«Υπεράνω πάσης υποψίας» του Έλιο Πέτρι: Το πολιτικό θρίλερ για τη διαφθορά της εξουσίας στα θερινά σινεμά

«Μια πολιτική αλληγορία και μια εκπληκτική ταινία.»
The New York Times

Η Summer Classics φέτος τον Ιούνιο παρουσιάζει στους θερινούς κινηματογράφους το οσκαρικό, αριστουργηματικό πολιτικό θρίλερ του Έλιο Πέτρι «Υπεράνω πάσης υποψίας» (Investigation of a citizen above suspicion, 1970), μια ταινία-σταθμό που παραμένοντας επίκαιρη εξερευνά με ανατριχιαστική διορατικότητα και ιδιαίτερο στιλ τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τη διαφθορά, την ατιμωρησία και τον φόβο.

Θεωρούμενη ευρέως ως το κορυφαίο έργο του Έλιο Πέτρι, το «Υπεράνω πάσης υποψίας», ένας μοναδικός συνδυασμός πολιτικού θρίλερ, μαύρης κωμωδίας και ψυχανάλυσης, βραβεύτηκε με το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας (όντας παράλληλα υποψήφια για το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου, μια εξαιρετικά σπάνια διάκριση για μη αγγλόφωνο φιλμ), ενώ θριάμβευσε και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, αποσπώντας το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής (Grand Prix) καθώς και το Βραβείο FIPRESCI.

Τοποθετώντας την πλοκή στην καρδιά μιας ταραγμένης Ιταλίας, ο Έλιο Πέτρι υπογράφει ένα καφκικό, γκροτέσκο ψυχογράφημα της εξουσίας, αποτυπώνοντας με απαράμιλλη μαεστρία την παράνοια της κρατικής διαφθοράς και την αυθαιρεσία των μηχανισμών καταστολής. Στον κεντρικό ρόλο, ο σπουδαίος Τζιάν Μαρία Βολοντέ παραδίδει μια συγκλονιστική, ηλεκτρισμένη ερμηνεία, ενσαρκώνοντας έναν «Επιθεωρητή» ταυτόχρονα αυταρχικό, αποκρουστικό, γοητευτικό και βαθιά διαταραγμένο, όπως και ο κόσμος γύρω του.

Η φωτογραφία υπογραμμίζει την αίσθηση της οργανωμένης διαφθοράς με γεωμετρικά κάδρα με έντονη αντίθεση ανάμεσα σε φωτισμένες επιφάνειες και σκοτεινές γωνίες, ενώ οι διαρκείς μετατοπίσεις της εστίασης (rack focusing) δημιουργούν μια αίσθηση αστάθειας και αποπροσανατολισμού. Την ίδια στιγμή, η πρωτότυπη μουσική του θρυλικού Ένιο Μορικόνε με το χαρακτηριστικό μουσικό θέμα, σαρδόνιο και περιπαικτικό, αποτελεί βασικό κομμάτι της ξεχωριστής εμπειρίας που προσφέρει η ταινία στους θεατές.

Διατηρώντας βαθμολογία 100% στο Rotten Tomatoes, το σχεδόν εξπρεσιονιστικό «Υπεράνω πάσης υποψίας» εκφράζει με υποχθόνιο χιούμορ τη διαχρονική αλήθεια ότι η Εξουσία, όποιο πρόσωπο κι αν φέρει, επιδιώκει πάντα να παραμένει «υπεράνω πάσης υποψίας».

Ρώμη, 1970. Ένας πανίσχυρος αστυνομικός διευθυντής δολοφονεί την ερωμένη του και αφήνει προκλητικά στοιχεία στον τόπο του εγκλήματος, θέλοντας να αποδείξει ότι η εξουσία που κατέχει τον καθιστά ανέγγιχτο από τον νόμο και κυριολεκτικά «υπεράνω πάσης υποψίας». 

Υπεράνω πάσης υποψίας (Investigation of a citizen above suspicion, 1970)

Σκηνοθεσία: Έλιο Πέτρι
Σενάριο: Έλιο Πέτρι, Ούγκο Πίρο
Πρωταγωνιστούν: Τζιάν Μαρία Βολοντέ, Φλορίντα Μπολκάν
Μουσική: Ένιο Μορικόνε
Φωτογραφία: Λουίτζι Κουβεϊγιέρ
Έτος παραγωγής: 1970
Χώρα παραγωγής: Ιταλία
Διάρκεια: 115 λεπτά
Διανομή: Summer Classics