Από το «Λεμονοδάσος» στο «Γράμμα μιας άγνωστης» και από τον «Πότη» στα «Άπαντα» του Παπαδιαμάντη, αυτά είναι κάποια από τα βιβλία της ζωής του Γιώργου Μητά.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Το πρώτο βιβλίο που θυμάμαι
Η Αρχαία Ελληνική Μυθολογία, σε παιδική, πολυσέλιδη έκδοση με σκληρό κόκκινο εξώφυλλο, που διάβασα στα πέντε μου χρόνια.
Το αγαπημένο μου βιβλίο ως παιδί
Από τα πολλά μυθιστορήματα του Ιουλίου Βερν, το πιο αγαπημένο μου ήταν Ο δεκαπενταετής πλοίαρχος – είχα ταυτιστεί τόσο με τον Ντικ Σανδ, που νόμιζα ότι, καθισμένος στο παιδικό κρεβάτι, μπορούσα να μυρίσω την κουβέρτα του “Pilgrim” και να ακούσω το γαύγισμα του Ντίνγκο. Ένα άλλο αγαπημένο βιβλίο στα χρόνια του δημοτικού ήταν το Στα μυστικά του Βάλτου της Πηνελόπης Δέλτα: για καιρό ένιωθα σαν να είχα ζήσει στην Κούνγκα, να είχα ανέβει στις πλάβες και να είχα κρυφτεί στα καλάμια της. Εκείνη την εποχή –μεταξύ οκτώ και δέκα ετών– αγάπησα πολύ και δύο βιβλία για ενήλικες: είχα συγκλονιστεί με την αφήγηση της ζωής του Ουάνγκ Λανγκ στο Κάτω απ’ το βλέμμα του Βούδα της Περλ Μπακ, ενώ είχα κλάψει μαζί με τη Μακριά Καραμπίνα βλέποντας να πεθαίνει ο Ούνκας, Ο Τελευταίος των Μοϊκανών – με το βιβλίο του Τζέιμς Φένιμορ Κούπερ διαβασμένο από την ιστορική σειρά «100 Αθάνατα Έργα» του Γεωργίου Παπαδημητρίου.
Το βιβλίο που σημάδεψε την εφηβεία μου
Ήμουν κλινήρης με σοβαρή λοίμωξη, χάνοντας μια ολόκληρη εβδομάδα μαθημάτων στη 2α Λυκείου, όταν βίωσα την αλησμόνητη αναγνωστική εμπειρία του Μάρτιν ‘Ηντεν (Τζακ Λόντον). Ένα χρόνο μετά, από τον «Πάπυρο» του Παγκρατίου και τον αείμνηστο βιβλιοπώλη Τέλη, αγόρασα τις Αλλόκοτες ιστορίες του Έντγκαρ Άλλαν Πόε – και ένα μαγικό, σκοτεινό παράθυρο άνοιξε για πρώτη φορά στη ζωή μου, αλλάζοντάς τη.
Είχα προλάβει όμως να ξενυχτήσω κυριολεκτικά πάνω από ένα βιβλίο, διαβάζοντας σε μια νύχτα και με μάτια θαμπά από τα δάκρυα το Γράμμα μιας άγνωστης του Στέφαν Τσβάιχ, το οποίο σημάδεψε τα δεκατρία μου χρόνια. Νωρίτερα την ίδια χρονιά είχα ανακαλύψει το Λεμονοδάσος και τον αισθαντικό, ανεξίτηλης γοητείας κόσμο του Κοσμά Πολίτη, ενώ ένα χρόνο αργότερα, στα δεκατέσσερα, διάβασα το πρώτο βιβλίο που ανακάτευε την επιθυμία της σάρκας με τον θάνατο: το αξέχαστο Πέστε το με λουλούδια του Κριστιάν Σαρριέρ, από τις εκδόσεις Βίπερ (1971).
Το βιβλίο που επηρέασε τη σκέψη μου
Καθοριστική υπήρξε η συνάντηση με τη Θεωρία της ηδονής του Τζιάκομο Λεοπάρντι, το έργο του οποίου, μαζί με το κοσμοείδωλο του Καναδού Λέοναρντ Κόεν, έγινε σταθερός πνευματικός συνομιλητής μου και συνοδοιπόρος. Σε νεότερη ηλικία, στην τόσο καθοριστική για όλους μας εφηβεία, δύο βιβλία που επηρέασαν βαθιά τη σκέψη μου ήταν το Παιχνίδι με τις χάντρες του Έρμαν Έσσε –το σημαντικότερο για μένα έργο του–, και ο Υπερίωνας του Φρήντριχ Χαίλντερλιν, που μου δώρισε τον ποιητικό, φιλοσοφικό, οραματικό τόπο της Αρκαδίας.
 |
 |
 |
Το βιβλίο που με έκανε να θέλω να γίνω συγγραφέας
Ο Ντέιβιντ Κόππερφιλντ του Καρόλου Ντίκενς. Κοιμόμουν και ξυπνούσα με τις σελίδες του, ήμουν δέκα ετών και ήμουν ο Ντέιβιντ, και όταν διάβασα και την τελευταία γραμμή του ένιωσα μία τρομακτική αίσθηση απώλειας. Ήταν μια στιγμή αποκάλυψης: το σημαντικότερο πράγμα που μπορούσε να κάνει ένας άνθρωπος στη ζωή του, ο ωραιότερος σκοπός, ήταν να γράφει ιστορίες, προσφέροντας τέτοια συγκίνηση, τέτοια ομορφιά στους άλλους – μια ομορφιά που ταξιδεύει, που υπερβαίνει το πεπερασμένο της ανθρώπινης ζωής. Η πίστη μου αυτή ενισχύθηκε περαιτέρω δύο χρόνια αργότερα, όταν χάθηκα στον μαγικό κόσμο του Δον Κιχώτη του Μιγκέλ ντε Θερβάντες.
Το βιβλίο που ξαναδιαβάζω
Επανέρχομαι συχνά στις σελίδες του Ο θάνατος στη Βενετία του Τόμας Μαν (έχω διαβάσει νομίζω όλες τις ελληνικές μεταφράσεις του), στα σπαρακτικής ομορφιάς Σονέτα του σκοτεινού έρωτα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, στον Χθεσινό κόσμο του Στέφαν Τσβάιχ, στους μυθολογικούς τόπους των Ποιημάτων του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, στα Άπαντα του Παπαδιαμάντη και στις ποιητικές συλλογές και τα γραπτά του οραματιστή Ανδρέα Εμπειρίκου.
Το βιβλίο που χαρίζω
Όσο τα έβρισκα στα βιβλιοπωλεία μου άρεσε να δωρίζω τις Ιστορίες της Ανατολής της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, την Κληρονόμο (Washington Square) του Χένρυ Τζέιμς, τη Βιβλιομανία του Γκυστάβ Φλωμπέρ, τη νουβέλα της Κάρεν Μπλίξεν Έρενγκαρντ: Το χρονικό μιας αποπλάνησης και τις Νύχτες κάτω από την πέτρινη γέφυρα του Λεό Περούτς – βιβλία ιδιαίτερης γοητείας που δεν ήταν ευρέως γνωστά και πίστευα ότι θα αρέσουν στους φίλους. Αργότερα, μου άρεσε να χαρίζω τους Δακτύλιους του Κρόνου του Β. Γ. Ζέμπαλντ και τον Πότη του Χανς Φάλαντα.
Το βιβλίο που άργησα να ανακαλύψω
Ο Κολοσσός του Μαρουσιού του Χένρι Μίλλερ (τι γλώσσα!, τι τολμηρό πνεύμα!) και το Καπλάνι της Βιτρίνας (δεν είχα διαβάσει ποτέ Άλκη Ζέη), που το απόλαυσα στα πενήντα.
Το βιβλίο που ντρέπομαι να λέω ότι έχω διαβάσει
Δεν υπάρχει τέτοιο βιβλίο.
Το βιβλίο που διαβάζω τώρα
Το Από τη Σμαράγδα στη Μαρία 1784-1897. Οι γυναίκες στη ζωή του Χαρίλαου Τρικούπη της Λύντιας Τρίχα και η Αβάνα του Λεονάρντο Παδούρα.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Γιώργος Μητάς γεννήθηκε το 1966 στη Λιβαδειά. Μεγάλωσε στο Παγκράτι. Σπούδασε Βιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο (M.Sc.) στην Αλιευτική Βιολογία από το Πανεπιστήμιο του Χαλ (Hull) της Μεγάλης Βρετανίας. Έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων Ιστορίες του Χαλ (Κίχλη, 2011 – βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Λογοτεχνικά Βραβεία «Διαβάζω» 2012, βραχεία λίστα για τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2012 Διηγήματος-Νουβέλας) και τη νουβέλα Το σπίτι (Κίχλη, 2014 – βραχεία λίστα για το Βραβείο Πεζογραφίας περιοδικού «Κλεψύδρα» 2015) και τη νουβέλα Τα δύο δώρα (Στερέωμα, 2021 – 3η σε ψήφους Νουβέλα στα Λογοτεχνικά Βραβεία «Αναγνώστη» 2022). Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων Πλανήτες, ύδατα και νήσοι (εκδ. Στερέωμα).
