Δοκίμια κριτικής της ψυχανάλυσης, THEODOR W. ADORNO

Για τον Adomo, κανένα επιστημολογικό πρόβλημα δεν είναι απλώς λογικό ή μεθοδολογικό, αντανακλά πάντα σχέσεις και προβλήματα περιεχομένου. Η επιζητούμενη σύνθεση κοινωνιολογίας και ψυχολογίας είναι αδύνατη, όχι επειδή δεν διαθέτουμε ακόμη επαρκή εμπειρικά δεδομένα ή δεν έχουμε επεξεργαστεί έννοιες στα ενδεικνυόμενα επίπεδα αφαίρεσης· είναι αδύνατη επειδή η κοινωνία ως ολότητα σχέσεων και δεσμευτικών κανόνων, και ο ατομικός ψυχισμός ως πηγή ενστικτικών αναγκών και απαιτήσεων, βρίσκονται σε αντικειμενική σύγκρουση (που απηχεί πάντα στο βάθος, αν θέλουμε να το θέσουμε ριζικά, τη συγκρουσιακή σχέση ανάμεσα στον παρόντα πολιτισμό και τη φύση).
Τα συμφέροντα του ατόμου και τα συμφέροντα της κοινωνίας αρθρώνονται σε ασυμφιλίωτη αντιπαράθεση, μια δραματική αντιμαχία που οδηγεί μακροπρόθεσμα στην καταστροφή και των δύο. Βραχυπρόθεσμα όμως ο μεγάλος ζημιωμένος είναι το άτομο, που βρίσκεται διαρκώς μπροστά σε ένα δίλημμα του οποίου οι όροι είναι εξίσου δυσοίωνοι: να παραμείνει πιστό στις βαθύτερες ορμικές του απαιτήσεις οπότε να συντριβεί κοινωνικά, ή να ακρωτηριαστεί διανοητικά και ψυχικά προσαρμοζόμενο με επιτυχία στο αυτοκαταστροφικό όλον [...].
Το πραγματικό σχίσμα -η σύγκρουση, η αντίφαση- που ελλοχεύει πίσω από εννοιολογικές και μεθοδολογικές αντινομίες, η συγκρουσιακή σχέση ατόμου και κοινωνίας, αναπαράγεται στο ίδιο το εσωτερικό της ατομικής ψυχής όσο και στη θεραπευτική διαδικασία τα πεδία αρμοδιότητας της ψυχαναλυτικής θεωρίας και της ψυχαναλυτικής κλινικής [...]. (Από την Εισαγωγή του Επιμελητή)