Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Τιμήθηκε ο Στέφανος Τραχανάς, ξεκίνησαν οι εκδηλώσεις

Με ιδιαίτερη επισημότητα πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Δευτέρας 22 Ιουνίου τα εγκαίνια του 5ου Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων.

Ιδιαίτερη στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε η εκδήλωση απονομής τιμητικής διάκρισης στον ακαδημαϊκό δάσκαλο και συγγραφέα Στέφανο Τραχανά, φετινό τιμώμενο πρόσωπο του Φεστιβάλ, για τη μακρόχρονη και πολύτιμη συμβολή του στην επιστημονική γνώση, την παιδεία και τον δημόσιο διάλογο. Ο Στέφανος Τραχανάς αναφέρθηκε στην σχέση του με το βιβλίο από την παιδική και εφηβική του ηλικία, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «έτσι άναψε η φλόγα» και ότι «η γλώσσα πέρα και πάνω από το περιεχόμενο» έγινε η κεντρική αξία στη ζωή του. «Ό,τι προέκυψε από εκείνο το παιδί», συνέχισε, «είναι σήμερα μπροστά σας με αισθήματα ευγνωμοσύνης για την τιμή που του κάνετε και αισθάνεται την ανάγκη να αφιερώσει τούτη τη διάκριση στη μνήμη του δασκάλου του, του Στέλιου Βασιλάκη, και μέσα από αυτόν σε εκείνους τους φιλολόγους που συνεχίζουν να ανάβουν μικρές φωτιές σε πείσμα των καιρών».

Ο φετινός τιμώμενος Στέφανος Τραχανάς στο βήμα, με τον Μανώλη Πιμπλή, Διευθυντή του ΦΒΧ

Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, που διοργανώνεται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, και πραγματοποιείται με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και του Υπουργείου Πολιτισμού, υποδέχεται φέτος πάνω από 230 ομιλητές από 18 χώρες σε περισσότερες από 130 εκδηλώσεις, επιβεβαιώνοντας τη θέση του ως ενός από τους σημαντικότερους θεσμούς για το βιβλίο, τις ιδέες και τον δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα.

Ο Στέφανος Τραχανάς συνομιλεί με τον Μανώλη Πιμπλή

Με κεντρικό του θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση», η φετινή διοργάνωση στρέφει το βλέμμα της στις μεγάλες αντιθέσεις και τα κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας: από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, τις προκλήσεις της δημοκρατίας και τις μετακινήσεις πληθυσμών, έως τη σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας, την κλιματική κρίση, τη μνήμη, τη λογοτεχνία και τη μετάφραση. Για μία ακόμη χρονιά, τα Χανιά μετατρέπονται σε τόπο συνάντησης συγγραφέων, ακαδημαϊκών, μεταφραστών, καλλιτεχνών και ανθρώπων του βιβλίου από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ο Στέφανος Τραχανάς και ο Μανώλης Πιμπλής επί σκηνής

Στην τελετή των εγκαινίων χαιρετισμό απηύθυναν ο Δήμαρχος Χανίων κ. Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο Βουλευτής Χανίων κ. Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, η Υφυπουργός Μετανάστευσης & Ασύλου κα Σέβη Βολουδάκη, ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων κ. Νίκος Καλογερής και ο Διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων κ. Μανώλης Πιμπλής.

Από αριστερά: Παναγιώτης Σημανδηράκης (Δήμαρχος Χανίων), Στέφανος Τραχανάς (ακαδημαϊκός, συγγραφέας), Μανώλης Πιμπλής (διευθυντής ΦΒΧ), Νίκος Καλογερής (Αντιπεριφερειάρχης Χανίων)

Ο Δήμαρχος Χανίων, Παναγιώτης Σημανδηράκης, ανέφερε ότι «ο κόσμος δοκιμάζεται από συγκρούσεις σε δεκάδες σημεία, γι’ αυτό ένα φεστιβάλ βιβλίου σήμερα δεν είναι απλά μία νοσταλγική συνήθεια. Είναι μία πράξη πίστης στον άνθρωπο, και η στήριξη του πολιτισμού δεν είναι για το Δήμο μας πολυτέλεια. Είναι μία συνειδητή πολιτική επιλογή. Μια επιλογή που για μια πόλη σαν τη δική μας έχει ένα ακόμα βαθύτερο νόημα. Απέναντι στην πίεση μιας εκρηκτικής και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης, ο πολιτισμός είναι το πιο γερό μας αντίδοτο».

Ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων κ. Νίκος Καλογερής τόνισε ότι «το Φεστιβάλ γίνεται όλο και καλύτερο, όλο και πλατύτερο, και αγκαλιάζεται από περισσότερο κόσμο, δημιουργώντας έναν χώρο όπου η τοπική δημιουργία έχει την ευκαιρία να συνομιλεί», καταλήγοντας ότι «η Περιφέρεια Κρήτης στηρίζει από την πρώτη στιγμή το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων αναγνωρίζοντας τη σημασία του που ενισχύει την εξωστρέφεια του τόπου».

Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, Μανώλης Πιμπλής, υπογράμμισε ότι «οργανώνουμε για 5η χρονιά το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων που συνδέεται ταυτοτικά με την πόλη και με ό,τι αυτή εκπέμπει. Πέντε χρόνια δεν είναι πολλά, δεν είναι όμως ούτε και λίγα. Το ΦΒΧ ξεκίνησε με όσο μεγαλύτερη φόρα μπορούσε να ξεκινήσει και έχει βλέψεις να ξεπεράσει τα συνήθη μέτρα και να δείξει ότι σ’ αυτή τη χώρα, παρά τα τόσα προβλήματα, μπορούμε να κάνουμε στον χώρο του πολιτισμού πράγματα που δεν έχουν να ζηλέψουν πολλά από αντίστοιχα εγχειρήματα στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες».

Από την τελετή των εγκαινίων στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης

Η πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ περιλάμβανε επίσης μια σειρά εκδηλώσεων που ανέδειξαν το εύρος των θεματικών του. Ο Κουβανός Λεονάρδο Παδούρα (Leonardo Padura), ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής, συνομίλησε με τον μεταφραστή του Κώστα Αθανασίου με αφορμή το βιβλίο του «Αβάνα, περιπλανήσεις στον χώρο και στον χρόνο», ενώ παρουσιάστηκε το έργο του Αριστείδη Γ. Αρχοντάκη, ενός δημιουργού που καταφέρνει να ισορροπεί ανάμεσα στην καθαρή λογική της Φυσικής και τη βαθιά ευαισθησία της λογοτεχνίας, από τους Μιχάλη Λαζαρίδη, καθηγητή Τμήματος Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος στο Πολυτεχνείο Κρήτης και Χρυσούλα Σκεπετζή, εικαστικό. Στο Μεγάλο Αρσενάλι, συνομίλησαν οι Αγγέλα Καστρινάκη και Γιάννης Δημητρακάκης, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, αντίστοιχα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του Σταμάτη Φιλιππίδη, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, «Υπέρ της δύσκολης ποίησης. Ερμηνευτικές αναγνώσεις μοντερνιστικών ποιημάτων», ενώ ο Αμερικανός φιλόσοφος της μουσικής Άντριου Κάνια (Andrew Kania) παρουσίασε το βιβλίο του «Φιλοσοφία της δυτικής μουσικής», ανοίγοντας έναν γόνιμο διάλογο για τη σχέση μουσικής, αισθητικής και φιλοσοφικής σκέψης.

Το περίπτερο του Φεστιβάλ στο Ενετικό Λιμάνι

Παράλληλα, ξεκίνησε η λειτουργία της εικαστικής έκθεσης «Τα παιά επήγαν περίατο: Το πολυσύμπαν του Τάκη Γιαννούσα», η οποία φιλοξενείται στον Άγιο Ρόκκο, στη Σπλάντζια. Η έκθεση παρουσιάζει έργα του αυτοδίδακτου λαϊκού ζωγράφου Τάκη Γιαννούσα (1923-2010), αναδεικνύοντας το ιδιαίτερο εικαστικό του σύμπαν, όπου συνυπάρχουν οι μνήμες της υπαίθρου, η καθημερινή ζωή, η ιστορία και η λαϊκή φαντασία. Την έκθεση επιμελείται η Νάντια Αργυροπούλου, με συνεπιμελητή τον συγγραφέα Γιάννη Παλαβό, ενώ τον συντονισμό της διοργάνωσης έχει η Ζωή Γεωργούλα, μέλος της ομάδας έργου του ΦΒΧ. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 19 Ιουνίου έως τις 12 Ιουλίου 2026 (Ώρες λειτουργίας: καθημερινά 10:00-13:00 και 19:00-22:00), ενώ τα εγκαίνιά της θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 25 Ιουνίου στις 18:00. Η έκθεση διοργανώνεται από την Περιφέρεια Κρήτης, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Χανίων και το Υπουργείο Πολιτισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, σε συνεργασία με τον Μορφωτικό Όμιλο Βελβεντού.

Το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων συνεχίζεται έως και την Κυριακή 28 Ιουνίου με ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα συζητήσεων, παρουσιάσεων βιβλίων, εργαστηρίων, ποιητικών αναγνώσεων, περφόρμανς, κινηματογραφικών προβολών και μουσικών εκδηλώσεων, φιλοξενώντας σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων, των τεχνών και της διανόησης από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Δείτε εδώ το Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ) πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα γεγονότα για το βιβλίο στη χώρα, τοποθετώντας δυναμικά τα Χανιά στον ελληνικό και διεθνή πολιτιστικό χάρτη. Κάθε χρόνο φιλοξενεί διακεκριμένους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, πανεπιστημιακούς, διανοουμένους και καλλιτέχνες, με περισσότερες από 300 συμμετοχές μέχρι σήμερα. Στόχος του είναι η ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και διανόησης, η στήριξη νέων λογοτεχνικών φωνών και η ενίσχυση του διεθνούς του χαρακτήρα, φιλοδοξώντας να ενταχθεί δυναμικά στον χάρτη των ευρωπαϊκών φεστιβάλ βιβλίου. Τον σχεδιασμό και την υλοποίησή του έχει η ΑΜΚΕ «Σχέδιο Πολιτισμού».