Νήσος χαρίεσσα, Ι. Κ. Χασιώτης

Η Κύπρος, στους τρεις αιώνες που μεσολάβησαν από την κατάκτησή της από τους Οθωμανούς στα 1570-1571 ως την έλευση των Βρετανών το 1878, έδινε την εντύπωση ότι είχε περάσει σε μιαν αδιατάρακτη περίοδο γεωπολιτικού ληθάργου. Η εικόνα αυτή, μολονότι στα επιμέρους παραμένει ιστοριογραφικά αιτιολογημένη, είναι το λιγότερο μονόπλευρη, ιδιαίτερα στην ευρωπαική της διάσταση. Σύμφωνα λοιπόν με τις πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στη σύνθεση της εργασίας αυτής, η Κύπρος δεν έπαψε να επανέρχεται στην ευρωπαϊκή πολιτικο-ιδεολογική επικαιρότητα, άλλοτε περιστασιακά και άλλοτε με σχετική σταθερότητα ή και με επιμονή, ως "ανοιχτή υπόθεση" της Χριστιανοσύνης· ότι το απόμακρο αυτό νησί, το "ριγμένο στα πελάγη" τής ανατολικής Μεσογείου, κατείχε αξιοσημείωτη θέση και στην ιδεολογικοποιημένη ευρωπαϊκή διανόηση, αλλά και στους σχεδιασμούς - θεσμικούς και αυτόκλητους - της πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων. Σε τελευταία ανάλυση η αντίληψη, που ως μονότονο Leitmotiv διατρέχει τα κείμενα πολλών Ευρωπαίων διπλωματών, στρατιωτικών, πολιτικών στοχαστών, λογοτεχνών και συγγραφέων κάθε είδους, αλλά και των ξένων επισκεπτών τής Κύπρου, ήταν ότι η οθωμανική "κατοχή" τού νησιού, μολονότι αποτελούσε μιαν de facto πραγματικότητα, συνιστούσε ταυτόχρονα και μιαν de jure εκκρεμότητα, η οποία έπρεπε αργά ή γρήγορα να τερματιστεί. Η ειρωνεία της Ιστορίας θέλησε την άρση αυτής της εκκρεμότητας να την πραγματοποιήσει η Μεγάλη Βρετανία, η ευρωπαϊκή δηλαδή δύναμη που είχε αναδειχθεί στον κατεξοχήν υπέρμαχο της εδαφικής ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου