syntaktikon

Tου Κώστα Κατσουλάρη

Την εβδομάδα που μας πέρασε επισκέφτηκαν τη χώρα μας τρεις σημαντικοί ευρωπαίοι συγγραφείς,  ο Σκοτζέζος Ίαν Ράνκιν, ο Ελβετός Αλέν ντε Μποτόν και ο Τσέχος Ίβαν Κλίμα. Προφανώς, η ταυτόχρονη παρουσία τους οφείλεται εν μέρει σε σύμπτωση, κι εν μέρει στο εμπορικό τάιμινγκ. Όπως και να έχει, για μια εβδομάδα αισθανθήκαμε ευρωπαίοι και κοσμοπολίτες. 

Στα Εξάρχεια και τη Νεάπολη, την πιο πολυποίκιλη, ανεκτική, ζωντανή περιοχή του αθηναϊκού κέντρου –συνοικία των εκδοτών και των βιβλιοπωλών, μεταξύ άλλων– συνεχίζεται το βαρετό, ανούσιο, αποκαρδιωτικά επαναλαμβανόμενο παιχνίδι «κλέφτες κι αστυνόμοι», με τους ρόλους του παρανόμου κι εκείνου που επικαλείται το νόμο να εναλλάσσονται με κωμικό τρόπο.

Κι όμως, στην ίδια περιοχή, ανθίζουν οι χώροι συνάντησης και ανταλλαγής, που στηρίζονται από επιχειρήσεις του εκδοτικού χώρου: Το «Φλοράλ», στην ιστορική μπλε πολυκατοικία, απέναντι από το «Βοξ» των εκδόσεων Λιβάνη, έχει ήδη γίνει σημείο αναφοράς. Δυο στενά παραπέρα, επί της πολύπαθης Τοσίτσα, οι ανανεωμένες εκδόσεις Κονιδάρη έχουν φτιάξει δίπλα στο βιβλιοπωλείο τους το «Σπίτι της χαράς», με οικολογικά παιχνίδια, βιβλία, εκδηλώσεις για παιδιά. Ένα βήμα πιο πάνω, στη Θεμιστοκλέους, βρίσκεται το «104» του Καστανιώτη, πολυχώρος που λειτουργεί και ως θεατρική σκηνή. 

Προς τη Νεάπολη, στην Ιπποκράτους, είναι ο πολυχώρος των εκδόσεων Μεταίχμιο, με βιβλιοπωλείο και ποικιλία δράσεων, ενώ από την άλλη πλευρά της συνοικίας, στη Σόλωνος, εκτός από τον ήδη υπάρχοντα πολυχώρο της «Άγκυρας», νέες πρωτοβουλίες όπως το βιβλιοκαφέ Έναστρον βρίσκουν εύφορο έδαφος. Πιο κει, στο πεζοδρόμιο μπροστά από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, συναντώνται κάθε Σάββατο ποιητές και λόγιοι, σ’ ένα εβδομαδιάτικο ραντεβού που έχει γίνει θεσμός, ενώ το βιβλιοπωλείο του Πατάκη, στην Ακαδημίας, με το φιλόξενο πατάρι του, δεν είναι μακριά. Παραπέρα, αλλά πάντοτε μέσα στην ίδια ακτίνα, λειτουργεί εδώ και μερικά χρόνια, κι έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά του, το βιβλιοπωλείο και το καφέ-χώρος εκδηλώσεων IANOS, ενώ όλες οι γνωστές αλυσίδες βιβλιοπωλείων που δραστηριοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην περιοχή οργανώνουν εκδηλώσεις και βιβλιοφιλικά χάπενινγκ. 

Παρόμοια περιήγηση θα μπορούσαμε να κάνουμε αφήνοντας πίσω μας το αθηναϊκό κέντρο, οδεύοντας προς τις συνοικίες, Παγκράτι, Βύρωνας, Χαλάνδρι, ή και τον Πειραιά, τη Νίκαια, τα Νέα Λιόσια. Αλλά κι εκτός Αθήνας να κινηθεί κανείς, Πάτρα, Λαμία, Λειβαδιά, Βόλος, Λάρισα, Τρίκαλα, Πρέβεζα, Βέροια, και βέβαια Θεσσαλονίκη, ο κόσμος του βιβλίου, εκδότες, συγγραφείς, μεταφραστές, επιμελητές, βιβλιοπώλες, έχει εξελιχθεί –μαζί ίσως με τα θέατρα– σε ραχοκοκαλιά της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής της χώρας. Αναρωτιέμαι: Πώς θα ήταν η ζωή στην Αθήνα, χωρίς όλα τα παραπάνω; Πώς θα ήταν το Χαλάνδρι χωρίς τον «Ευριπίδη» και τον «Μικρό Κοραή». Έχει άραγε συνειδητοποιήσει ο εκδοτικός κόσμος, με την πολυδιάσπαση που τον χαρακτηρίζει, τη δύναμή του, αλλά και την ευθύνη του;

Την ίδια στιγμή, και μάλιστα μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας, νέες εκδοτικές προσπάθειες βλέπουν το φως. Αυτή η κινητικότητα, όσο κι αν προκαλεί αμηχανία, στην πραγματικότητα είναι η ανακλαστική αντίδραση υγιών και ανήσυχων δυνάμεων απέναντι στις σαρωτικές αλλαγές του παραδοσιακού Τύπου, αλλά και έκφραση της ποικιλομορφίας και δυναμικής που χαρακτηρίζει τον χώρο του βιβλίου, της συγγραφής και της ανάγνωσης. Η δράση προκαλεί αντίδραση, το τέλμα διαδέχεται ο αναβρασμός. Εδώ θα είμαστε, να τα παρακολουθούμε, συμμετέχοντας δυναμικά.

Κώστας Κατσουλάρης

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Extraterrestrial, του Άβι Λεμπ: μια πολύ τολμηρή υπόθεση

Τούτο το βιβλίο του αστροφυσικού Avi Loeb με τον προκλητικό τίτλο Extraterrestrial, και υπότιτλο «Η πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής» (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Utopia), κυκλοφόρησε τέλος Ιουλίου, κι έχει για την ώρα μάλλον περάσει απαρατήρητο. Κι όμως! Είναι ένα από τα πιο ε...

Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας: μια εισαγωγή στην γεωπολιτική σκέψη

Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας: μια εισαγωγή στην γεωπολιτική σκέψη

Πόσο συχνά, κλείνοντας ένα βιβλίο, έχεις την αίσθηση ότι η ανάγνωσή του σου άνοιξε, όχι ένα, αλλά πολλά παράθυρα στον κόσμο; Κι ότι σου έδωσε εργαλεία κατανόησης περίπλοκων ιστορικών και γεωπολιτικών ζητημάτω ...

Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους: σκέψεις και αφηγήσεις για την τετράποδη σκιά μας

Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους: σκέψεις και αφηγήσεις για την τετράποδη σκιά μας

«Όπου κι αν είμαστε, η σκιά που καλπάζει πίσω μας είναι τετράποδη» μας λέει η Αμερικανίδα ψυχαναλύτρια, ποιήτρια και κανταδόρα Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, καθώς εξιστορεί εμπειρίες που την έκαναν να δει αλλιώς το σώμα της και τη ζωή της.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η αυτοκτονία της Γερμανίας, του Ζαν Μισέλ Ρε: Με αφορμή τον Μωυσή του Τόμας Μαν

Η αυτοκτονία της Γερμανίας, του Ζαν Μισέλ Ρε: Με αφορμή τον Μωυσή του Τόμας Μαν

Για το βιβλίο του φιλόσοφου Jean Michel Rey «Η αυτοκτονία της Γερμανίας - Με αφορμή τον Μωυσή του Τόμας Μαν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα (μτφρ. Ανδρέας Παππάς)

Του Γιώργου Σιακαντάρη

Ο φιλόσοφος Jean Michel Rey είναι ομότιμος καθηγητ...

Ιζαμπέλ Ιπέρ ξανά στη Στέγη με «Γυάλινο κόσμο»

Ιζαμπέλ Ιπέρ ξανά στη Στέγη με «Γυάλινο κόσμο»

Ο «Γυάλινος Κόσμος» του Tennessee Williams, σε σκηνοθεσία του Ivo van Hove, με την Isabelle Huppert, παρουσιάζεται στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης για μόνο 3 παραστάσεις στις 13 & 14 Νοεμβρίου.

Επιμέλεια: Book Press

Δυο σταρ του θεάτρου, ο Ίβο ...

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ