debate_04

Του Σωτήρη Βανδώρου

Είναι 6 Δεκεμβρίου το πρωί, ακριβώς ένα χρόνο μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου, και διέρχομαι το κέντρο της Αθήνας. Αστυνομικές δυνάμεις παντού. Στα ραδιόφωνα ειδήσεις για κάποια «επεισόδια» των προηγούμενων ημερών, για ειρηνικές εκδηλώσεις μνήμης, αλλά, κυρίως, διάχυτη ανησυχία.

Τι θα γίνει σήμερα; Αναβίωση των περσινών; «Ανησυχία» είναι και ο τίτλος λευκώματος που μόλις κυκλοφόρησε και στον οποίο συγκεντρώνεται κάθε είδους οπτικό υλικό και τεκμήρια από τα γεγονότα του 2008. Η έκδοση, αναμφισβήτητα υψηλής αισθητικής και με ενδιαφέρον υλικό, φλερτάρει –χωρίς να το διατυμπανίζει– με την ιδέα ότι η κριτική, η αμφισβήτηση, η συλλογική δράση μπορούν να συνδυαστούν με τη χρήση βίας. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Περί βίας
Hannah Arendt
Αλεξανδρεια

12/2008. Οι νέοι,
η ελευθερία και το κράτος

Γιώργος Κοντογιώργης
Ιανός

Ανησυχία. Μια καταγραφή του αυθόρμητου τον Δεκέμβριο του 2008
Αλέξανδρος Κυριακόπουλος,
Ευθύμιος Γουργουρής
Καστανιώτης

Η τελευταία παρουσιάζεται εμμέσως εύλογη κι αιτιολογημένη, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, όπως ακριβώς αυτές που προέκυψαν τον περσινό Δεκέμβριο. Είναι όμως έτσι; «Η π ρ ο σ φ υ γή στη βία, όταν βρίσκεται κανείς αντιμέτωπος με εξοργιστικά γεγονότα ή συνθήκες, είναι πολύ μεγάλος πειρασμός λόγω της εγγενούς αμεσότητας και ταχύτητάς της». Τάδε έφη Χάνα Αρεντ, από τις σημαντικότερες φιλοσόφους του 20ου αιώνα, σε δοκίμιό της που συνέγραψε στον απόηχο των γεγονότων του Μάη του ’68 και γενικότερα της ταραχώδους δεκαετίας του ’60. Το κλίμα της εποχής «σήκωνε» την υποστήριξη βίαιων ενεργειών εφόσον –υποτίθεται πώς– δικαιολογούνταν από αγαθούς σκοπούς και η Αρεντ είναι η τελευταία που θα μπορούσε να κατηγορηθεί για έλλειψη προοδευτικής και ριζοσπαστικής διάθεσης. Παρόλα αυτά, η ίδια γενικά απαξιώνει τη βία απ΄ όπου κι αν προέρχεται. «Η βία δεν παράγει σκοπούς, ούτε την ιστορία ή την επανάσταση, ούτε την πρόοδο ή την αντίδραση. Αλλά μπορεί να χρησιμεύσει στη δραματοποίηση αδικιών και στην προσέλκυση του κοινού σ’ αυτές». Σημαντικό είναι ότι η Άρεντ αμφισβητεί τη διαδεδομένη αντίληψη πως η βία δεν είναι τίποτε περισσότερο από την πιο κατάφωρη εκδήλωση δύναμης: «Δύναμη και βία είναι πράγματα αντίθετα, όταν η μία επικρατεί απόλυτα, η άλλη απουσιάζει. Η βία εμφανίζεται εκεί όπου η δύναμη κινδυνεύει, αλλά, αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, καταλήγει στην εξαφάνιση της δύναμης». 
 
Για τη φιλόσοφο, δύναμη είναι η ικανότητα των ανθρώπων να πράττουν από κοινού, να συνέρχονται, να διαβουλεύονται και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για τις κοινές υποθέσεις στη δημόσια σφαίρα. Εφόσον είναι έτσι, πέρυσι, τις μέρες που ακολούθησαν το φόνο του τραγικού μαθητή, η ελληνική πολιτεία και κοινωνία εμφάνισαν εικόνα απελπιστικής αδυναμίας. Είναι καιρός επιτέλους να ξεφύγουμε από απλοϊκές αντιλήψεις του τύπου «βία στη βία της εξουσίας» και να οργανώσουμε το συλλογικό μας βίο έτσι ώστε πράξεις βίας κάθε κλίμακας –από τη ρίψη αυγών κι εκτόξευσης απειλών σε συγγραφείς μέχρι δολοφονικές επιθέσεις σε πολίτες ή αστυνομικούς– να καταδικάζονται ως απολύτως αδικαιολόγητες και να μη γίνονται επουδενί ανεκτές από την τεράστια πλειονότητα.

* Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΝΔΩΡΟΣ είναι λέκτορας Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Τι θέλουμε να κάνει το σχολείο μας;

Σκέψεις γύρω από τα πιο αποτελεσματικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο και αναπόφευκτες συγκρίσεις με το «ελληνικό παράδειγμα», με αφορμή το βιβλίο-μελέτη της Lucy Crehan «Φυτώρια ευφυΐας» (μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).

Του Σωτήρη Βανδώρου ...

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Οι άνθρωποι την εποχή των έξυπνων μηχανών

Για το βιβλίο «Life 3.0» του Max Tegmark (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός).

Του Σωτήρη Βανδώρου

Εξολοθρευτής, Μάτριξ, Blade Runner κτλ. κτλ. Οι συνειρμοί που κάνουμε οι περισσότεροι όταν ακούμε περί τεχνητή...

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Το παρόν και το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας

Για το βιβλίο «Το πρωτείο της δημοκρατίας - Η σοσιαλδημοκρατία μετά τη σοσιαλδημοκρατία» του Γιώργου Σιακαντάρη (εκδ. Αλεξάνδρεια).

Του Σωτήρη ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραβε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ θα απονείμει στον δημιουργό των γκράφικ νόβελ «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν (Art Spiegelman) μετάλλιο για το σύνολο του έργου του, στην τελετή των Εθνικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το 2022.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ