syntaktikon

Tου Κώστα Κατσουλάρη

Την εβδομάδα που μας πέρασε επισκέφτηκαν τη χώρα μας τρεις σημαντικοί ευρωπαίοι συγγραφείς,  ο Σκοτζέζος Ίαν Ράνκιν, ο Ελβετός Αλέν ντε Μποτόν και ο Τσέχος Ίβαν Κλίμα. Προφανώς, η ταυτόχρονη παρουσία τους οφείλεται εν μέρει σε σύμπτωση, κι εν μέρει στο εμπορικό τάιμινγκ. Όπως και να έχει, για μια εβδομάδα αισθανθήκαμε ευρωπαίοι και κοσμοπολίτες. 

Στα Εξάρχεια και τη Νεάπολη, την πιο πολυποίκιλη, ανεκτική, ζωντανή περιοχή του αθηναϊκού κέντρου –συνοικία των εκδοτών και των βιβλιοπωλών, μεταξύ άλλων– συνεχίζεται το βαρετό, ανούσιο, αποκαρδιωτικά επαναλαμβανόμενο παιχνίδι «κλέφτες κι αστυνόμοι», με τους ρόλους του παρανόμου κι εκείνου που επικαλείται το νόμο να εναλλάσσονται με κωμικό τρόπο.

Κι όμως, στην ίδια περιοχή, ανθίζουν οι χώροι συνάντησης και ανταλλαγής, που στηρίζονται από επιχειρήσεις του εκδοτικού χώρου: Το «Φλοράλ», στην ιστορική μπλε πολυκατοικία, απέναντι από το «Βοξ» των εκδόσεων Λιβάνη, έχει ήδη γίνει σημείο αναφοράς. Δυο στενά παραπέρα, επί της πολύπαθης Τοσίτσα, οι ανανεωμένες εκδόσεις Κονιδάρη έχουν φτιάξει δίπλα στο βιβλιοπωλείο τους το «Σπίτι της χαράς», με οικολογικά παιχνίδια, βιβλία, εκδηλώσεις για παιδιά. Ένα βήμα πιο πάνω, στη Θεμιστοκλέους, βρίσκεται το «104» του Καστανιώτη, πολυχώρος που λειτουργεί και ως θεατρική σκηνή. 

Προς τη Νεάπολη, στην Ιπποκράτους, είναι ο πολυχώρος των εκδόσεων Μεταίχμιο, με βιβλιοπωλείο και ποικιλία δράσεων, ενώ από την άλλη πλευρά της συνοικίας, στη Σόλωνος, εκτός από τον ήδη υπάρχοντα πολυχώρο της «Άγκυρας», νέες πρωτοβουλίες όπως το βιβλιοκαφέ Έναστρον βρίσκουν εύφορο έδαφος. Πιο κει, στο πεζοδρόμιο μπροστά από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, συναντώνται κάθε Σάββατο ποιητές και λόγιοι, σ’ ένα εβδομαδιάτικο ραντεβού που έχει γίνει θεσμός, ενώ το βιβλιοπωλείο του Πατάκη, στην Ακαδημίας, με το φιλόξενο πατάρι του, δεν είναι μακριά. Παραπέρα, αλλά πάντοτε μέσα στην ίδια ακτίνα, λειτουργεί εδώ και μερικά χρόνια, κι έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά του, το βιβλιοπωλείο και το καφέ-χώρος εκδηλώσεων IANOS, ενώ όλες οι γνωστές αλυσίδες βιβλιοπωλείων που δραστηριοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην περιοχή οργανώνουν εκδηλώσεις και βιβλιοφιλικά χάπενινγκ. 

Παρόμοια περιήγηση θα μπορούσαμε να κάνουμε αφήνοντας πίσω μας το αθηναϊκό κέντρο, οδεύοντας προς τις συνοικίες, Παγκράτι, Βύρωνας, Χαλάνδρι, ή και τον Πειραιά, τη Νίκαια, τα Νέα Λιόσια. Αλλά κι εκτός Αθήνας να κινηθεί κανείς, Πάτρα, Λαμία, Λειβαδιά, Βόλος, Λάρισα, Τρίκαλα, Πρέβεζα, Βέροια, και βέβαια Θεσσαλονίκη, ο κόσμος του βιβλίου, εκδότες, συγγραφείς, μεταφραστές, επιμελητές, βιβλιοπώλες, έχει εξελιχθεί –μαζί ίσως με τα θέατρα– σε ραχοκοκαλιά της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής της χώρας. Αναρωτιέμαι: Πώς θα ήταν η ζωή στην Αθήνα, χωρίς όλα τα παραπάνω; Πώς θα ήταν το Χαλάνδρι χωρίς τον «Ευριπίδη» και τον «Μικρό Κοραή». Έχει άραγε συνειδητοποιήσει ο εκδοτικός κόσμος, με την πολυδιάσπαση που τον χαρακτηρίζει, τη δύναμή του, αλλά και την ευθύνη του;

Την ίδια στιγμή, και μάλιστα μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας, νέες εκδοτικές προσπάθειες βλέπουν το φως. Αυτή η κινητικότητα, όσο κι αν προκαλεί αμηχανία, στην πραγματικότητα είναι η ανακλαστική αντίδραση υγιών και ανήσυχων δυνάμεων απέναντι στις σαρωτικές αλλαγές του παραδοσιακού Τύπου, αλλά και έκφραση της ποικιλομορφίας και δυναμικής που χαρακτηρίζει τον χώρο του βιβλίου, της συγγραφής και της ανάγνωσης. Η δράση προκαλεί αντίδραση, το τέλμα διαδέχεται ο αναβρασμός. Εδώ θα είμαστε, να τα παρακολουθούμε, συμμετέχοντας δυναμικά.

Κώστας Κατσουλάρης

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Το Jojo Rabbit, του Τάικα Γουαϊτίτι, ανανεώνει το βλέμμα μας για τη ναζιστική θηριωδία

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι), παράλληλα με μυθιστορήματα που πραγματεύονται με φρέσκο τρόπο τη ναζιστική θηριωδία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η ταινία Jojo Rabbi...

Τι θα πούμε στη μικρή Τσίλι;

Τι θα πούμε στη μικρή Τσίλι;

Με αφορμή την έκδοση σε βιβλίο της ομιλίας του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Για το Ολοκαύτωμα» στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (εκδ. Πόλις). 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Όταν μια κοινωνία χάνει το Βήμα της

Όταν μια κοινωνία χάνει το Βήμα της

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τον  Απρίλιο του 1997 κυκλοφόρησε από την Εστία το πρώτο μου βιβλίο, η νουβέλα Ιστορίες από τον αφρό. Δυο εβδομάδες μετά, εμφανίστηκε στο Βήμα της Κυριακής μια θετική κριτική, που την υπέγ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ