proust250

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Φέτος υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα το διαβάσω όλο· ότι δεν θα σταματήσω στο σημείο όπου πεθαίνει η Αλμπερτίν· ότι κάθε φορά που θα ξεχνάω ένα πρόσωπο θα ανατρέχω στους προηγούμενους τόμους – δυο χιλιάδες πρόσωπα, επτά τόμοι, αν υπολογίσουμε και τον «Ξανακερδισμένο χρόνο». Τούτη τη χρονιά (annus mirabilis!) διάβασα λοιπόν το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ.

Το σημειώνω στο ημερολόγιό μου: 2011, annus mirabilis… Το σημειώνω κι εδώ, όχι για να αναλύσω το έργο του –όπως είναι φυσικό, έχει αναλυθεί σε βάθος– αλλά σαν μια προτροπή: «Διαβάστε το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», welcome to the club – ας περάσουμε μαζί τα βροχερά απογεύματα συζητώντας για το πόσο αξιολύπητος είναι τελικά ο βαρόνος ντε Σαρλύς, για το πόσο γνώριμη είναι σε όλους μας η κυρία Βερντυρέν· δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ξέρει μια κυρία Βερντυρέν... Πολλά βιβλία μάς αρέσουν, οι «ταλαντούχοι» συγγραφείς δεν λείπουν... Όμως, ο Προυστ είναι μια ξεχωριστή κατηγορία, μια επανάσταση στο μυθιστόρημα, στην τέχνη της αφήγησης.

proust«Κάναμε», όπως συνηθίζουμε να λέμε, το «Du côté de chez Swann» στο πανεπιστήμιο: πολλοί το διάβαζαν από λυσάρια... άλλοι έλεγαν «κόβω φλέβα...»: η έκφραση, που σήμαινε «πλήττω θανάσιμα», ήταν τότε της μόδας. Πόσο ανόητοι ήμασταν! Η ιστορία του Σουάν μάς εισάγει σ’ έναν κόσμο· αυτό τουλάχιστον το αναγνωρίζαμε – όχι μόνον σ’ έναν κόσμο αναμνήσεων και μελαγχολικών επεισοδίων, αλλά στην ανθρώπινη κωμωδία, στο πώς οι ατέλειές μας μάς κάνουν τραγικούς κι αστείους. Ο Σουάν ερωτεύεται μια γυναίκα που δεν του αρέσει· η ζήλια τον κατατρώει· τέλος, ένα πρωί ξυπνάει θεραπευμένος, δεν νιώθει πια τίποτα γι’ αυτή: η Οντέτ δεν είναι καθόλου, μα καθόλου, ο τύπος του! «Γι’ αυτό» την παντρεύεται... Μέσα από τον έρωτα-«αντι-έρωτα» του Σουάν μπαίνουμε σ’ ένα σαλόνι, ύστερα σ’ ένα άλλο σαλόνι, διασχίζουμε το Παρίσι με μια άμαξα· ύστερα, περνάμε το καλοκαίρι σ’ ένα θέρετρο στη Νορμανδία· η γιαγιά πεθαίνει· αργότερα, τι φρικτό πράγμα που είναι το κρυολόγημα... μένεις στο σπίτι, κατάκοιτος, με κόκκινη μύτη... Συμβαίνουν πολλά (ψέματα, βλέμματα, μυστικά) και τίποτα· τα αισθήματα αποδεικνύονται άστατα και αντικρουόμενα, η ομορφιά είναι ζήτημα οπτικής γωνίας. Proust_groupΚαθώς ο αφηγητής περιγράφει την Αλμπερτίν, την οποία ερωτεύεται –με τον τρόπο του- η καημένη η κοπέλα φαντάζει σαν τέρας· και η κυρία Γκερμάντ, η τόσο απόμακρη δούκισσα, άλλοτε θυμίζει την κακιά μητριά της Χιονάτης, άλλοτε την Οντέτ του demi-monde που δεν δέχεται στο σαλόνι της. Αν ο Προυστ δεν έπασχε από άσθμα, το 1914 θα είχε καταταγεί στον στρατό· ίσως να είχε σκοτωθεί· το σίγουρο είναι ότι δεν θα είχε γράψει το «À l'ombre des jeunes filles en fleurs», το χρονικό της ζωής του ανάμεσα στις γυναίκες, μακριά από τον ανδρικό κόσμο του πολέμου.

Το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» είναι ένα αριστούργημα: ο Προυστ περιγράφει, με επιείκεια, πώς βαδίζουμε τρεκλίζοντας μέσα στον κόσμο. Αν κάποιος σας πει «δεν μ’ αρέσει ο Προυστ», φωνάξτε ένα ταξί κι απομακρυνθείτε αμέσως απ’ αυτόν τον άνθρωπο.

* Η ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ είναι ιστορικός και συγγραφέας.

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η τέχνη της ανάδειξης του επουσιώδους

Η τέχνη της ανάδειξης του επουσιώδους

Σκέψεις με αφορμή την ανάγνωση του δεύτερου τόμου του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, του Marcel Proust, «Στον ίσκιο των ανθισμένων κοριτσιών» (μτφρ. Παύλος Ζάννας, εκδ. Εστία).

Του Φώτη Καραμπεσίνη ...

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (V)

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (V)

Για το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

...
Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (IV)

Ο ξανακερδισμένος χρόνος της ανάγνωσης (IV)

Για το εμβληματικό έργο του Marcel Proust, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ. Παύλος Α. Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος, εκδ. Εστία).

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ