Διαβάζοντας με την Κατερίνα Αγγελίτσα

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;

Αυτές τις μέρες έχω ξαναπιάσει στα χέρια μου τον Γυάλινο κώδωνα της Σύλβια Πλαθ και τη συλλογή ποιημάτων της Άριελ, λόγω της επικείμενης πρεμιέρας του έργου που έχω γράψει και συν σκηνοθετώ με τον Ευάγγελο Βογιατζή, το «Είμαι η μετεμψύχωση της Σύλβια Πλαθ».

Πώς ήρθε στα χέρια σας;

Τον Γυάλινο κώδωνα τον αγόρασα εγώ μέσα στα πλαίσια της μελέτης μου για το έργο της Πλαθ. Την ποιητική συλλογή Άριελ μου την έκανε δώρο η αδερφή μου πριν λίγα χρόνια, για τον ίδιο ακριβώς λόγο.

Διαβάζετε στο μετρό, σε καφέ ή σε άλλους δημόσιους χώρους;

Δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ και να μπω στον κόσμο ενός βιβλίου αν δεν είμαι στον χώρο μου. Η ανάγνωση βιβλίων είναι για μένα μια πιο ιδιωτική στιγμή. Μου προκαλεί ευφορία να διαβάζω ένα καλό βιβλίο, κατά τις νυχτερινές ώρες, μόνη στο σπίτι μου, όταν όλα ηρεμούν κι είμαι κι η ίδια πιο χαλαρή.

Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;

Συνήθως διαβάζω στον καναπέ ή το κρεβάτι μου, σε καθιστή θέση και κουκουλωμένη τον χειμώνα. Αν έχω δίπλα μου και αναμμένο κάποιο αρωματικό κερί, είμαι ευτυχισμένη!

Θυμάμαι την τεράστια χαρά της μητέρας μου που ήταν πλάι μου. Μου το διάβαζε φωναχτά και πετάχτηκα ξαφνικά λέγοντας κάποιες λέξεις.

Ποιο είναι το πρώτο βιβλίο που θυμάστε τον εαυτό σας να διαβάζετε;

Το πρώτο πρώτο είναι το παραμύθι του Αλαντίν. Το θυμάμαι έντονα, γιατί ήμουν πολύ μικρή και διάβασα εκεί κάποιες πρώτες μου λέξεις. Θυμάμαι την τεράστια χαρά της μητέρας μου που ήταν πλάι μου. Μου το διάβαζε φωναχτά και πετάχτηκα ξαφνικά λέγοντας κάποιες λέξεις. Άλλα βιβλία ως παιδάκι δημοτικού που θυμάμαι συχνά τον εαυτό μου να διαβάζει, είναι πολλά από τα βιβλία του Ρόαλντ Νταλ. Ξετρελαινόμουν. Π.χ Ματίλντα, Οι μάγισσες κτλ.

Πότε κλάψατε τελευταία φορά διαβάζοντας ένα βιβλίο;

Πιο πρόσφατα έκλαψα με το βιβλίο Ο φίλος, της Σίγκριντ Νιούνεζ. Πολύ πιο νέα πλάνταξα κυριολεκτικά στα κλάματα, με το τελευταίο βιβλίο της σειράς του Χάρι Πότερ, όταν διάβαζα για τον θάνατο του Σνέιπ. Επίσης μεγάλη συγκίνηση, μου προκάλεσαν και τα βιβλία της Rupi Kaur, Γάλα και μέλι και Ο ήλιος και τα λουλούδια της.

Έχει τύχει ποτέ να διαβάσετε το ίδιο βιβλίο δεύτερη φορά;

Πολύ συχνά ανατρέχω σε σελίδες βιβλίων που έχω «τσακίσει» ή υπογραμμίσει αποσπάσματα/κεφάλαια που θέλω να θυμάμαι ή να ξαναδιαβάσω. Αλλά να διάβασω ολόκληρο βιβλίο δεύτερη φορά, δε θυμάμαι να το έχω κάνει. Σε θεατρικά όμως έργα το έχω κάνει αμέτρητες φορές, δηλαδή να τα διαβάσω και να τα ξαναδιαβάσω. Αγαπημένα θεατρικά έργα που τα έχω διαβάσει πολλές φορές είναι ενδεικτικά Ο γλάρος του Τσέχωφ, ο Γυάλινος κόσμος του Τένεσι Ουίλιαμς και πολλά άλλα.

Πιστεύω πως κάποιες φορές ένα βιβλίο δεν το συναντάς στο σωστό timing.

Αφήνετε στη μέση (ή και νωρίτερα) βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε;

Ναι. Μου συμβαίνει σπάνια, συνήθως προσπαθώ να τα ολοκληρώνω ακόμη κι αν δεν καταφέρνω να αισθανθώ απόλυτη σύνδεση, αλλά ναι, κάποιες φορές το έχω κάνει. Πιστεύω πως κάποιες φορές ένα βιβλίο δεν το συναντάς στο σωστό timing. Κι αυτό μου έχει συμβεί. Να με δυσκολεύει κάτι τόσο που να μην κυλάει και να το αφήνω και σε κάποια άλλη φάση, να το πιάνω πάλι και να το ολοκληρώνω.

Τι κάνετε τα βιβλία που έχετε διαβάσει; Αν χρειαστεί να τα ξαναβρείτε, ξέρετε πού βρίσκονται;

Ναι, πάντα. Είναι όλα στην βιβλιοθήκη μου. Εκεί τα επιστρέφω κι αφού τα τελειώσω. Δεν κάνω κάτι συγκεκριμένο π.χ να τα αρχειοθετήσω κάπως για να τα βρω ευκολότερα, αλλά είναι όλα πάντα κάπου στην βιβλιοθήκη μου. Εκτός αν κάποιο βιβλίο μού έχει αρέσει υπερβολικά και αργώ να το πάω στην βιβλιοθήκη. Σε αυτή την περίπτωση, μένει για καιρό στο κομοδίνο μου. Γι’ αυτό και πάντα στο κομοδίνο μου υπάρχει μία στοίβα από βιβλία.

Σημειώνετε ή γράφετε πάνω στα βιβλία σας;

Ναι, πολύ. Σκέψεις σημειώνω, υπογραμμίζω, τσακίζω σελίδες, βάζω αγκύλες σε αποσπάσματα που με ενδιαφέρουν… Όλα αυτά!

Σας έχει συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;

Δε μου έχει τύχει -ακόμη- να με συναρπάσει κάτι που στην αρχή με απογοήτευσε. Μου έχει τύχει, όπως προείπα, να μη συνδέομαι με κάποιο βιβλίο, να το αφήνω, αλλά μετά από καιρό να το ξαναπιάνω και να βρίσκω έναν καλό λόγο να το ολοκληρώσω.

Ισχυριστήκατε ποτέ ότι διαβάσατε ένα βιβλίο που δεν είχατε διαβάσει; 

Όχι, αυτό δε μου έχει τύχει.

Έχετε δανειστεί βιβλίο χωρίς να το επιστρέψετε;

Όχι απ’ όσο θυμάμαι. Με ενοχλεί όταν δανείζω εγώ βιβλία και δε μου επιστρέφονται ή αργούν πολύ. Οπότε προσπαθώ πολύ να μην το κάνω στους άλλους.

Υπάρχει κάποιο βιβλίο που έχετε δωρίσει παραπάνω από μία φορά; 

Ναι. Είναι το βιβλίο Γάλα και μέλι της Rupi Kaur.

Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο μιλάτε για ένα βιβλίο που μόλις έχετε τελειώσει;

H αδερφή μου. Είναι φοβερή βιβλιοφάγος, πολύ συχνά τη συμβουλεύομαι και για το ποιο βιβλίο να διαβάσω ή της ζητάω να μου δανείσει κάποιο που πιστεύει ότι θα μου αρέσει. Οπότε είναι η πρώτη με την οποία θα συζητήσω για ένα βιβλίο που μόλις τέλειωσα ή είμαι στη διαδικασία της ανάγνωσης.

Διευρύνει την πιο προσωπική ματιά και ανοίγει νέους δρόμους σκέψης πάνω σε ό,τι μπορεί να συζητιέται. Άλλωστε, νομίζω είναι βασικό ζητούμενο ο διάλογος που προκύπτει μέσα από οποιαδήποτε μορφή τέχνης.

Θα συμμετείχατε σε μια Λέσχη Ανάγνωσης; 

Ναι. Πιστεύω πως το μοίρασμα σκέψεων και τοποθετήσεων πάνω σε ένα βιβλίο, μόνο θετικό μπορεί να είναι. Διευρύνει την πιο προσωπική ματιά και ανοίγει νέους δρόμους σκέψης πάνω σε ό,τι μπορεί να συζητιέται. Άλλωστε, νομίζω είναι βασικό ζητούμενο ο διάλογος που προκύπτει μέσα από οποιαδήποτε μορφή τέχνης. Η συζήτηση που μπορεί να γεννηθεί μετά τη θέαση μιας παράστασης ή ταινίας, μετά την επίσκεψη σε ένα μουσείο, η ανάγκη επικοινωνίας των συναισθημάτων και των απόψεων μετά την επαφή μας με ένα οποιοδήποτε έργο, είναι πάντα κάτι πολύ θετικό.

Μέσα σε ποιο μυθιστόρημα που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;

Ω, δύσκολη ερώτηση, δεν το είχα σκεφτεί ποτέ. Νομίζω σε κάποιο που θα είχα μαγικές ικανότητες και θα μπορούσα να ταξιδεύω όποτε θέλω στον χρόνο.

Σχετίζεται με το timing που ανέφερα και νωρίτερα. Μου έχει συμβεί με πολλά βιβλία. Πιο έντονα θυμάμαι τις Eρωτοτροπίες του Χαβιέρ Μαρίας, την Κυρία Νταλογουέι της Βιρτζίνια Γουλφ, τον Φίλο της Σίγκριντ Νιούνεζ.

Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε… Σας έχει συμβεί;

Ναι, το πιστεύω πολύ. Σχετίζεται με το timing που ανέφερα και νωρίτερα. Μου έχει συμβεί με πολλά βιβλία. Πιο έντονα θυμάμαι τις Eρωτοτροπίες του Χαβιέρ Μαρίας, την Κυρία Νταλογουέι της Βιρτζίνια Γουλφ, τον Φίλο της Σίγκριντ Νιούνεζ. Mου συνέβη επίσης με ό, τι έχω διαβάσει από τη Rupi Kaur.

Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μού άλλαξε τη ζωή;

Δεν ξέρω αν έχω διαβάσει ακόμη το βιβλίο που μου άλλαξε τη ζωή, αλλά αν κάποιο μπορώ να πω ότι με καθόρισε και μ’ ακολουθεί συνέχεια στη ζωή μου, είναι η Κυρία Νταλογουέι της Βιρτζίνια Γουλφ.

Τι είναι για σας ένα καλό βιβλίο;

Είναι αυτό που δε μπορώ να αφήσω, που δε μπορώ να σταματήσω να διαβάζω και κρατώ στο πίσω μέρος του μυαλού μου μέσα στη μέρα. Γιατί σημαίνει πως κάτι εντοπίζω, μια σύνδεση που κάπου, κάπως με βοηθά, κάτι μου φωτίζει. Αυτό το είδος βιβλίου συνήθως αποθηκεύεται μετά και μέσα μου, κάπως το κουβαλώ. Σαν ανάμνηση. Αυτό είναι για μένα καλό βιβλίο, γιατί εντέλει είναι σαν να έζησα κάτι μέσα από αυτό.

⇒ Η Κατερίνα Αγγελίτσα είναι ηθοποιός και σκηνοθέτις. Από τις 30 Απριλίου, η παράστασή της «Είμαι η μετεμψύχωση της Σύλβια Πλαθ», σε σκηνοθεσία της ίδιας και του Ευάγγελου Βογιατζή, ανεβαίνει στο ΠΛΥΦΑ, κάθε Τετάρτη & Πέμπτη.