alt

Για το μυθιστόρημα του Ford Madox Ford «Ο καλός στρατιώτης» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Gutenberg)

Του Γιώργου Λαμπράκου

Ο Φορντ Μάντοξ Φορντ (1873-1939), ψευδώνυμο του Φορντ Χέφερ, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του αγγλικού μοντερνισμού: πεζογράφος, ποιητής, κριτικός, εκδότης ενός διάσημου περιοδικού, στενός συνεργάτης του Κόνραντ, φίλος και συνοδοιπόρος με συγγραφείς της εποχής του που όλοι μαζί και ο καθένας χωριστά συνέβαλαν στη ριζική αναδιαμόρφωση της λογοτεχνικής έκφρασης, παραμένει εντούτοις ελάχιστα γνωστός στην Ελλάδα. Το για πολλούς κορυφαίο μυθιστόρημά του Ο καλός στρατιώτης (1915) είχε εκδοθεί τη δεκαετία του ’90 από τις εκδόσεις Δελφίνι (οίκο που πρωτογνώρισε στο ελληνικό κοινό εξέχοντες συγγραφείς του περασμένου αιώνα, λόγου χάρη τον αδίκως λησμονημένο Ρέιμοντ Φέντερμαν) και δυστυχώς παρέμενε για χρόνια εξαντλημένο. Χάρη στον αείμνηστο Δημήτρη Αρμάο και στον μεταφραστή του βιβλίου Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη, το μυθιστόρημα επανακυκλοφόρησε πρόσφατα στην εξαιρετική σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg σε ξαναδουλεμένη μετάφραση, μαζί με ένα τεκμηριωμένο επίμετρο του μεταφραστή.

Τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται, όλα στη διάρκεια της εκπληκτικά καλομελετημένης αφήγησης αναταράσσονται, ανατρέπονται, αποδομούνται, η φούσκα σκάει διαλύοντας και αφαιρώντας ζωές ανθρώπων.

Η ιστορία είναι απλή: δύο ζευγάρια πλουσίων την εποχή του fin de siècle, οι Αμερικανοί Τζον και Φλόρενς Ντάουελ και οι Εγγλέζοι Έντουαρντ και Λεονόρα Άσμπερναμ, περνούν παρέα τον άπλετο χρόνο τους σε διάφορα ευρωπαϊκά θέρετρα και θεραπευτήρια. Η φαινομενικά γαλήνια και ειρηνική ζωή τους κρύβει ένα πλήθος συμβάντων που θα μεταμορφώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις. Την εκ πρώτης όψεως αδιάφορη, μα στην πραγματικότητα εξαιρετικά πολυκύμαντη ιστορία τους, έχει καταγράψει και αφηγείται ο Ντάουελ σε πρώτο πρόσωπο με βασικό στόχο να κατανοήσει πώς τα πράγματα έλαβαν την τόσο παρακμιακή, τόσο πτωτική, τόσο μίζερη πορεία τους. Η πρώτη, συνταρακτική πρόταση του βιβλίου, «Αυτή: η πιο θλιβερή ιστορία που έχω ποτέ μου ακούσει – η πιο θλιβερή», δίνει το στίγμα για το τι θα επακολουθήσει.

Ο αφηγητής μας δεν έχει βέβαια απλώς «ακούσει» την ιστορία, αλλά έχει συμμετάσχει σε αυτή. Ωστόσο, δεν βάζει τον εαυτό του στη θέση του πρωταγωνιστή. Εκεί μπαίνει καταρχάς ο «καλός στρατιώτης» Έντουαρντ, αξιωματικός και στη συνέχεια δικαστής, δευτερευόντως οι γυναίκες τους, που επίσης παρουσιάζονται αρχικά με τα καλύτερα χαρακτηρολογικά χρώματα, και αργότερα μερικά ακόμα πρόσωπα, όπως η Νάνσι Ράφορντ, που θα διαδραματίσουν τον κρίσιμο ρόλο τους. Ο αφηγητής, ευφυής και μαζί αφελής, διεισδυτικός και μαζί επιπόλαιος, αποδεικνύεται αντί για παντογνώστης μάλλον αφερέγγυος, όπως ακριβώς και τα πρόσωπα της ιστορίας του, δηλαδή οι χαρακτήρες του βιβλίου του Φορντ. Οι καλοί δεν είναι τόσο καλοί, οι ασθενείς δεν είναι τόσο ασθενείς, οι πιστοί δεν είναι τόσο πιστοί: τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται, όλα στη διάρκεια της εκπληκτικά καλομελετημένης αφήγησης αναταράσσονται, ανατρέπονται, αποδομούνται, η φούσκα σκάει διαλύοντας και αφαιρώντας ζωές ανθρώπων που θεωρούνταν «άσπιλοι και άμωμοι», όπως σημειώνει ο ίδιος.

Ο αφηγητής κατευθύνει αριστοτεχνικά τον αναγνώστη, τον καθιστά συνένοχο των δρώμενων και των παθών, και αυτό αυξάνει την ένταση κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, όσο απαθής ή φλεγματικός κι αν φαντάζει ο ίδιος. Ο Φορντ περνά την υποκρισία της εποχής του γενεές δεκατέσσερις, όπως έκαναν την ίδια εποχή ο Τζόις, ο Λόρενς, ο Φόρστερ κ.ά., και είχαν κάνει μια γενιά νωρίτερα ο Γουάιλντ, ο Κόνραντ, ο Χάρντι, ο Τζέιμς κ.ά. – για να μείνω στον αγγλόφωνο μοντερνισμό. Η ειρωνεία του αφηγητή, λεπτή στην αρχή, οξύνεται σταδιακά και κορυφώνεται με συνεχή ξεσπάσματα στο τέλος: «Ήταν θαυμαστή δουλειά, εκπληκτικά όλα, αδιανόητα ρυθμισμένα, και πιστεύω τελικά πως θα ήταν καλύτερο στα μάτια του Θεού αν είχαν όλοι τους χιμήξει ο ένας στον άλλο για να βγάλουν τα μάτια τους με χασαπομάχαιρα. Αλλά βλέπετε, ήταν “καλοί άνθρωποι”». Η αφήγησή του μοιάζει με ένα πουλόβερ που τραβιέται από το ελάχιστο κρεμάμενο νήμα και στο τέλος έχει ξηλωθεί εντελώς, με τις ζωές των χαρακτήρων να έχουν καταντήσει κουβάρια.

Ο Φορντ άλλαξε τη φύση του μυθιστορήματος αφηγούμενος μια ιστορία που είχε όλα τα χάσματα και τα κενά της πραγματικής ζωής και μνήμης. Η μυθοπλασία ενός παντογνώστη θεατή της ανθρώπινης κατάστασης εγκαταλείφθηκε για χάρη μιας απόπειρας να αναπλαστεί το φευγαλέο στοιχείο της εμπειρίας.

Ο Καλός στρατιώτης είναι ένα μυθιστόρημα στο οποίο η μορφή είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντική με το περιεχόμενο. Αυτό έκανε, μεταξύ πολλών άλλων, ο μοντερνισμός: ανατίμησε τη μορφή σε σχέση με το περιεχόμενο, αφού όταν αντιλήφθηκε πως όλα έχουν ειπωθεί, αποφάσισε πως όλα θα έπρεπε να ξαναειπωθούν, αλλά με νέες, ριζοσπαστικές, επαναστατικές φόρμες. Μια νέα φόρμα αξιοποιεί και ο Φορντ –ο αφηγητής επισημαίνει πως έχει αφηγηθεί την ιστορία με τρόπο «ακανόνιστο»– αποκαλώντας την, σε άλλο κείμενό του, «ιμπρεσιονισμό». Στη μελέτη του Η σιωπή των ζώων (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, εκδ. Οκτώ, 2013), ο Τζον Γκρέι εξηγεί εύστοχα τον ιμπρεσιονισμό του Φορντ: «Στον Καλό στρατιώτη (1915) ο Φορντ άλλαξε τη φύση του μυθιστορήματος αφηγούμενος μια ιστορία που είχε όλα τα χάσματα και τα κενά της πραγματικής ζωής και μνήμης. Η μυθοπλασία ενός παντογνώστη θεατή της ανθρώπινης κατάστασης εγκαταλείφθηκε για χάρη μιας απόπειρας να αναπλαστεί το φευγαλέο στοιχείο της εμπειρίας. […] Στην ιμπρεσιονιστική άποψη των πραγμάτων, ο κόσμος που βιώνουν οι άνθρωποι δεν είναι μια ατελής αναπαράσταση μιας πραγματικότητας που μια μέρα θα είναι πληρέστερα γνωστή. Ο ανθρώπινος κόσμος, αφού αντανακλά τη φύση του ζώου που τον κατασκευάζει, είναι μια διαδοχή θραυσμάτων. Καμιά τέλεια αντίληψη των πραγμάτων δεν είναι δυνατή, αφού τα πράγματα αλλάζουν κάθε φορά που τα αντιλαμβανόμαστε». Ας σημειωθεί πως ο Γκρέι θεωρεί το άλλο γνωστότερο βιβλίο του Φορντ, ParadeEnd (1924-28), «πιθανώς το σημαντικότερο αγγλικό μυθιστόρημα του 20ού αιώνα». Ακόμα κι αν διαφωνούσε κανείς με την άποψη αυτή, δεν παύει να έχει μεγάλη βαρύτητα αφού προέρχεται από τον κορυφαίο στοχαστή της εποχής μας. Θα άξιζε λοιπόν, σε κάθε περίπτωση, να μεταφραστεί και αυτό.

alt

Ο Καλός στρατιώτης, αν και είναι ένα κατεξοχήν ψυχολογικό μυθιστόρημα, παραμένει σκεπτικιστικό ως προς τη γνώση των έσχατων ψυχικών προθέσεων και κινήτρων. «Η γνώση αυξάνει τη θλίψη», σύμφωνα με τον Εκκλησιαστή – και τον κυνισμό, θα πρόσθετα. Ο αφηγητής, που αυτοαποκαλείται «κυνικός», το ξέρει καλά: «Ας έρθω τώρα στην 4η Αυγούστου του 1913, την τελευταία ημέρα της απόλυτής άγνοιάς μου – και σας διαβεβαιώ της τέλειας ευτυχίας μου». Ο αφηγητής επαναλαμβάνει διάφορα «Δεν ξέρω», «Όλα είναι στο σκοτάδι» και «Δεν υπάρχει κανένας οδηγός», θαρρείς πως είναι ο λιγότερο κατάλληλος για να εξιστορήσει τη ζωή του και τη ζωή των πιο κοντινών του προσώπων. Η ιστορία του είναι όντως λυπητερή, όχι όμως μόνο επειδή διαπιστώνουμε για πολλοστή φορά το ανικανοποίητο των ανθρώπινων επιθυμιών: «Είναι ένας αλλόκοτος κι απίστευτος κόσμος! Γιατί δε μπορούν οι άνθρωποι να έχουν αυτό που θέλουν; Τα πράγματα είναι όλα εδώ για να προσφέρουν στον καθένα ικανοποίηση· κι όμως, ο καθένας έχει το λάθος πράγμα». Είναι λυπητερή, πραγματικά θλιβερή, επειδή παράλληλα αναδεικνύει το ανεξιχνίαστο των έσχατων προθέσεων και κινήτρων. Το παραπάνω απόσπασμα τελειώνει ως εξής: «Ίσως εσείς μπορείτε να βγάλετε μιαν άκρη απ’ αυτό· εγώ όχι, με ξεπερνάει».

Ο Φορντ τοποθετεί την ταφόπλακα του ρομαντισμού και του βικτωριανισμού, εδώ έχουμε την «κατάρρευση του συστήματος κάποιων αξιών» όπως γράφει ο Μπαμπασάκης στο Επίμετρο, τον κλονισμό των συνειδήσεων μπροστά στις απαιτήσεις της νέας εποχής που έχει φτάσει, μα δεν φαίνεται να έχει ακόμα γεννήσει νέες αξίες.

Ενόσω λοιπόν μεσουρανεί ο Φρόιντ και η νέα ψυχολογία του, ενόσω η βιολογία και η ψυχιατρική πραγματοποιούν επίσης αδιανόητα άλματα εμπρός, ο Φορντ μέσω του αφηγητή του παρουσιάζεται άκρως προβληματισμένος, σκεπτικιστής, ενίοτε ακόμα και μηδενιστής. Ο αφηγητής, απαυδισμένος από όσα έχει ανακαλύψει για τη ζωή των αγαπημένων του ανθρώπων, αναφωνεί σε ένα σημείο: «Τέλος πάντων, δεν είμ’ εγώ υπεύθυνος για τις παραξενιές της ανθρώπινης ψυχολογίας». Πού είναι ο ρομαντικός, που γνώριζε τα πάθη του και συγκλονιζόταν από αυτά, έστω κι αν συνήθως έμεναν ανικανοποίητα; Πού είναι ο βικτωριανός, που γνώριζε πως μέσω της άσκησης της ηθικής του θα κατακτούσε την αρετή και την ευτυχία; Ο Φορντ, με τον Καλό στρατιώτη, τοποθετεί την ταφόπλακα του ρομαντισμού και του βικτωριανισμού, εδώ έχουμε την «κατάρρευση του συστήματος κάποιων αξιών» όπως γράφει ο Μπαμπασάκης στο Επίμετρο, τον κλονισμό των συνειδήσεων μπροστά στις απαιτήσεις της νέας εποχής που έχει φτάσει, μα δεν φαίνεται να έχει ακόμα γεννήσει νέες αξίες. Η κυρίαρχη αίσθηση εκείνης της εποχής είναι πως η λίγο-πολύ ενιαία ιστορική συνέχεια έχει διακοπεί, η αδιανόητη σκέψη ενός παγκόσμιου πολέμου μεταξύ των πλέον «πολιτισμένων» κρατών είναι πλέον γεγονός, η ρευστότητα δεσπόζει και η ελπίδα καταρρέει. «Τέρμα οι παρελάσεις», θα πει ο πρωταγωνιστής του ParadeEnd.

Ο Καλός στρατιώτης περιλαμβάνεται σε λίστα του Observer με τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών, σε λίστα της Guardian με τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα της αγγλόφωνης λογοτεχνίας (όπου αγγλόφωνη θεωρείται εδώ και η ιρλανδική, η αμερικανική, κ.λπ.), σε λίστα του BBC με τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα της αγγλικής λογοτεχνίας, και σε πολλές ακόμη. Είναι ένα από τα λιγότερα γνωστά αριστουργήματα του ευρωπαϊκού μοντερνισμού, μια «ιστορία πάθους» γραμμένη με μια λίαν διαυγή και απέριττη πρόζα που παρασέρνει πονηρά τον αναγνώστη στα μυστικά των χαρακτήρων της. Κι αν έχει δίκιο ο αφηγητής όταν λέει πως «δουλειά ενός μυθιστοριογράφου είναι να σε κάνει να βλέπεις πιο καθαρά τα πράγματα», ο Φορντ έχει κάνει τη δουλειά του θαυμάσια.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


Απόσπασμα από το βιβλίο

Λέω αυτήν μου την αφήγηση «Λυπημένη Ιστορία» –η πιο λυπημένη μάλιστα– και όχι «Η Τραγωδία των Άσμπερναμ» γιατί ακριβώς είναι τόσο θλιμμένη· ναι, γιατί δεν υπάρχει κάποιο ρεύμα να παρασύρει τα πράγματα σ’ ένα γοργό και αναπόφευκτο τέλος. Δεν υπάρχει εδώ καμιά από κείνες τις εξάρσεις, καμιά από κείνες τις μεταρσιώσεις που συνοδεύουνε συνήθως κάθε τραγωδία· δεν υπάρχει νέμεσις, δεν υπάρχει πεπρωμένο. Εδώ έχουμε δύο ευγενικούς ανθρώπους -και είμαι πεπεισμένος ότι τόσο ο Έντουαρντ όσο και η Λεονόρα ήσαν ευγενείς ψυχές· ναι, δύο ευγενικά πλάσματα- να πλανώνται στη ζωή σαν πυρπολικά σε μια λιμνοθάλασσα και να προκαλούνε στεναχώριες, πονοκεφάλους, αγωνίες και θάνατο. Κι οι ίδιοι ακόμα, σταθερά, αναπότρεπτα, να εκφυλίζονται, να ξεπέφτουν. Γιατί; Για ποιον λόγο; Για ν’ αφήσουν ποιο δίδαγμα; Α, όλα είναι στο σκοτάδι.


alt

Ο καλός στρατιώτης
Μια ιστορία πάθους
Ford Madox Ford
Μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης
Gutenberg 2017
Σελ. 368, τιμή εκδότη €15,00

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ FORD MADOX FORD

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ