kolokotronis kentriki

Για τη μελέτη του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης – Ο στρατιωτικός ηγέτης της Επανάστασης» (εκδ. Μεταίχμιο). Εικόνα: Πίνακας του Γιώργου Ρόρρη.

Της Λεύκης Σαραντινού

Αν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο περίφημος «Γέρος του Μοριά», έχει κερδίσει οπωσδήποτε μια θέση στο μυαλό κάθε Έλληνα, εντούτοις, πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία, σε αντίθεση με την πληθώρα των βιβλίων που έχει γραφτεί για την ίδια την Ελληνική Επανάσταση.

Η βιογραφία του λοιπόν, όπως παρουσιάζεται από τον διακεκριμένο ιστορικό Ιάκωβο Μιχαηλίδη, αποτελεί μία πολύτιμη συμβολή στη βιβλιογραφία όχι μόνο της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και για τον ίδιο τον Έλληνα αγωνιστή. Σε καμία περίπτωση όμως δεν αποτελεί μία αγιογραφία του. Το αντίθετο μάλιστα: Ο συγγραφέας δεν διστάζει να μας παρουσιάσει –μεταφέροντάς τις μάλιστα αυτολεξεί– όλες τις αρνητικές κρίσεις που εξέφρασαν γι’ αυτόν τόσο οι αντίπαλοί του κατά τους εμφυλίους της επανάστασης Ρουμελιώτες, όσο και οι Φιλέλληνες, ανάμεσα στους οποίους και τον Γέρο του Μοριά υπήρχε μεγάλη διάσταση απόψεων σχετικά με το «συνταγματικό, δυτικού τύπου κράτος».

Πέρα από τα απομνημονεύματά του, τα οποία έχουν πολλάκις εκδοθεί, δεν είναι εύκολο να βρεθεί μία ολοκληρωμένη βιογραφία του, τόσο στην ελληνική όσο και στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία.

Ο βιογράφος ξεκινά την αφήγηση με μία πολύ δυνατή εικόνα: από την κηδεία του Κολοκοτρώνη στις 3 Φεβρουαρίου 1843 και τη λαϊκή κοσμοσυρροή που αυτή προκάλεσε, θέλοντας έτσι να μας δείξει το μέγεθος της απήχησης που είχε η προσωπικότητα του μεγάλου αγωνιστή της Επανάστασης. Συνεχίζει, έπειτα, αφηγούμενος τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, τα έτη κατά τα οποία εκείνος υπηρέτησε στον αγγλικό στρατό στα Επτάνησα και τις επιρροές που δέχτηκε, οι οποίες διαμόρφωσαν τον άνθρωπο που γνωρίζουμε σήμερα όλοι ως Γέρο του Μοριά.

michailidis 2
Ο Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης υπηρετεί ως Καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Tην ακαδημαϊκή χρονιά 2019-2020 έλαβε υποτροφία από το Ίδρυμα Fulbright και υπήρξε Επισκέπτης Ερευνητής στο George Washington University. Την ίδια χρονιά υπήρξε Ακαδημαϊκός Επισκέπτης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Είναι προϊστάμενος του Ερευνητικού Κέντρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και μέλος πολλών ελληνικών και ευρωπαϊκών επιστημονικών δικτύων και οργανώσεων, όπως το ευρωπαϊκό θεματικό δίκτυο ιστορίας Clioh/Cliohnet.

 

Ακολουθεί μια διεξοδική αφήγηση σχετικά με τον ρόλο του σε μεγάλες μάχες της Επανάστασης, όπως τα Δερβενάκια, η άλωση της Τριπολιτσάς και, αργότερα, η αναχαίτιση του Ιμπραήμ, όπως και ο αμφιλεγόμενος ρόλος του στους δύο ελληνικούς εμφύλιους πολέμους, καθώς και τη στήριξη που παρείχε στον πρώτο Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους, τον Ιωάννη Καποδίστρια. Δεν αφήνει απέξω, φυσικά, την περίοδο της φυλάκισής του από τους κυβερνητικούς κατά τη διάρκεια του δεύτερου εμφυλίου, και τη δεύτερη φυλάκισή του από το καθεστώς των Βαυαρών και την πολύκροτη δίκη του, η οποία τόσο άδικα κατέληξε στην καταδίκη του με θάνατο, ποινή που, ευτυχώς, δεν εκτελέστηκε τελικά.

Πολυδιάστατη και αμφιλεγόμενη συνάμα προσωπικότητα ο Θεόδωρος Κολοτρώνης, όπως καταδεικνύει ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης υπήρξε η κορυφαία φυσιογνωμία του Ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας και γι’ αυτό ακριβώς μισήθηκε αλλά και αγαπήθηκε πολύ. Σήμερα, που η έρευνα έχει φωτίσει τις σκοτεινές πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης, η προσωπικότητά του έχει αποκατασταθεί, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι ως άνθρωπος δεν διέπραξε και αυτός, όπως όλοι, λάθη. Τη γενναιότητα, τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα όμως, καθώς και τη φιλοπατρία του, κανένας πλέον δεν φαίνεται να αμφισβητεί.

Η πρώτη ολοκληρωμένη βιογραφία του μεγάλου αγωνιστή, εξαιρετικά καλογραμμένη και ευανάγνωστη, προσφέρει άφθονο υλικό για μελέτη σε όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα τον περίφημο «Γέρο του Μοριά».

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


michailidis exΘεόδωρος Κολοκοτρώνης
Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
ΙΑΚΩΒΟΣ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ
ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2020
Σελ. 208, τιμή εκδότη €12,20 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα απομνημονεύματά μου, του Σωτήρη Σπαθάρη – η λαϊκή φωτιά της τέχνης του καραγκιόζη

Τα απομνημονεύματά μου, του Σωτήρη Σπαθάρη – η λαϊκή φωτιά της τέχνης του καραγκιόζη

Για το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Σωτήρη Σπαθάρη «Τα απομνημονεύματά μου» (επιμ. Γιάννης Κόκκωνας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης). Κεντρική εικόνα: Ο Σωτήρης Σπαθάρης © Σπαθάρειο Μουσείο.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Η λαϊκή φωτιά της τέχνης...

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Για τη μυθιστορηματική βιογραφία του Jack Fairweather «Ο εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, ο ήρωας του βιβλίου Βιτόλντ Πιλέτσκι σε μια φωτογραφία ντοκουμέντο από το 1941, κατά την εισαγωγή του στο στρα...

Μαρία Κάλλας: γράμματα και αναμνήσεις, του Τομ Βολφ

Μαρία Κάλλας: γράμματα και αναμνήσεις, του Τομ Βολφ

Για το βιβλίο-βιογραφία της Μαρίας Κάλλας, σε επιμέλεια του Τομ Βολφ, «Μαρίας Κάλλας: γράμματα και αναμνήσεις» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Πατάκη). Στη φωτογραφία, η σπουδαία υψίφωνος σε στιγμές χαλάρωσης. 

Της Λεύκης Σαραντινού

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γιώργος Κοζίας.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

HOTEL DE LA GLORIA

Ελάτε… Δεν είναι μακριά!
Ελάτε πιο γυμνοί στο Τίποτε
με την ομορφιά
ελάτε νύμφες...


5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Μητάς με αφορμή τη νουβέλα του «Τα δύο δώρα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τη νουβέλα σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ