Του Ευθύμιου Σακκά
Μια μέρα σαν σήμερα, 14 Ιανουαρίου του 1896, γεννήθηκε ο πορτογαλικής καταγωγής συγγραφέας John Dos Passos, που έγινε γνωστός κυρίως με το μυθιστόρημά του «Manhattan Transfer» και την τριλογία «U.S.A.».
Σε μικρή ηλικία μπουχτισμένος από την συμβατικότητα της καθημερινής ζωής αποφασίζει να ταξιδέψει για να ξεφύγει από την παγίδα της ευπρέπειας, όπως ο ίδιος χαρακτήριζε τη ζωή στη Νέα Υόρκη. Οι ταξιδιωτικές του εμπειρίες θα του χρησιμέψουνε αργότερα ως υλικό για τα μυθιστορήματά του.
Το «Manhattan Transfer» που εκδόθηκε το 1925 αποτελεί ουσιαστικά την κοινωνική χαρτογράφηση της Νέας Υόρκης των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Η εργατική τάξη βρίσκεται στο πρώτο πλάνο των θεμάτων του γι’ αυτό και χαρακτηρίστηκε προλεταριακός συγγραφέας. Πίσω όμως από την επιφάνεια ιστοριών από καθημερινούς χαρακτήρες αυτό που απασχολεί τον Πάσος ήταν η υπαρξιακή αγωνία.
Μερικά από τα χαρακτηριστικά των κειμένων του είναι η απουσία πλοκής, οι περαστικοί χαρακτήρες και η κινηματογραφική αφήγηση.
Εκτός από μυθιστορήματα ο Πάσος έγραψε θεατρικά έργα, ταξιδιωτικά κείμενα και ποιήματα.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πάντως ήταν η άποψή του για τη λογοτεχνία. Είχε δηλώσει: «Από όλες τις ενασχολήσεις της ζωής, η πιο χαζή είναι η λογοτεχνία. Από όλες τις ενασχολήσεις της λογοτεχνίας, η πιο χαζή είναι οι αφορισμοί. Από όλους τους αφορισμούς, οι πιο χαζοί είναι οι αφορισμοί για την λογοτεχνία».
