Ο βραβευμένος δημιουργός Jeff VanderMeer μίλησε στον Guardian για τα θέματα που θίγουν τα βιβλία του, για την επιτυχία που σημείωσε η κινηματογραφική διασκευή του μυθιστορήματός του «Αφανισμός», καθώς και για το πρόσφατο μυθιστόρημά του με τίτλο «Hummingbird Salamander». Τα βιβλία του συγγραφέα κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Επιμέλεια: Book Press
Τα βιβλία του Τζεφ Βάντερμιερ ανήκουν στο είδος της επιστημονικής φαντασίας και της λογοτεχνίας τρόμου, και συχνά διερευνούν τα επακόλουθα της καταστροφής του περιβάλλοντος από τον άνθρωπο. Οι πρωταγωνιστές των ιστοριών του δεν είναι πάντα άνθρωποι: στο μυθιστόρημά του Μπορν, ο κεντρικός χαρακτήρας είναι μια τεράστια, ιπτάμενη αρκούδα.
«Οι περισσότεροι συγγραφείς αδυνατούν να μιλήσουν με εύστοχο τρόπο για το μη-ανθρώπινο. Είναι κάτι που δεν καταφέρνουν πολλοί. Εγώ, ακόμα και σήμερα, συνεχίζω να μελετώ τη συμπεριφορά των ζώων. Διαβάζω πολλά σχετικά βιβλία. Και διαβάζω πολλά μυθιστορήματα, τα οποία ναι μεν μου αρέσουν πολύ, αλλά μου είναι ξεκάθαρο ότι, ενώ ο συγγραφέας τους έχει ερευνήσει διεξοδικά τους νόμους της φυσικής, αναπαριστά τα ίδια τα ζώα με απλοϊκό τρόπο. Οπότε, αποφάσισα να γεμίσω μια τεράστια βιβλιοθήκη με βιβλία για το περιβάλλον, με βιβλία για το μη-ανθρώπινο: να αφήσω τις πληροφορίες να εισχωρήσουν στο υποσυνείδητό μου, ώστε να τις κάνω κομμάτι μου, και να χτίσω τα θεμέλια του έργου μου πάνω σε αυτές.»
Ο Αφανισμός, το πρώτο βιβλίο της γνωστής τριλογίας του Τζεφ Βάντερμιερ, ενέπνευσε την ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή του σκηνοθέτη Alex Garland. Στη συνέντευξή του, ο
συγγραφέας μοιράστηκε τις σκέψεις του σχετικά με την ταινία:
«Είναι ένα περίεργο θέμα, επειδή λατρεύω τη δουλειά του Alex Garland, αλλά η συγκεκριμένη ταινία δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με το βιβλίο μου. Η ταινία δεν θίγει τα περιβαλλοντικά θέματα που με απασχολούν. Επιπλέον, της λείπουν και κάποια άλλα στοιχεία από το βιβλίο, που εγώ τα θεωρούσα σημαντικά…»
Η επιτυχία του Αφανισμού, η οποία εν μέρει οφείλεται στην επιτυχία της κινηματογραφικής ταινίας, χάρισε στον συγγραφέα τη δυνατότητα «να μπορεί να μιλήσει πλέον σε περισσότερους αναγνώστες για τα περιβαλλοντικά ζητήματα».
Στην ίδια συνέντευξη, ο Βάντερμιερ μίλησε για το πώς καλλιεργήθηκε το ενδιαφέρον του για τη φύση και την οικολογία:
«Έχοντας μεγαλώσει στα νησιά Φίτζι, το μόνο που θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία είναι αυτή η εκπληκτική αφθονία της φύσης και το ότι μεγάλωσα δίπλα στη θάλασσα. Και μετά, όταν μετακομίσαμε στη Φλόριντα, μείναμε σε ένα μέρος το οποίο –δεν το 'ξερα καν πριν από κάποια χρόνια– είναι το 10ο μέρος στις ΗΠΑ και το 30ο μέρος στον κόσμο με την πλουσιότερη βιοποικιλότητα. Συναγωνίζεται ακόμα και τις εκτάσεις των τροπικών δασών του Αμαζονίου.
Πρέπει επίσης να παραδεχτώ πως το ενδιαφέρον μου αναζωπυρώθηκε χάρη στην επιτυχία του Αφανισμού, καθώς άρχισα να λαμβάνω πολλές προσκλήσεις ώστε να μιλήσω για το περιβάλλον σε διάφορα επιστημονικά ιδρύματα».
Η πλοκή του τελευταίου μυθιστορήματός του, με τίτλο Hummingbird Salamander, εκτυλίσσεται σε έναν κόσμο όπου το λαθρεμπόριο άγριων ζώων και η οικολογική τρομοκρατία συνδέονται μεταξύ τους με έναν σύνθετο τρόπο.
«Είναι σημαντικό το ότι ένα μυθιστόρημα μπορεί να μελετά γεγονότα που δεν έχουν συμβεί ακόμη, και που ίσως δεν θα ‘πρεπε να συμβούν ποτέ. Είναι χρήσιμο να μιλάμε για αυτά».
Μιλώντας για την πλοκή του μυθιστορήματός του, ο Βάντερμιερ επισήμανε πως μια πληθώρα «νέων απαγορεύσεων και νόμων», οι οποίοι ψηφίστηκαν μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, στοχοποιούν τους ακτιβιστές που διαμαρτύρονται για το περιβάλλον:
«Αν αλυσοδέσεις τον εαυτό σου σε ένα δέντρο μπορείς πλέον να καταδικαστείς σε δέκα χρόνια φυλακή. Στη Φλόριντα αυτή την περίοδο προσπαθούν να περάσουν ένα νομοσχέδιο κατά των διαμαρτυριών, κάτι που σημαίνει πως, αν τολμήσετε να βγείτε από το πεζοδρόμιο στον δρόμο καθώς βρίσκεστε σε μια πορεία, γίνεται να σας συλλάβουν και να βρεθείτε στη φυλακή, ακόμα κι αν διαμαρτύρεστε ειρηνικά».
