Νέμεσις

Tου Κώστα Αγοραστού

O χρόνος: καλοκαίρι του 1944, λίγο πριν από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο τόπος: η πόλη του Νιούαρκ της πολιτείας του Νιου Τζέρζεϋ. Το δραματικό γεγονός: μια επιδημία πολιομυελίτιδας, εν μέσω καύσωνα, πλήττει τα παιδιά της πόλης.

Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας στο νέο βιβλίο του Philip Roth, ο Μπάκυ Κάντορ, ένας εικοσιτριάχρονος αθλητής και προπονητής του ακοντισμού και της άρσης βαρών, που λόγω της αυξημένης του μυωπίας δεν έχει καταταγεί στο στρατό. Ο Μπάκυ εργάζεται στο Υπαίθριο Αθλητικό Κέντρο της περιοχής του Γουϊκγουέικ του Νιούαρκ, αν και πολύ θα ήθελε να είχε ακολουθήσει τους δυο καλύτερούς του φίλους στον πολέμο. Παρ’ όλα αυτά έχει μείνει στο Νιούαρκ και εποπτεύει με αυξημένη αίσθηση καθήκοντος τις καθημερινές αθλοπαιδιές των παιδιών της περιοχής.

Ο Philip Roth σκιαγραφεί με ζηλευτή ακρίβεια το χαρακτήρα του ευσυνείδητου και ταγμένου στο καθήκον Κάντορ που προσπαθεί με κάθε τρόπο να φανεί χρήσιμος στο πόστο όπου τον τοποθέτησαν η μικρή κοινωνία του Νιούαρκ και οι παρούσες συνθήκες.

Όταν η επιδημία ξεσπά και τα πρώτα θανατηφόρα κρούσματα κάνουν την εμφάνισή τους και μεταξύ των παιδιών του Υπαίθριου Αθλητικού Κέντρου, ο Μπάκυ ΚΚάντορ έρχεται αντιμέτωπος με ένα δίλημμα: να ακολουθήσει την αρραβωνιστικιά του στο Ίντιαν Χιλ, μια καλοκαιρινή κατασκήνωση στα βουνά, μακριά από την αποπνικτική ζέστη και την αρρώστια, εγκαταλείποντας τη θέση του και τα παιδιά που τον θαυμάζουν ή να μείνει στο Υπαίθριο Αθλητικό Κέντρο και να βοηθήσει με κάθε τρόπο, μένοντας πιστός στις αρχές που του είχε κληροδοτήσει ο παππούς του; Και αφού τελικά πηγαίνει στο Ίντιαν Χιλ, ένα ερώτημα θα τον βασανίζει τις επόμενες δεκαετίες: μήπως είναι αυτός που μετέφερε τον ιό στην κατά τα άλλα ανέμελη και ξέγνοιαστη παιδική κατασκήνωση;

Ο Philip Roth σκιαγραφεί με ζηλευτή ακρίβεια το χαρακτήρα του ευσυνείδητου και ταγμένου στο καθήκον Κάντορ που προσπαθεί με κάθε τρόπο να φανεί χρήσιμος στο πόστο όπου τον τοποθέτησαν η μικρή κοινωνία του Νιούαρκ και οι παρούσες συνθήκες. Βάζοντάς τον σε ένα ζοφερό σκηνικό, όπου κυριαρχούν η αναπηρία, η παράλυση, η ισόβια καταδίκη στον πόνο και ο θάνατος, καταφέρνει να προσδώσει μια σχεδόν μεταφυσική αγωνία στα ερωτήματα του Κάντορ: Ποιες επιλογές διαμορφώνουν μοιραία τη ζωή; Πόσο αδύναμοι είμαστε όλοι μας μπροστά στη δύναμη των περιστάσεων;

Και ο έρωτας άραγε, τι ρόλο παίζει; Η ερωτική επιθυμία του Μπάκυ για τη Μάρσια, ο γάμος τους και η κοινή τους πορεία δείχνουν να μη συμβαδίζουν με το αίσθημα του καθήκοντος που έχει ο Μπάκυ στις παρούσες συνθήκες. Η Μάρσια τον περιμένει ακούγοντας το αγαπημένο της τραγούδι στο τζουκ μποξ: Θα σε βλέπω/Σε κάθε μέρα του καλοκαιριού/Στη χαρά του κάθε πρωινού/Έτσι θα σ’ έχω πάντα μες στο νου... Πρέπει να διαλέξει ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Η επιλογή είναι σκληρή αλλά το πεπρωμένο, πολλές φορές, σου θυμίζει πως ό,τι έχει γραφτεί αυτό και μόνο θα συμβεί.

Η νουβέλα του Roth έρχεται να συμπληρώσει την προβληματική που ξεκίνησε ο συγγραφέας με τον Καθένα, την Αγανάκτηση και την Ταπείνωση.