kolokotronis kentriki

Για τη μελέτη του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης – Ο στρατιωτικός ηγέτης της Επανάστασης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Πίνακας του Γιώργου Ρόρρη.

Της Λεύκης Σαραντινού

Αν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο περίφημος «Γέρος του Μοριά», έχει κερδίσει οπωσδήποτε μια θέση στο μυαλό κάθε Έλληνα, εντούτοις, πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία, σε αντίθεση με την πληθώρα των βιβλίων που έχει γραφτεί για την ίδια την Ελληνική Επανάσταση.

Η βιογραφία του λοιπόν, όπως παρουσιάζεται από τον διακεκριμένο ιστορικό Ιάκωβο Μιχαηλίδη, αποτελεί μία πολύτιμη συμβολή στη βιβλιογραφία όχι μόνο της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και για τον ίδιο τον Έλληνα αγωνιστή. Σε καμία περίπτωση όμως δεν αποτελεί μία αγιογραφία του. Το αντίθετο μάλιστα: Ο συγγραφέας δεν διστάζει να μας παρουσιάσει –μεταφέροντάς τις μάλιστα αυτολεξεί– όλες τις αρνητικές κρίσεις που εξέφρασαν γι’ αυτόν τόσο οι αντίπαλοί του κατά τους εμφυλίους της επανάστασης Ρουμελιώτες, όσο και οι Φιλέλληνες, ανάμεσα στους οποίους και τον Γέρο του Μοριά υπήρχε μεγάλη διάσταση απόψεων σχετικά με το «συνταγματικό, δυτικού τύπου κράτος».

Πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία.

Ο βιογράφος ξεκινά την αφήγηση με μία πολύ δυνατή εικόνα: από την κηδεία του Κολοκοτρώνη στις 3 Φεβρουαρίου 1843 και τη λαϊκή κοσμοσυρροή που αυτή προκάλεσε, θέλοντας έτσι να μας δείξει το μέγεθος της απήχησης που είχε η προσωπικότητα του μεγάλου αγωνιστή της Επανάστασης. Συνεχίζει, έπειτα, αφηγούμενος τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, τα έτη κατά τα οποία εκείνος υπηρέτησε στον αγγλικό στρατό στα Επτάνησα και τις επιρροές που δέχτηκε, οι οποίες διαμόρφωσαν τον άνθρωπο που γνωρίζουμε σήμερα όλοι ως Γέρο του Μοριά.

michailidis 2
Ο Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης υπηρετεί ως Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Tην ακαδημαϊκή χρονιά 2019-2020 έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Fulbright και υπήρξε Επισκέπτης Ερευνητής στο George Washington University. Την ίδια χρονιά υπήρξε Ακαδημαϊκός Επισκέπτης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Είναι προϊστάμενος του Ερευνητικού Κέντρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και μέλος πολλών ελληνικών και ευρωπαϊκών επιστημονικών δικτύων και οργανώσεων, όπως το ευρωπαϊκό θεματικό δίκτυο ιστορίας Clioh/Cliohnet.

 

Ακολουθεί μια διεξοδική αφήγηση σχετικά με τον ρόλο του σε μεγάλες μάχες της Επανάστασης, όπως τα Δερβενάκια, η άλωση της Τριπολιτσάς και, αργότερα, η αναχαίτιση του Ιμπραήμ, όπως και ο αμφιλεγόμενος ρόλος του στους δύο ελληνικούς εμφύλιους πολέμους, καθώς και τη στήριξη που παρείχε στον πρώτο Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους, τον Ιωάννη Καποδίστρια. Δεν αφήνει απέξω, φυσικά, την περίοδο της φυλάκισής του από τους κυβερνητικούς κατά τη διάρκεια του δεύτερου εμφυλίου, και τη δεύτερη φυλάκισή του από το καθεστώς των Βαυαρών και την πολύκροτη δίκη του, η οποία τόσο άδικα κατέληξε στην καταδίκη του με θάνατο, ποινή που, ευτυχώς, δεν εκτελέστηκε τελικά.

Πολυδιάστατη και αμφιλεγόμενη συνάμα προσωπικότητα ο Θεόδωρος Κολοτρώνης, όπως καταδεικνύει ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης υπήρξε η κορυφαία φυσιογνωμία του Ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας και γι’ αυτό ακριβώς μισήθηκε αλλά και αγαπήθηκε πολύ. Σήμερα, που η έρευνα έχει φωτίσει τις σκοτεινές πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης, η προσωπικότητά του έχει αποκατασταθεί, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι ως άνθρωπος δεν διέπραξε και αυτός, όπως όλοι, λάθη. Τη γενναιότητα, τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα όμως, καθώς και τη φιλοπατρία του, κανένας πλέον δεν φαίνεται να αμφισβητεί.

Η πρώτη ολοκληρωμένη βιογραφία του μεγάλου αγωνιστή, εξαιρετικά καλογραμμένη και ευανάγνωστη, προσφέρει άφθονο υλικό για μελέτη σε όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα τον περίφημο «Γέρο του Μοριά».

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


michailidis exΘεόδωρος Κολοκοτρώνης
Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
ΙΑΚΩΒΟΣ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2020
Σελ. 208, τιμή εκδότη €12,20 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή της Μαρίας Καβάλα, η οποία είχε και την ευρύτερη επιμέλεια στον συλλογικό τόμο «Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός. Η δυναμική παρουσία. Η οδυνηρή απουσία. Το σήμερα», ο οποίος κυκλοφορεί στις 11 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις University Studio Press.

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ