όπου γης, μεταφέροντας τον αγώνα τους για δικαιοσύνη και ελευθερία μέσα στις δικές του λέξεις.

Το Far West

Με μια κατά βάση γραμμική αφήγηση, η οποία διαταράσσεται από αναγκαίες χρονικές «επιστροφές» αλλά και ανακολουθίες (δείγμα πως πρόκειται για μια αυθόρμητη, συνειρμική και ενίοτε φορτισμένη συγκινησιακά γραφή) ο Νερούντα εκκινεί από τη γέννησή του, στις 12 Ιουλίου 1904, στον φτωχό νότο της Χιλής (το «Far West», όπως το αποκαλεί ο ίδιος) και τελειώνει με τη δολοφονία του Προέδρου Σαλβατόρ Αλιέντε, στις 11 Σεπτεμβρίου 1973.

Λίγες μέρες μετά, στις 23 Σεπτεμβρίου, θα ακολουθήσει και ο δικός του θάνατος. Ανάμεσα στις δύο αυτές χρονολογίες, παρακολουθούμε την πορεία του από το χωριό στην πόλη, τις πρώτες γραφές και τις σπουδές, την περιπλάνηση στον κόσμο ως Πρόξενος της χώρας του, την αγάπη του για την Ισπανία, το Μεξικό, τις διώξεις που υπέστη, την ποίησή του και την Ποίηση, τους πολιτικούς του αγώνες για τη δημοκρατία στη Χιλή. Από τη μια η χαρά της ζωής, το φως, από την άλλη η θλίψη του για όσα ανατρέπουν τη χαρά και το φως για να εδραιώσουν το σκοτάδι, τόσο στις ψυχές των ανθρώπων όσο και στα πολιτικά συστήματα.

Διαβάζοντας τις αναμνήσεις του, μένεις σε πολλά σημεία αναγνωρίζοντας πρόσωπα και καταστάσεις, κυρίως νιώθοντας πως όσα γράφει σε αφορούν κατά απολύτως άμεσο τρόπο.

Διαβάζοντας τις αναμνήσεις του, μένεις σε πολλά σημεία αναγνωρίζοντας πρόσωπα και καταστάσεις, κυρίως νιώθοντας πως όσα γράφει σε αφορούν κατά απολύτως άμεσο τρόπο. Δεν είναι τόσο παράδοξο αυτό. Γνωρίζει, συνεπής στην αριστερή του ιδεολογία, πώς, μιλώντας για τη δική του ζωή, τα δικά του προσωπικά βιώματα, τις δικές του αντιδράσεις, να αγγίζει τον παλμό του κόσμου, τόσο που κατανοείς γιατί δεν είναι μόνον ο ποιητής της Χιλής αλλά ο παγκόσμιος ποιητής. Και δεν είναι πολλοί που δικαιωματικά θα είχαν αυτή την προσωνυμία.

Ο Νερούδα ένιωθε τη μεγαλοσύνη του, καταλάβαινε πως για όλους έγραφε τα ποιήματά του, έβλεπε τις αντιδράσεις των απλών ανθρώπων (αυτοί τον ενδιέφεραν) όταν άκουγαν την ποίησή του, ξαφνιαζόταν όταν άκουγε να έχουν στο στόμα τους τα λόγια του σαν δικό τους κτήμα.

Εμφύλιος Πόλεμος και Ισπανία

Θέλω να μείνω σε δύο κεφάλαια, γιατί νομίζω πως αποτυπώνουν καλύτερα την αληθινή φύση του. Το ένα, εκτενές, μιλά για την Ισπανία την εποχή του Εμφυλίου πολέμου. Σ’ αυτό δεν μπορεί να μην αναφερθεί στον Λόρκα, παραθέτοντας γεγονότα και στιγμιότυπα από το στενό τους δέσιμο, φθάνοντας μέχρι τη δολοφονία του.

Μιλά γι’ αυτόν τον ταυτόχρονα «συμπάντειο» και «επαρχιώτη», που ήταν «κάτι σαν σύνοψη όλων των ιστορικών εποχών της Ισπανίας», μεταφέροντας σ’ εμάς την πιο πλήρη εικόνα του, πιο πολύ και από τα ίδια του τα γραμμένα όλα. Το δεύτερο είναι το κεφάλαιο (το πιο εκτενές από όλα), στο οποίο αναφέρεται στην Ποίηση («Η ποίηση είναι επάγγελμα»).

pablo neruda1

Ο Pablo Neruda (1904-1973) είναι ο κορυφαίος ισπανόφωνος ποιητής του 20ού αιώνα και αποτελεί παγκόσμια εμβληματική πολιτική και καλλιτεχνική μορφή. Το 1971 τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ.

Εκεί, αφήνεται σε μια σπουδαία περιδιάβαση στον ποιητικό χώρο, για να δει τη δύναμη της ποιητικής του «περιουσίας» να «κατασπαταλιέται» στους ανθρώπους του λαού του, να μιλήσει για την ανάγκη να προσεγγιστεί ο απλός άνθρωπος, για τα αποθέματα βιωμάτων και συγκινήσεων που πρέπει να έχει ο ποιητής, για τον πρωτότυπο λόγο, για την «ιδεολογία» της γλώσσας, τους φίλους ποιητές, τις «λογοτεχνικές εχθρότητες», τις βραβεύσεις και τις απογοητεύσεις, την κριτική και την αυτοκριτική, τον αντι-ρεαλιστικό χαρακτήρα της ποίησης (πέρα από τον ρεαλισμό και τον υπερρεαλισμό), τις σοσιαλιστικές επιρροές (ή και δεσμεύσεις) των ποιητών, το ένα και μοναδικό βιβλίο που πάντοτε γράφεται ό,τι κι αν γράψει κανείς, τη βαριά «κληρονομιά» του Μαγιακόφσκι, τον Τσε Γκεβάρα και τον Φιντέλ Κάστρο, τον Στάλιν, το Κομμουνιστικό Κόμμα Χιλής, τόσες και τόσες άλλες αναφορές, όλες στεγασμένες κάτω από το ευρύ στέγαστρο της Ποίησης, γιατί γι’ αυτόν όλα εκκινούν από αυτήν και καταλήγουν σ’ αυτήν· «εγώ μεν έχω ζήσει για την ποίησή μου, η δε ποίησή μου έχει στηρίξει τους αγώνες μου», θα πει.

Μια πλήρης έκδοση

Ένα βιβλίο 645 σελίδων, που συμπεριλαμβάνει, εκτός από τις αυτοβιογραφικές σημειώσεις του Νερούδα, τις διαλέξεις του στο Πανεπιστήμιο της Χιλής, μια Χρονοβιογραφία του ποιητή, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, και βέβαια ένα Εισαγωγικό Σημείωμα και τις πολλές Σημειώσεις του Γιώργου Κεντρωτή που μας προσφέρει και την απόδοση στην ελληνική γλώσσα ( βασισμένη στην ισπανική έκδοση του οίκου Seix Barral της Βαρκελώνης, με βάση την έκδοση του 2017) ένα ακόμη μεταφραστικό επίτευγμα δίπλα στα πολλά που έχει για το έργο του ποιητή.

Για μια ακόμη φορά οι εκδόσεις Gutenberg προσφέρουν όχι απλώς ένα ακόμη βιβλίο αλλά μια πλήρη έκδοση, φροντισμένη μέχρι τη λεπτομέρεια, από το διπλό εξώφυλλο έως τον κολοφώνα, που συνιστά ένα έργο τέχνης από μόνος του, ενσωματωμένο μέσα στην έγχρωμη ξυλογραφία του Χιλιανού ζωγράφου και χαράκτη Nemesio Antúnez. Γιατί, τίποτα δεν είναι τυχαίο σε μια έκδοση.

 Η ΔΙΩΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ είναι συγγραφέας. Το νέο της βιβλίο, η νουβέλα «Θηρίο ή Θεός» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΑΩ.


Αποσπάσματα από το βιβλίο

Προσωπικά εξακολουθώ να εργάζομαι με τα υλικά που έχω και με ό,τι είμαι. Είμαι ον παμφάγο και καταβροχθίζω αισθήματα, όντα, βιβλία, γεγονότα και μάχες. Και όλη τη Γη ακόμα θα μπορούσα να τη φάω. Και να πιω όλη τη θάλασσα. […] Η αστική τάξη απαιτεί να βρίσκεται η ποίηση ολοένα περισσότερο απομακρυσμένη από την πραγματικότητα. Ο ποιητής που ξέρει να λέει το ψωμί ψωμί και το κρασί κρασί, είναι επικίνδυνος για τον πνέοντα τα λοίσθια καπιταλισμό. Πιο βολικό τής πέφτει να θεωρεί ο ποιητής τον εαυτό του, όπως θα ’λεγε και ο Βισέντε Ουιδόβρο, «μικρό θεό». Αυτή η πίστη ή δραστηριότητα δεν ενοχλεί τις κυρίαρχες τάξεις. Ο ποιητής παραμένει έτσι συγκινούμενος από τη θεία του απομόνωση, οπότε και δεν είναι αναγκαίο ούτε να τον διαφθείρουν με δωροδοκίες ούτε να τον συνθλίψουν. Γιατί έχει ο ίδιος καταφέρει να διαφθαρεί όντας καταδικασμένος με ισόβια δεσμά στον ουρανό. Και η γη, εντωμεταξύ, τρέμει στο διάβα του και από τη λάμψη του. («Η ποίηση είναι επάγγελμα», σ. 420, σσ. 479-480).

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

«Μια ασήμαντη γυναίκα» της Σόνια Παρνέλ (κριτική) – Βιρτζίνια Χολ, μια αφανής και δαιμόνια κατάσκοπος

Για το βιβλίο της Σόνια Παρνέλ [Sonia Purnell] «Μια ασήμαντη γυναίκα» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Μίνωας). Κεντρική εικόνα: Η κατάσκοπος Βιρτζίνια Χολ. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Η επιβλητική θωριά και το απαράμιλλο σ...

«Φλεγόμενο αγόρι» του Πολ Όστερ (κριτική) – Στίβεν Κρέιν, ένας πρωτοπόρος που χάθηκε νωρίς

«Φλεγόμενο αγόρι» του Πολ Όστερ (κριτική) – Στίβεν Κρέιν, ένας πρωτοπόρος που χάθηκε νωρίς

Για το βιβλίο του Πολ Όστερ [Paul Auster] «Φλεγόμενο αγόρι» (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Ο Στίβεν Κρέιν [Stephen Crane] όπως φωτογραφήθηκε το 1897 (© Britannica). 

Γράφει ο Μιχάλης Πιτένης

Κά...

«Elon Musk: Η επίσημη βιογραφία» του Γουόλτερ Άιζακσον (κριτική) – Μια αμφιλεγόμενη φυσιογνωμία

«Elon Musk: Η επίσημη βιογραφία» του Γουόλτερ Άιζακσον (κριτική) – Μια αμφιλεγόμενη φυσιογνωμία

Για το βιβλίο του Γουόλτερ Άιζακσον [Walter Isaacson] «Elon Musk: Η επίσημη βιογραφία» (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Κλειδάριθμος).

Γράφει ο  Διονύσης Μαρίνος

Πριν από λίγες ημέρες ο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ