kolokotronis kentriki

Για τη μελέτη του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης – Ο στρατιωτικός ηγέτης της Επανάστασης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Πίνακας του Γιώργου Ρόρρη.

Της Λεύκης Σαραντινού

Αν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο περίφημος «Γέρος του Μοριά», έχει κερδίσει οπωσδήποτε μια θέση στο μυαλό κάθε Έλληνα, εντούτοις, πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία, σε αντίθεση με την πληθώρα των βιβλίων που έχει γραφτεί για την ίδια την Ελληνική Επανάσταση.

Η βιογραφία του λοιπόν, όπως παρουσιάζεται από τον διακεκριμένο ιστορικό Ιάκωβο Μιχαηλίδη, αποτελεί μία πολύτιμη συμβολή στη βιβλιογραφία όχι μόνο της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και για τον ίδιο τον Έλληνα αγωνιστή. Σε καμία περίπτωση όμως δεν αποτελεί μία αγιογραφία του. Το αντίθετο μάλιστα: Ο συγγραφέας δεν διστάζει να μας παρουσιάσει –μεταφέροντάς τις μάλιστα αυτολεξεί– όλες τις αρνητικές κρίσεις που εξέφρασαν γι’ αυτόν τόσο οι αντίπαλοί του κατά τους εμφυλίους της επανάστασης Ρουμελιώτες, όσο και οι Φιλέλληνες, ανάμεσα στους οποίους και τον Γέρο του Μοριά υπήρχε μεγάλη διάσταση απόψεων σχετικά με το «συνταγματικό, δυτικού τύπου κράτος».

Πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία.

Ο βιογράφος ξεκινά την αφήγηση με μία πολύ δυνατή εικόνα: από την κηδεία του Κολοκοτρώνη στις 3 Φεβρουαρίου 1843 και τη λαϊκή κοσμοσυρροή που αυτή προκάλεσε, θέλοντας έτσι να μας δείξει το μέγεθος της απήχησης που είχε η προσωπικότητα του μεγάλου αγωνιστή της Επανάστασης. Συνεχίζει, έπειτα, αφηγούμενος τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, τα έτη κατά τα οποία εκείνος υπηρέτησε στον αγγλικό στρατό στα Επτάνησα και τις επιρροές που δέχτηκε, οι οποίες διαμόρφωσαν τον άνθρωπο που γνωρίζουμε σήμερα όλοι ως Γέρο του Μοριά.

michailidis 2
Ο Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης υπηρετεί ως Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Tην ακαδημαϊκή χρονιά 2019-2020 έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Fulbright και υπήρξε Επισκέπτης Ερευνητής στο George Washington University. Την ίδια χρονιά υπήρξε Ακαδημαϊκός Επισκέπτης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Είναι προϊστάμενος του Ερευνητικού Κέντρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και μέλος πολλών ελληνικών και ευρωπαϊκών επιστημονικών δικτύων και οργανώσεων, όπως το ευρωπαϊκό θεματικό δίκτυο ιστορίας Clioh/Cliohnet.

 

Ακολουθεί μια διεξοδική αφήγηση σχετικά με τον ρόλο του σε μεγάλες μάχες της Επανάστασης, όπως τα Δερβενάκια, η άλωση της Τριπολιτσάς και, αργότερα, η αναχαίτιση του Ιμπραήμ, όπως και ο αμφιλεγόμενος ρόλος του στους δύο ελληνικούς εμφύλιους πολέμους, καθώς και τη στήριξη που παρείχε στον πρώτο Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους, τον Ιωάννη Καποδίστρια. Δεν αφήνει απέξω, φυσικά, την περίοδο της φυλάκισής του από τους κυβερνητικούς κατά τη διάρκεια του δεύτερου εμφυλίου, και τη δεύτερη φυλάκισή του από το καθεστώς των Βαυαρών και την πολύκροτη δίκη του, η οποία τόσο άδικα κατέληξε στην καταδίκη του με θάνατο, ποινή που, ευτυχώς, δεν εκτελέστηκε τελικά.

Πολυδιάστατη και αμφιλεγόμενη συνάμα προσωπικότητα ο Θεόδωρος Κολοτρώνης, όπως καταδεικνύει ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης υπήρξε η κορυφαία φυσιογνωμία του Ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας και γι’ αυτό ακριβώς μισήθηκε αλλά και αγαπήθηκε πολύ. Σήμερα, που η έρευνα έχει φωτίσει τις σκοτεινές πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης, η προσωπικότητά του έχει αποκατασταθεί, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι ως άνθρωπος δεν διέπραξε και αυτός, όπως όλοι, λάθη. Τη γενναιότητα, τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα όμως, καθώς και τη φιλοπατρία του, κανένας πλέον δεν φαίνεται να αμφισβητεί.

Η πρώτη ολοκληρωμένη βιογραφία του μεγάλου αγωνιστή, εξαιρετικά καλογραμμένη και ευανάγνωστη, προσφέρει άφθονο υλικό για μελέτη σε όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα τον περίφημο «Γέρο του Μοριά».

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


michailidis exΘεόδωρος Κολοκοτρώνης
Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
ΙΑΚΩΒΟΣ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2020
Σελ. 208, τιμή εκδότη €12,20 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Ημερολόγιο Μόσχας, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Για το βιβλίο του Walter Benjamin «Ημερολόγιο Μόσχας» (μτφρ. Έμη Βαϊκούση, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και η Λετονή μπολσεβίκα ηθοποιός και σκηνοθέτιδα θεάτρου Άζια Λάτσις.

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Βάλτερ Μπένγια...

Ανησυχία, της Λιν Ούλμαν: Η ανάπλαση της μορφής του πατέρα

Ανησυχία, της Λιν Ούλμαν: Η ανάπλαση της μορφής του πατέρα

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Linn Ullmann «Ανησυχία» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Μεταίχμιο). Φωτογραφία: Η Λιν Ούλμαν με τον πατέρα της, τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.

Της Διώνης Δημητριάδου

Τι είναι αυτό που μέ...

Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο, του Νίκου Μπακουνάκη

Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο, του Νίκου Μπακουνάκη

Για την αυτοβιογραφική αφήγηση του Νίκου Μπακουνάκη «Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο» (εκδ. Πόλις).

Της Έλενας Χουζούρη

Έχω την ισχυρή εντύπωση ότι ο Νίκος Μπακουνάκης δεν έπεσε απλώς στο μελανοδοχείο, όπως ισχυρίζεται στον τίτλο του αυτοβιογραφικού του βι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ