Το βιβλίο της εβδομάδας: «Για να μη χάνεσαι στη γειτονιά», του Πατρίκ Μοντιανό

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Ένα λιτό και με τέχνη κουρδισμένο μυθιστόρημα που, ως προς τη θεματολογία του, θυμίζει παλιότερα βιβλία του Μοντιανό, ιδιαίτερα το αριστοτεχνικό Η μικρή Μπιζού (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Πόλις), με την προβληματική της αναζήτησης του χαμένου μητρικού αντικειμένου να κυριαρχεί στο βάθος της μυθοπλασίας. Σε ό,τι αφορά την πλοκή -που μοιάζει στοιχειώδης, αλλά αποκαλύπτεται αρκετά περίπλοκλη- , η εξέλιξή της πυροδοτείται όταν ένας άγνωστος τηλεφωνεί στον μεσόκοπο συγγραφέα Ζαν Νταραγκάν με σκοπό να του επιστρέψει την εδώ και μερικές εβδομάδες χαμένη ατζέντα του. Ένα ξεχασμένο όνομα, αλλά και τα ιδιότυπα κίνητρα του ανθρώπου που επιστρέφει την ατζέντα, αποτελούν την αφορμή να ξετυλιχτεί ένα νήμα που οδηγεί σε διαφορετικές φάσεις του παρελθόντος του Νταραγκάν, φέρνοντας αργά αργά στο φως ένα απωθημένο τραυματικό γεγονός.

Η βαθύτερη δομή της αφήγησης θυμίζει μακροσκελή ψυχαναλυτική συνεδρία, στην οποία ο αναλυόμενος πασχίζει, προβάλλοντας άμυνες και αρνήσεις, να «θυμηθεί» τα αίτια που τον οδήγησαν στην απώθηση σημαντικών γεγονότων στη ζωή του. Χρησιμοποιώντας παράλληλα τεχνικές δανεισμένες από το νουάρ μυθιστόρημα, με την απαράμιλλη απλότητα που χαρακτηρίζει το ύφος του σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της συγκίνησης, ο Μοντιανό οδηγεί τον ήρωά του στα ποικίλα στρώματα της μνήμης, σε ένα έξυπνο παιχνίδι με τα αφηγηματικά-χρονικά επίπεδα, μέχρι και την αφοπλιστική τελική σκηνή.

Ποιος είναι ο συγγραφέας

Ο Πατρίκ Μοντιανό γεννήθηκε το 1945 στο Boulogne-Billancourt, από πατέρα Γάλλο εβραϊκής καταγωγής, από σεφαραδίτικη οικογένεια της Θεσσαλονίκης, και μητέρα Βελγίδα (οι γονείς του γνωρίστηκαν στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στο κατεχόμενο Παρίσι). Το 1967 γράφει το πρώτο του μυθιστόρημα, La place de l' etoile, που τον έκανε αμέσως γνωστό. Έχει τιμηθεί με το μεγάλο βραβείο μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας το 1972, με το βραβείο Goncourt το 1976, με το βραβείο του Ιδρύματος Pierre de Monaco το 1984 και με το μεγάλο βραβείο λογοτεχνίας Paul Morand, για το σύνολο του έργου του, το 2000. Το 2014 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Βιβλία του έχουν κυκλοφορήσει από αρκετούς εκδοτικούς οίκους (Χατζηνικολή, Κέδρος, Οδυσσέας, Καστανιώτης, Λιβάνης), αλλά τα περισσότερα, και τα πιο πρόσφατα, κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πόλις.

Απόσπασμα από το βιβλίο

Όταν η Αννί επέστρεφε από το Παρίσι, γύρω στις δύο η ώρα το πρωί, είχε ακούσει πολλές φορές γέλια, στο διάδρομο. Αυτό πήγαινε να πει ότι δεν ήταν μόνη. Ύστερα, η πόρτα του δωματίου ξανάκλεινε και έφταναν ψίθυροι μέσα από τον τοίχο. Ένα πρωί είχαν συνοδεύσει αυτή την Κολέτ Λωράν στο Παρίσι με το αυτοκίνητο της Αννί. Καθόταν μπροστά, δίπλα από την Αννί, κι αυτός, μόνος του στο πίσω κάθισμα. Είχαν κάνει μαζί της έναν περίπατο στον κήπο των Ηλυσίων Πεδίων, εκεί που βρίσκεται η αγορά των γραμματοσήμων. Είχαν σταματήσει μπροστά από έναν πάγκο και η Κολέτ Λωράν του είχε χαρίσει ένα φακελάκι με γραμματόσημα, μια σειρά με διαφορετικά χρώματα με την εικόνα του βασιλιά της Αιγύπτου. Από εκείνη τη μέρα είχε αρχίσει να κάνει συλλογή γραμματοσήμων.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ PATRICK MODIANO