Τυλ, ο σαλτιμπάγκος

Ο Τυλ Ούλενσπιγκελ -περιπλανώμενος καλλιτέχνης και παράτολμος σαλτιμπάγκος- γεννιέται σ' ένα χωριό της Γερμανίας στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα. Ο πατέρας του, μυλωνάς και παθιασμένος ερασιτέχνης φιλόσοφος και ερευνητής, μπλέκεται στα πλοκάμια της Εκκλησίας. Ο Τυλ αναγκάζεται να δραπετεύσει με τη συνομήλική του Νέλε. Περιδιαβαίνοντας μια χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο συναντούν πολλούς ταπεινούς, μα και «μεγάλους». Η μοίρα όλων αυτών των ανθρώπων συναρμόζεται σ' ένα χρονικό πλέγμα γύρω από την τραγωδία του Τριακονταετούς Πολέμου και γύρω από τον μυστηριώδη Τυλ. Στο αριστούργημά του ο Ντάνιελ Κέλμαν επανεφευρίσκει τον Τιλ Όιλενσπιγκελ, τη θρυλική φιγούρα της γερμανικής κουλτούρας, και τη μεταθέτει σ' ένα σύμπαν αντιθέσεων, όπου ο βασιλιάς συνυπάρχει με τον παλιάτσο, το παραμύθι με το ελισαβετιανό θέατρο, ο Μεσαίωνας με τους Νέους Χρόνους, η πραγματικότητα με τα φαντάσματα και η ποίηση με τη φρίκη. Σ' έναν κόσμο που παραπαίει, η τέχνη και η απόφαση του περιπλανώμενου καλλιτέχνη να μην πεθάνει ποτέ είναι το νήμα που συνδέει τις απαρχές της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ιστορίας με τη σημερινή εποχή: «Γιατί δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε».

«Το "Τυλ, ο σαλτιμπάγκος" είναι το καλύτερο έργο του μέχρι σήμερα. Είναι και πάλι ένα ιστορικό βιβλίο, όπως και "Η μέτρηση του κόσμου", που τον ανέδειξε σε παγκόσμιο λογοτεχνικό αστέρα. Όμως αυτό το νέο μυθιστόρημα εισχωρεί βαθιά μέσα σου, είναι ωμό, μοντέρνο, γεμάτο ζωντάνια και με έξοχα άμεση γραφή, ένα ρομαντικό γερμανικό έπος. Είναι η νίκη του Ντάνιελ Κέλμαν επί της Ιστορίας, ο προσωπικός του θρίαμβος». (Φόλκερ Βάιντερμαν, Der Spiegel)

«Η μεγάλη διαφορά με τη "Μέτρηση του κόσμου" έγκειται στο ύφος που προκύπτει απ' το φρικτό πρωτογενές υλικό: την ερήμωση του κόσμου. Τραύμα, απώθηση, η δύναμη (αλλά και η αδυναμία) της αφήγησης αποτελούν ένα από τα κεντρικά θέματα του "Τυλ, ο σαλτιμπάγκος", πέρα από το ιστορικό πλαίσιο. Η λογοτεχνία του Κέλμαν σε αφήνει διαρκώς έκπληκτο, είναι ανάλαφρη, είναι αντιπροσωπευτική, είναι σχοινοβασία σε ιλιγγιώδες ύψος». (Die Welt)