Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαρτίου 1927, γεννήθηκε στο χωριό Αρακατάκα της Κολομβίας ο αγαπημένος Λατινοαμερικανός συγγραφέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες.
Του Λεωνίδα Καλούση
Ο Μάρκες, ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του λογοτεχνικού ρεύματος του «μαγικού ρεαλισμού» που βραβεύτηκε με Νόμπελ το 1982, είναι ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της ισπανόφωνης λογοτεχνίας.
Ήταν το πρώτο παιδί από συνολικά επτά αγόρια και τέσσερα κορίτσια του Γκαμπριέλ Ελίχιο Γκαρσία και της Λουίσα Σαντιάγα Μάρκες Ιγουαράν. Το χωριό του ανήκε στην επονομαζόμενη «Ζώνη της μπανάνας», περιοχή όλη την καλλιέργεια μπανάνας εκμεταλλευόταν η εταιρεία United Fruit Company.
Παραμύθια, μύθοι, δοξασίες, μαγικές ιστορίες και δεισιδαιμονίες διέπλασαν τον μικρό Γκαμπριέλ μαζί με τις ιστορικές και πολεμικές αφηγήσεις του συνταγματάρχη παππού του.
Ο πατέρας του ήταν τηλεγραφητής έχοντας όμως και γνώσεις φαρμακευτικής και ιατρικής. Εγκατέλειψε το επάγγελμα του τηλεγραφητή και εργάστηκε ως ομοιοπαθητικός γιατρός. Δυο χρόνια μετά τη γέννησή του, η εσωτερική μετανάστευση των γονιών του δεν τον συμπεριέλαβε στην μετεγκατάστασή τους στην μεγάλη πόλη. Ο Γκαμπίτο μεγάλωσε μέχρι το 1936 με τον παππού και τη γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του, τον συνταγματάρχη του επαναστατικού στρατού Νικολάς Ρικάρδο Μάρκες Μεχία βετεράνο του εμφυλίου πολέμου των «Χιλίων ημέρων» και την Τρανκιλίνα Ιγουαράν Κότες. Τα χρόνια που έζησε μαζί τους, σε ένα σπίτι γεμάτο γυναίκες όπως θα πει πολύ αργότερα, ήταν τα πιο καθοριστικά για τη διαμόρφωσή του και τον εφοδίασαν με τα υλικά του σπουδαίου λογοτέχνη που θα γινόταν. Παραμύθια, μύθοι, δοξασίες, μαγικές ιστορίες και δεισιδαιμονίες διέπλασαν τον μικρό Γκαμπριέλ μαζί με τις ιστορικές και πολεμικές αφηγήσεις του συνταγματάρχη παππού του.
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ ΓΚΑΡΣΙΑ ΜΑΡΚΕΣ
Καλός μαθητής χωρίς ιδιαίτερο κόπο, το 1947 αρχίζει την φοίτηση στη Νομική Σχολή του Εθνικού Πανεπιστημίου της Μπογκοτά. Οι πρώτες του εφηβικές λογοτεχνικές απόπειρες στέφονται με επιτυχία όταν δημοσιεύονται το 1944 και το 1945 ένα ποίημα και ένα διήγημά του. Το 1948, με την Μπογκοτά κατεστραμμένη εξαιτίας εμφύλιων συγκρούσεων, μετακομίζει στην Καρταχένα για να συνεχίσει τις σπουδές του, όμως εκεί αρχίζει να αρθρογραφεί στην εφημερίδα El Universal, συνεργασία που κρατήσει μέχρι το 1950. Το 1953, έχει πια πολιτικά στραφεί στην Αριστερά και έχει επιστρέψει στην Μπογκοτά και εργάζεται στην εφημερίδα El Spectador για την οποία αρθρογραφεί και κάνει σειρά αποκαλύπτικών ρεπορτάζ. Απέκτησε φιλικές σχέσεις με τον Φιντέλ Κάστρο και υπήρξε και ανταποκριτής για το κουβανικό πρακτορείο ειδήσεων, μια σχέση που του κόστισε με τον αποκλεισμό επί τουλάχιστον τρεις δεκαετίες από τις ΗΠΑ, κάτι που άλλαξε επί πρόεδριας Μπιλ Κλίντον την δεκαετία του '90.
Απέκτησε φιλικές σχέσεις με τον Φιντέλ Κάστρο και υπήρξε και ανταποκριτής για το κουβανικό πρακτορείο ειδήσεων, μια σχέση που του κόστισε με τον αποκλεισμό επί τουλάχιστον τρεις δεκαετίες από τις ΗΠΑ, κάτι που άλλαξε επί πρόεδριας Μπιλ Κλίντον την δεκαετία του '90.
Το 1958 παντρεύτηκε με την αγαπημένη του από τα παιδικά του χρόνια Μερσέδες Μπάρτσα Πάρδο. Έζησαν μαζί μέχρι τον θάνατό του το 2014. Η Μερσέδες, μούσα, υποστηρίκτρια και σύντροφός του μέχρι το τέλος πέθανε στις 15 Αυγούστου 2020. Το 2017 ίδρυσε το Fundación Gabo ένα ίδρυμα για την διαφύλαξη, μελέτη και διάδοση της κληρονομιάς του αγαπημένου της συζύγου.
Το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Πεσμένα φύλλα» εκδίδεται το 1955 κι ακολουθεί το 1961 το «Ο Συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράψει». Είναι όμως το 1967 με τα «Εκατό Χρόνια Μοναξιάς», μια τοιχογραφία της πατρίδας του και ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής, που θα κατακτήσει την δική του ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια λογοτεχνία. Θα ακολουθήσουν «Το φθινόπωρο του Πατριάρχη» (1975), το «Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου» (1981), «Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας» (1985), «Ο στρατηγός μες στο λαβύρινθό του» (1989), το «Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων» (1994), «Οι θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου» (2004).
Το 1982 τιμήθηκε με το το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στο σκεπτικό της βράβευσης αναφερόταν πως επελέγη «για τα μυθιστορήματα και τα διηγήματά του, στα οποία το φανταστικό και το πραγματικό συνδυάζονται σε έναν πλούσιο κόσμο φαντασίας, αντανακλώντας τη ζωή και τις συγκρούσεις μιας ηπείρου».
Πέθανε, σε ηλικία 87 ετών, στις 17 Απριλίου 2014 στο Μεξικό όπου ζούσε από το 1961.
